Śluza Opatowice
| Śluza Opatowice | |
 Komora śluzy Opatowice |
|
| Kontynent | Europa |
| Państwo |  Polska |
| Lokalizacja |  dolnośląskie Wrocław,na 245,03 km Odry 1,0 km Kanału Opatowickiego |
| Długość | 74,6 m |
| Szerokość | 9,6 m |
| Różnica poziomów | 2,0 m |
| Zamknięcia | wsporne, stalowe, nitowane |
| Rodzaj napędu | elektryczny i ręczny |
|
Położenie na mapie hydrograficznej Polski SW
  Śluza Opatowice
|
|
| Na mapach: | |
Śluza Opatowice, to śluza wodna, komorowa, zlokalizowana na rzece Odra, w 245,03 km biegu rzeki[1], położona w przekopie wykonanym przy jej zakolu, nazwanym Kanałem Opatowickim, w 1,0 km tego kanału[2]. Śluza położona jest we Wrocławiu, pomiędzy Wyspą Opatowicką, a osiedlem Opatowice. Śluza została wybudowana w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki, prowadzonej w latach 1913-1917[nota 1][3][4] polegającej na budowie nowej drogi wodnej przeprowadzonej przez miasto w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego, tzw. Wrocławskiego Szlaku Głównego, mimo że sama śluza leży poza tym szlakiem[nota 2][3][5][6][7].
Śluza Opatowice stanowi jeden z elementów stopnia wodnego, w odniesieniu do którego stosuje się nazywę: Stopień Wodny Opatowice[4][6], a także w szerszym kontekście funkcjonalnym obiektów hydrotechnicznych – Stopień Opatowicko-Bartoszowicki[3][6] w Bartoszowicko–Opatowickim Węźle Wodnym. Ze względu na niewielkie wymiary tej śluzy i następnych na Wrocławskim Szlaku Miejskim (Śluza Szczytniki, Śluza Miejska), ta droga wodna nie ma większego znaczenia transportowego, towarowego. Obecnie jednak następuje aktywizacja turystyki i rekreacji wodnej także w obszarze otwartego dla żeglugi przez RZGW Wrocław Śródmiejskiego Węzła Wodnego[5][6][8]. Alternatywnym, głównym szlakiem żeglugowym przez Wrocławski Węzeł Wodny, jest droga prowadząca przez Śluzę Bartoszowice, o znaczenie lepszych parametrach żeglugowych. Przez Śluzę Opatowice prowadzi droga wodna, tzw. Miejska, oraz droga wodna przez Śródmiejski Węzeł Wodny[9].
Śluza ma wymiary: długość – 74,6; szerokość – 9,6; piętrzenie wynosi 2,0 m[5][nota 3]. Zamknięcia komory śluzy, dolne i górne, to wrota wsporne, stalowe, wykonane z zastosowaniem połączeń nitowych. Napęd wrót elektryczny, choć istnieje także awaryjny, ręczny. Do napełniania i opróżniania komory śluzy zastosowano krótkie kanały obiegowe, z zamknięciami w postaci zasuw rolkowych z napędem elektrycznym[6][7].
Odległości na drogach wodnych prowadzących przez śluzę[5]:
- w dół rzeki, do następnej śluzy na Wrocławskim Szlaku Miejskim - Śluzy Szczytniki, wynosi 5,6 km,
- w dół rzeki, do następnej śluzy w Śródmiejskim Węźle Wodnym - Śluzy Piaskowej 9,2 km[nota 4],
- w górę rzeki, do poprzedniej na szlaku Śluz Janowice wynosi 8,4 km[5]
- w górę kanału, a następnie w dół rzeki, możliwy jest również oczywiście ruch do Śluzy Bartoszowice, na Wrocławskim Szlaku Głównym.
Prawy brzeg stanowi Wyspa Opatowicka[nota 5], natomiast lewy brzeg to teren osiedla Opatowice[nota 6]. Poziom wody dolnej kształtuje Śródmiejski Węzeł Wodny Górny, oraz Stopień Wodny Szczytniki. Natomiast poziom wody górnej kształtowany jest przez Jaz Opatowice i Stopień Wodny Bartoszowice.
Do 1945 roku istniał przy śluzie, na głową dolną, most stalowy w konstrukcji wysięgnikowo-klapowej – most podniesionych masztów, o niewielkim znaczeniu (lokalnym)[4][7].
[edytuj] Przypisy rzeczowe
- ↑ tzw. tzw. II kanalizacja Odry, przeprowadzona w latach 1913-1917
- ↑ położona jest na wcześniej wybudowanym szlaku Droga Wielkiej Żeglugi, gdzie pozostałe śluzy były mniejsze, w związku z czym nie zachodziła potrzeba budowania dłuższej komory
- ↑ nieco inne dane podaje strona Wratislaviae Amici i Fundacja Otwartego Muzeum Techniki – Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego (link w sekcji Zobacz też, oraz przypisy), mianowicie: komora o długości 74 m; spad 2,46 m
- ↑ ruch w dół rzeki, od Śluzy Opatowice prowadzi przez Upust powodziowy Klary, przez Śluzę Piaskową ruch statków dopuszczalny jest w górę rzeki, w kierunku Śluzy Opatowice
- ↑ na północ od śluzy; za wyspą przepływa główny nurt Odry, na którym zbudowany został drugi element tego stopnia wodnego – Jaz Opatowice
- ↑ na południe od śluzy, za wałem przeciwpowodziowym, nazwanym Groblą Opatowicką Wschodnią, przebiega Ulica Opatowicka
[edytuj] Zobacz też
- Wrocławski Węzeł Wodny
- Odrzańska Droga Wodna
- Drogi wodne we Wrocławiu
- Stopnie wodne we Wrocławiu
- Śluzy wodne we Wrocławiu
Przypisy
- ↑ Wojewódzkie Biuro Urbanistyczne we Wrocławiu: WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE – Studium zagospodarowania przestrzennego pasma Odry - Diagnoza stanu (dostęp 2009-12-10)
- ↑ www.programodra.pl – 6.5 TRANSPORT WODNY (dostęp 2009-12-10)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Strona www.wroclaw.pl o Wrocławskim Węźle Wodnym (dostęp 2009-12-07)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Małgorzata Książkiewicz, Grzegorz Bakuliński, Stanisław Januszewski, Ryszard Majewicz ,Trasa turystyczna Pomniki Wrocławskiego Węzła Wodnego, Prosto z pokładu nr 55, rok IV, Marzec 2008 r. do pobrania ze strony Fundacji Otwartego Muzeum Techniki (dostęp 2009-12-07)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski - kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-08)
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-10)
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Śluza Opatowice, Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-10)
- ↑ Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu – Komunikat ... w sprawie udostępnienia szlaków wodnych Śródmiejskiego Węzła Wodnego Wrocławia dla ruchu Ŝeglugowego jednostek turystycznych i sportowych (dostęp 2009-12-10)
- ↑ Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu – mapa Śródmiejskiego Węzła Wodnego (dostęp 2009-12-01)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Śluza Opatowice w Wikimapii (dostęp 2009-12-10)
- Śluza Opatowice na stronie Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-10)
- TADEUSZ REDER, MT., Węzeł wodny Bartoszowice - Opatowice, Wratislaviae Amici (dostęp 2009-12-10)
