Śląsk Opawski
Z Wikipedii
Śląsk Opawski (Śląsk karniowsko-opawski; czes. Opavské Slezsko, niem. Troppauer Schlesien) – część Górnego Śląska (oraz skrawek Dolnego wokół miasta Javornik) należąca do Republiki Czeskiej z ośrodkiem w Opawie.
Tereny te zamieszkiwało we wczesnym średniowieczu śląskie plemię Gołęszyców, których głównym grodem był Grodziec (czes. Hradec nad Moravicí). Wraz z resztą Śląska w wiekach X-XII stanowiły przedmiot ciągłych wojen polsko-czeskich. W wyniku pokoju kłodzkiego kończącego pięcioletnią wojnę (1132-1137) Bolesława Krzywoustego z Sobiesławem I, większość Śląska pozostała przy Polsce, zaś ziemia kłodzka i Śląsk Opawski przypadły Czechom.
W 1269 król Czech, Przemysł Ottokar II, osadził na tronie utworzonego księstwa opawskiego swego syna z pozamałżeńskiego związku, Mikołaja I, który dał początek śląskiej linii Przemyślidów rządzącej księstwami opawskim (do 1456), karniowskim (do 1474), a potem także raciborskim (do 1521).
Północna, znajdująca się w Jesionikach część, znajdowała się w obrębie kościelnego księstwa nyskiego, będącego własnością biskupów wrocławskich (w Javorníku znajduje się dawna letnia siedziba biskupia).
W czasie panowania dynastii Jagiellonów na tronie czeskim namiestnikiem księstwa opawskiego w latach 1501-1506 był przyszły król polski Zygmunt I Stary. W 1515 roku w dożywotnie władanie księstwo objął Kazimierz II, książę cieszyński z dynastii Piastów.
Po wojnach śląskich (1740-1763), nie licząc ziem księstwa cieszyńskiego, Śląsk opawsko-karniowski stał się jedynym terytorium śląskim pozostałym w granicach państwa Habsburgów. Tereny te posiadały szeroką autonomię. Śląsk opawski zwany był wówczas Śląskiem zachodnim i wraz ze Śląskiem wschodnim – czyli Księstwem Cieszyńskim tworzył w nomenklaturze habsburskiej Księstwo Dolnego i Górnego Śląska z centrum w Opawie.
Przez długi czas w Javorniku znajdującym się w podzielonym granicą prusko-habsburską księstwie biskupim rezydowali biskupi wrocławscy – którzy nie byli mile widziani na wrocławskim Ostrowie Tumskim ze względu konflikty z władzami pruskimi.
W 1918 roku po upadku imperium Habsburgów całość tych ziem znalazła się w Czechosłowacji. Także należący wcześniej do Cesarstwa Niemiec a zamieszkany przez ludność czeską kraik hulczyński (południowa część powiatu raciborskiego) między Opawą, Ostrawą i Boguminem, został przekazany Czechosłowacji.
Jednak w większości Śląsk opawski zamieszkiwali – zwłaszcza w północnej części – Niemcy sudeccy, będący potomkami osadzanych w średniowieczu na całym południu Śląska niemieckich kolonistów z Turyngii i Frankonii.
Pod koniec międzywojnia stało się to pretekstem do hitlerowskich nacisków na Czechosłowację. W 1938 wraz z innymi ziemiami pogranicza czesko-niemieckiego i austriackiego – Śląsk opawski został przekazany III Rzeszy (vide: układ monachijski). Po II wojnie światowej wszyscy Niemcy zostali przymusowo wysiedleni.
To właśnie ze względu na Śląsk Opawski (i część Cieszyńskiego) w godle Republiki Czeskiej można zobaczyć czarnego śląskiego orła na złotym tle.
[edytuj] Zobacz też
- Golęszycy
- Jesioniki
- Kraj Sudecki
- Karniów
- książęta opawsko-raciborscy
- księstwo nyskie
- Opawa
- polsko-czechosłowackie konflikty graniczne
- Śląsk Czeski
- Śląsk
- Granice i podział administracyjny Śląska na przestrzeni wieków
