Niemirów (obwód lwowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miejscowości na Ukrainie w obwodzie lwowskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Niemirów
Немирів
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Prawa miejskie 1523
Powierzchnia 9 km²
Populacja (2006)
• liczba ludności

4000
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Niemirów
Niemirów
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Niemirów
Niemirów
Ziemia50°06′11″N 23°26′24″E/50,103056 23,440000
Portal Portal Ukraina

Niemirów (ukr. Немирів, Nemyriw) – osiedle typu miejskiego i uzdrowisko, w dawnym powiecie Rawa Ruska, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski Ukrainy, na Płaskowyżu Tarnogrodzkim. Na peryferiach miasteczka znajduje się sanatorium «Niemirów».

Historia[edytuj]

Niemirów, kościół św. Trójcy, 1640 r.

Pierwotnie ok. roku 1530 był tu kościół drewniany, którego fundatorem był Jan Stadnicki ze Żmigrodu. W roku 1640 wzniesiono kościół murowany, który konsekrowano w 1680 pod wezwaniem św. Trójcy. W 1669 roku wzniesiono cerkiew ufundowaną przez Wiktora Stadnickiego. Podczas wyprawy Sobieskiego na czambuły w ramach wojny polsko-tureckiej 1672-1676, w czasie działań operacyjnych bitwy pod Niemirowem miały miejsce tu walki 7-8 października 1672.

Zakład uzdrowiskowy założył właściciel Niemirowa hrabia Ignacy Hilary Moszczyński. W tym celu w roku 1815 wybudował pierwszy dom dla wczasowiczów. W 1817 roku powstał osobny budynek dla Żydów. W 1870 urządzono tam salę zabaw i teatr.

Tamtejsze źródła siarczane zaliczono do najlepszych w Galicji. Do roku 1914 był to uznany kurort wypoczynkowy położony wśród sosnowych lasów z pięknym parkiem zdrojowym. Oprócz domów zdrojowych znajdowało się tu 10 willi z pokojami gościnnymi, wyposażonymi w łazienki borowinowe i mineralne. Dla przyjemności gości funkcjonowały place tenisowe, kręgielnie, staw z łodziami, w niedzielę odbywały się festyny muzyczne.

W latach przedwojennych Niemirów był siedzibą sądu powiatowego, posiadał szkołę, aptekę, młyn i browar. Była tam również papiernia i huta szkła.

W Niemirowie 25 stycznia 1886 r. urodził się generał dywizji Wojska Polskiego Emil Krukowicz-Przedrzymirski.

W okresie międzywojennym w powiecie rawskim województwa lwowskiego w Polsce. W 1921 roku liczył 2463 mieszkańców, w tym 1372 Polaków, 623 Ukraińców i 467 Żydów[1].

W 1938 r. Niemirów został uznany za uzdrowisko posiadające charakter użyteczności publicznej[2].

Pod okupacją hitlerowską siedziba gminy Niemirów. W tym czasie w Niemirowie włącznie z uchodźcami z centralnej Polski znalazło się około 2,5 tys. Żydów. Już w lipcu 1941 Niemcy rozstrzelali 38 żydowskich inteligentów. W lipcu 1942 roku ponad 1 tys. Żydów z Niemirowa Niemcy zgładzili w Bełżcu, a pozostałych (ponad 1 tys.) dwa miesiące później przenieśli do getta w Rawie Ruskiej[3].

W 1944 roku Niemirów znalazł się w obszarze objętym ludobójczą czystką etniczną OUN i UPA. 13 maja 1944 banderowcy zabili 20 Polaków idących z Niemirowa do Rawy Ruskiej[4]. Natomiast według Komitetu Ziem Wschodnich Ukraińcy zabili na miejscu około 10 maja 1944 roku 10 Polaków a pod koniec maja 30 osób[5]. Po zajęciu miejscowości przez Sowietów aktywność ukraińskiego nacjonalistycznego podziemia ponownie wzrosła i Niemirów stał się miejscem schronienia dla ludności polskiej z okolicznych wiosek[6]. Zdaniem Siekierki, Komańskiego i Bulzackiego ukraińscy nacjonaliści zabili w Niemirowie łącznie 60 Polaków[1].

Podczas walk frontowych w 1944 roku zniszczeniu uległo 70% zabudowy Niemirowa[7].

Zabytki[edytuj]

  • kościół pw. Św. Trójcy (1640 r.), po wojnie używany jako cerkiew a później jako magazyn. Zniszczony, oddany rzymskim katolikom w 1990 roku. Obecnie odnowiony[8].
  • cerkiew pw. Ducha Św. (połowa XIX w.)[8]
  • zespół trzech synagog, po wojnie przebudowanych, według Rąkowskiego niemal całkowicie utraciły walory zabytkowe[8].
  • kolumna św. Marka z 1872 r. upamiętniająca zwycięstwo Sobieskiego pod Niemirowem[8].

Pobliskie miejscowości[edytuj]

Przypisy

  1. a b Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939-1947, Wrocław 2006, ISBN 83-85865-17-9, s. 753
  2. Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej z dnia 22 lipca 1938 r. (Dz. U. z 1938 r. Nr 55, poz. 438)
  3. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 641
  4. Grzegorz Motyka, "Ukraińska partyzantka 1942-1960", Warszawa 2006, ISBN 83-88490-58-3, s.397
  5. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom II. Kraków 2001, ISBN 83-858-27-72-2, s. 507, 792
  6. Już w sierpniu 1944 r. sekretarz rejonu niemirowskiego alarmował I sekretarza lwowskiego obkomu KP(b)U Iwana Hruszeçkiego: „W ostatnim czasie działalność banderowskich ugrupowań wzrosła. Zabójstwa Polaków, podpalenia, napady na czerwonoarmistów, ostrzał samochodów itd. odbywają się każdego dnia. Bandyci prowadzą aktywną zbrojną walkę. We wsiach rejonu prawie codziennie zabijają Polaków i ich rodziny. Ci zwracają się do rejonów z prośbą o ochronę przed napadami bandytów. Liczni Polacy przychodzą ze wsi nocować do centrum rejonu. - Grzegorz Hryciuk, Akcje UPA przeciwko Polakom po ponownym zajęciu Wołynia i Galicji Wschodniej przez Armię Czerwoną w 1944 roku [w:] „Antypolska akcja OUN-UPA 1943-1944. Fakty i interpretacje.” Red. Grzegorz Motyka i Dariusz Libionka, Warszawa 2002, Seria „Konferencje IPN”: tom 4, ISBN 83–83–7629–470–4, s. 107
  7. Stepan Makarczuk, Straty ludności w Galicji Wschodniej w latach II wojny światowej (1939-1945), Polska-Ukraina: trudne pytania, tom 6, Warszawa 2000, s. 244
  8. a b c d Grzegorz Rąkowski, Ziemia Lwowska. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część III, Rewasz, Pruszków 2007, ISBN 978-83-89188-66-3, s. 152-153

Linki zewnętrzne[edytuj]