Turyngia

	Turyngia
	;
Herb Turyngii	Flaga Turyngii
Pełna nazwa; kraju związkowego (niem.)	Freistaat Thüringen
Stolica kraju związkowego	Erfurt
ISO 3166-2:	DE-TH
Powierzchnia	16 172,10 km²
Ludność	2 249 882 mieszk.; (31 grudnia 2009)
Gęstość zaludnienia	139 mieszk./km²
	Szczegółowy podział administracyjny
powiaty ziemskie	17
Premier	Christine Lieberknecht (CDU)
Partia rządząca	koalicja CDU/SPD
Skład landtagu:
CDU	30
SPD	19
FDP	7
Partia Zielonych	6
Linke	26
Ostatnie wybory	30 sierpnia 2009
Najbliższe wybory	2014
Liczba posłów do; Rady Federalnej	4
Zadłużenie publiczne kraju	15,3 miliardów €; (2008)
Zadłużenie publiczne; w przeliczeniu na mieszkańca	6 800 €; (2008)
	Oficjalna strona kraju związkowego
	Portal Niemcy

Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.

Turyngia należy do tak zwanych nowych krajów związkowych, jak określa się tereny dawnej NRD. Kraj związkowy powstał 3 października 1990 r.

Turyngia graniczy z następującymi krajami związkowymi:

Hesja (Hessen)
Bawaria (Bayern)
Saksonia (Sachsen)
Saksonia-Anhalt (Sachsen-Anhalt)
Dolna Saksonia (Niedersachsen).

Spis treści

1 Geografia
2 Historia
3 Gospodarka
4 Administracja
- 4.1 Miasta na prawach powiatu
- 4.2 Powiaty ziemskie
5 Linki zewnętrzne

Geografia [edytuj]

Południe kraju związkowego od Eisenach do Sonneberg jest zdominowane przez górzyste pasma Lasu Turyńskiego (Großer Beerberg, 982 m n.p.m.) i Lasu Frankońskiego. Liczne rzeki, w tym największe: Soława (Saale), Werra, Unstruta (Unstrut). Obszar pagórkowaty pokrywają lasy liściaste i mieszane. Przez środkową Kotlinę Turyńską przebiega ze wschodu na zachód główna arteria komunikacyjna przy której leżą miasta: Eisenach, Gotha, Erfurt, Weimar, Jena i Gera.

Historia [edytuj]

Od ok. 400 księstwo plemienne Turyngów, w 531 roku podbite przez Franków. W VIII wieku schrystianizowana. Od ok. 804 roku marchia w państwie Karola Wielkiego, następnie rozpadła się na liczne terytoria pozostające pod rządami dostojników duchownych i świeckich. W XI wieku zjednoczona pod władzą Ludowingów, od połowy XIII wieku stopniowo przechodziła pod zwierzchnictwo Wettynów. Od 1485 roku własność ernestyńskiej linii rodu, w XVI wieku podzielona na kilka odrębnych księstw.

W okresie reformacji ośrodek protestancki. Od początku XIX wieku w Turyngii rosły wpływy Prus, ostatecznie w 1871 roku została włączona do Niemiec. Od 1920 roku kraj związkowy powstały z połączenia dawnych księstw saskich (z wyjątkiem Coburga). W 1945 roku stolicę Turyngii przeniesiono z Weimaru do Erfurtu. Po II wojnie światowej od 1949 roku w granicach NRD. W 1952 roku podzielona na trzy okręgi (Bezirke): Erfurt, Gera i Jena. Od 1990 roku kraj związkowy w zjednoczonych Niemczech.

Gospodarka [edytuj]

Region przemysłowo-rolniczy. Eksploatacja złóż gazu ziemnego, soli potasowych i rud żelaza. Rozwinięty przemysł maszynowy, elektrotechniczny, elektroniczny, środków transportu, chemiczny, włókienniczy, precyzyjny, poligraficzny, szklarski i spożywczy. Hutnictwo żelaza. Uprawa pszenicy, jęczmienia, ziemniaków, buraków cukrowych i warzyw. Hodowla bydła, trzody chlewnej i owiec. Rozwinięta turystyka. Liczne ośrodki wypoczynkowe, sportów zimowych (m.in. Oberhof) i uzdrowiska klimatyczne (Bad Salzungen, Wurzbach).

Administracja [edytuj]

Kraj związkowy dzieli się na powiaty ziemskie (Landkreis), których jest 17 oraz na sześć miast na prawach powiatu. Litery w nawiasach oznaczają skrót na tablicach rejestracyjnych pojazdów.

Miasta na prawach powiatu [edytuj]

	miasto
	miasto	31.12.1970	31.12.2000	31.06.2005	31.12.2009
1.	Erfurt (EF)	192 679	200 564	202 590	203 830
2.	Jena (J)	85 169	99 893	102 494	104 449
3.	Gera (G)	106 841	112 835	101 737	99 987
4.	Weimar (WE)	63 985	62 425	64 361	65 233
6.	Eisenach (EA)	50 059	44 442	43 858	42 847
8.	Suhl (SHL)	28 177	48 025	43 202	39 526