Karniów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Czechach. Zobacz też: Karniów – wieś w woj. małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.
Karniów
Krnov
Ratusz miejski
Ratusz miejski
Herb Flaga
Herb Karniowa Flaga Karniowa
Państwo  Czechy
Kraj Flag of Moravian-Silesian Region.svg morawsko-śląski
Burmistrz Renata Ramazanová
Powierzchnia 44,29 km²
Wysokość 316 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności

25 517
Kod pocztowy 120 61, 794 01
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
Karniów
Karniów
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Karniów
Karniów
Ziemia 50°05′26″N 17°41′55″E/50,090556 17,698611Na mapach: 50°05′26″N 17°41′55″E/50,090556 17,698611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Karniów (nazywano także Krnów; czes. Krnov, niem. Jägerndorf, łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 20 km od Głubczyc, nad rzeką Opawą, 26 tys. mieszkańców.

Podział[edytuj | edytuj kod]

części gminy[edytuj | edytuj kod]

  • Krásné Loučky
  • Pod Bezručovým vrchem
  • Pod Cvilínem

gminy katastralne[edytuj | edytuj kod]

  • Krásné Loučky
  • Krnov-Horní Předměstí
  • Opavské Předměstí

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1240 roku. Około roku 1260 Karniów uzyskał prawa miejskie nadane przez książąt opawskich z rodu Przemyślidów, potwierdzone w roku 1279. Już w XIII wieku zbudowano tu murowany zamek. Karniów szybko stał się znaczącym grodem na pograniczu śląsko-morawskim. W XV wieku o Ziemię Karniowską toczyła się wojna pomiędzy królem czeskim Władysławem II Jagiellończykiem i roszczącym sobie prawa do czeskiego tronu królem węgierskim Maciejem Korwinem, zakończona zwycięstwem tego drugiego. Do 1490 roku Karniów był jednym z głównych miast części Królestwa Czeskiego rządzonego przez Korwina. Wybijano tu nawet monety królewskie. Wraz z okolicą stanowił Księstwo Karniowskie. Po śmierci Macieja Korwina władzę nad księstwem przejął ponownie Jagiellończyk. W 1523 roku miasto wraz z całym księstwem kupił Jerzy Hohenzollern, który wprowadził jako obowiązujące wyznanie luteranizm. Hohenzollernowie panowali tu do początku XVII wieku, kiedy za sprzeciw wobec panujących w Czechach Habsburgów księstwo zostało skonfiskowane, a książę karniowski uwięziony. Cesarz darował w 1622 roku Księstwo Karniowskie Karolowi Liechtensteinowi, który połączył je z Księstwem Opawskim w Księstwo Karniowsko-Opawskie. W wyniku wojny trzydziestoletniej Karniów został poważnie zniszczony, a księstwo spustoszone. W dalszych latach pretensje do Karniowa wnosił król pruski Fryderyk II Wielki, który uważał, że księstwo zostało bezprawnie odebrane jego przodkom z rodu Hohenzollernów. Spór rozszerzył się na cały Śląsk, co doprowadziło do wybuchu wojen śląskich. W ich wyniku dawne Księstwo Karniowskie zostało podzielone pomiędzy Prusy (część północna z Głubczycami) i Austrię (część południowa z Karniowem). W 1763 roku Karniów wszedł w skład Śląska Austriackiego, stanowiącego autonomiczną prowincję złożoną z pozostałych przy Austrii ziem śląskich. Spowodowało to szybki upadek znaczenia politycznego i administracyjnego Karniowa, ponieważ wszystkie urzędy Księstwa Karniowskiego przeniesiono do Opawy. W 1849 roku ostatecznie przestano używać nazwy Księstwo Karniowskie, natomiast coraz częściej zaczęto określać tereny byłego Księstwa Karniowsko-Opawskiego Śląskiem Opawskim. Jednocześnie Karniów stał się dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego. Po upadku Austro-Węgier w 1918 roku Karniów wraz z całym Śląskiem Opawskim trafił w granice Czechosłowacji. Zajęty został w październiku 1938 przez wojska niemieckie w ramach Kraju Sudetów. W 1945 roku miasto powróciło do Czechosłowacji, która wysiedliła jego niemieckich mieszkańców. Dziś pozostaje ważnym ośrodkiem kulturalnym czeskiego Śląska. Do 21 grudnia 2007 roku funkcjonowało z Polską drogowe przejście graniczne Krnov - Pietrowice, również bezpośrednio po 1945 roku funkcjonowało przejście graniczne Krnov - Pietrowice (kolejowe).

czesko-niemiecko-polskie nazwy[edytuj | edytuj kod]

nazwa czeska nazwa niemiecka nazwa polska
Bezručův vrch („Mohyla“) Hanselberg Wierch Bezruča
Býkov Pickau Byków
Červený Dvůr Roter Bau Czerwony Dwór, Dwór Czerwony
Dolní Hájnický rybník Unterer Hegerteich Dolny Staw Hajnicki
Guntramovice Güntersdorf Guntramowice
Hájnický potok Hegersbach Strumień Hajnicki
Hlubčické předměstí („Hlubčák“) Leobschützer Vorstadt Przedmieście Głubczyckie
Horní předměstí Ober Vorstadt Przedmieście Górne
Hradisko (Hrad, Burgberk, Hradní kopec, Svatá hora) Burgberg Grodzisko
Chařová Krotendorf Charzowa
Chomýž Komeise Chomiąża
Ježník Mösnig Jeżnik
Kobylí Kohlbach Kobyłe
Kostelec Weißkirch Kościelec
Krásné Loučky Schönwiese Krasne Pole
Krnov Jägerndorf Karniów (Krnów)
Láryšov Larischau Laryszów
Mariánské Pole Marienfeld Mariańskie Pole („Mariackie Pole“)
Mlýnský Dvůr Mohla Młyński Dwór
Na Obecním kopci Am Gemeindeberg
Obecní kopec Gemeindeberg, Gemeinde Berg Czeska Górka, Barania Kopa (Górka czeska)
Opava („Opavice“, „Černá Opavice“, „Opa“) Oppa („Oppawitz“) Opawa („Opawica“, „Opa“)
Opavice („Zlatá Opavice“, „Zlatá Opa“) Goldoppa („Oppawitz“) Opawica („Złota Opawica“, „Złota Opa“)
Opavské předměstí Troppauer Vorstadt Przedmieście Opawskie
Petrův důl Petersgrund Dół Piotra
Petrův rybník („Balaton“, „Balas“) Petersteich Staw Piotra
Pod Bezručovým vrchem Unter dem Hanselberg Pod Wierchem Bezruča
Pod Cvilínem Unter dem Burgberg Pod Cwilinem
Přední Cvilínský kopec („vrch Cvilín“) Burgberg Przedni Cwiliński Kopiec („Wierch Cwilin“)
Šelenburk, Šelemburk / Cvilín / Lobenštejn Schellenburg / Lobenstein Szelenburk, Szelemburk / Cwilin / Lobensztejn
Trmantický potok („Thirmický potok“, „Čírměnčický potok“[1]) Türmitzer Bach Potok Ciermięcicki
Zadní Cvilínský kopec (Šelemburk, Šelenburk, „Šelas“) Schellenberg Tylny Cwiliński Kopiec (Szelenburk, Szelemburk)

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • BALLA, Jaromír. Krnov: v podhůří Jeseníků. Krnov : Advertis, 2008.
  • BALLA, Jaromír. Brantická vrchovina: Krnov a okolí. Krnov : Advertis, 2011.
  • BLUCHA, Vladimír. Město mezi dvěma řekami: čtení o pozoruhodné historii města zvaného Kyrnow, Jegerdorf, Carnovia, Jägerndorf, Karniów, Krnov. Krnov : Město Krnov, 2007.
  • GALGÁNEK, Jan. Zelené město Krnov po deseti letech: zpráva o životním prostředí města Krnova. Krnov : Iniciační skupina MA 21 Krnov, 2005.
  • ZAPLETAL, Ladislav; BLUCHA, Vladimír. Krnov: Historie a geografie města. Krnov : Měst. NV, 1969.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]