Śluza Różanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Śluza Różanka
Rosentaler Schleusse
Wrocław 2010-08-01 024 - Śluza Różanka (widok od strony głowy górnej z Mostu Osobowickiego).jpg
widok z Mostu Osobowickiego
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja POL województwo dolnośląskie COA.svg dolnośląskie
Herb wroclaw.svg Wrocław,
na 253,30 km Odry
9,0 km Wrocławskiego Szlaku Głównego
Długość 193,0 m
Szerokość 9,6 m
Różnica poziomów 2,30 m
Zamknięcia górne: zamknięcie segmentowe
dolne: wrota wsporne
Rodzaj napędu elektryczny
Położenie na mapie hydrograficznej Polski SW
Polska hydrografia SW.png
"Śluza Różanka"
Śluza Różanka
51°07′57″N 17°01′34″E / 51.1325, 51.1325Na mapach: 51°07′57″N 17°01′34″E / 51.1325, 51.1325
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Śluza Różanka (Rosentaler Schleusse[1]) – śluza wodna, komorowa, zlokalizowana na rzece Odrze. Śluza położona jest we Wrocławiu na osiedlu Różanka. Stanowi ona jeden z elementów stopnia wodnego nazywanego Stopniem Wodnym Różanka[1]. Śluza została wybudowana w 1916 r.[nota 1], w ramach inwestycji z zakresu hydrotechniki[nota 2][2][3] polegającej na budowie nowej drogi wodnej przeprowadzonej przez miasto w ramach Wrocławskiego Węzła Wodnego, tzw. Wrocławskiego Szlaku Głównego[4] (Północnego).

Śluza zlokalizowana jest na Kanale Różanka. Lewy brzeg stanowi grobla rozdzielająca Kanał Różanka od kanału Starej Odry[nota 3]. Na prawym brzegu kanału znajduje się zabudowa osiedla Różanka[nota 4]. Za wałem przeciwpowodziowym przebiega Ulica Osobowicka. Tuż powyżej śluzy przerzucona jest przeprawa mostowaMosty Osobowickie[nota 5][1][4].

Śluza ma wymiary: długość – 193,0 m, szerokość 9,6 m, głębokość na progu dolnym 4,00 m. Śluza spełnia wymagania Europejskiej klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych żeglownych, według EKG ONZ – 1992 r. dla III klasy dróg wodnych żeglownych, natomiast dla Polskiej klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych, spełnia wymagania stawiane IV klasie dróg wodnych[nota 6]. Poprzednia śluza na szklaku wodnym: Śluza Zacisze, odległość 3,92 km; następna: Śluzy Rędzin, odległość 6,49 km[1][4]. Poziom wody górnej kształtowany jest na śluzie przez Jaz Różanka; normalny poziom piętrzenia wynosi 112,30 m n.p.m. Poziom wody dolnej kształtowany jest na Stopniu Wodnym Rędzin; normalny poziom wody dolnej 110,30 m n.p.m. Komora śluzy wykonana jest w konstrukcji betonowej. Ściany komory zostały oblicowane cegłą. Zamknięcie górne komory – segmentowe, zamknięcie dolne – wrota wsporne. W głowie dolnej zastosowano krótkie kanały obiegowe z zamknięciami segmentowymi[1].

Niecodziennym rozwiązaniem technicznym zastosowanym na tej śluzie jest zamknięcie górne komory: jest to stalowy segment wahadłowy, o żebrowych elementach nośnych, nitowany, obracany na łożyskach ślizgowych. Posiada on żeliwne przeciwwagi zamocowane na kratowych wysięgnikach. Segment napędzany jest jednostronnie za pomocą wycinka koła zębatego o średnicy około 4 m. Koło zębate napędzane jest za pomocą wału z maszynowni, która mieści się w niewielkim, dwukondygnacyjnym budynku przy śluzie. Wał napędzany jest silnikiem elektrycznym, za pośrednictwem odpowiednio dobranego układu przekładni[1].

Przy śluzie oprócz budynku maszynowni znajduje się drugi, bliźniaczy budynek sterowni oraz budynek administracyjny przy ul. Osobowickiej 2[1].

Śluza Różanka
głowa dolna i budynki maszynowni
głowa dolna i budynki maszynowni
 

[edytuj] Przypisy rzeczowe

  1. do eksploatacji przekazana 25 października 1917 r.
  2. tzw. II kanalizacja Odry, przeprowadzona w latach 1913-1917
  3. na południe od śluzy
  4. na północ od śluzy
  5. w ciągu Ulicy Władysława Reymonta i dalej Ulicy Bałtyckiej
  6. dla Odrzańskiej Drodze Wodnej powyżej śluz Rędzin – a więc począwszy od Śluzy Różanka, nie są spełnione parametry obowiązujących w europie zachodniej dla IV klasy drogi wodnej, bowiem szerokość śluz wynosi 9,6 m, wobec wymaganych 12 m – jednostki o standardowej w Europie szerokości mają 11,40 m

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 wrosystem.um.wroc.pl: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, Wrocław 2007, Budowle hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego, (dostęp 2009-12-07)
  2. Strona www.wroclaw.pl o Wrocławskim Węźle Wodnym (dostęp 2009-12-07)
  3. Małgorzata Książkiewicz, Grzegorz Bakuliński, Stanisław Januszewski, Ryszard Majewicz ,Trasa turystyczna Pomniki Wrocławskiego Węzła Wodnego, Prosto z pokładu nr 55, rok IV, Marzec 2008 r. do pobrania ze strony Fundacji Otwartego Muzeum Techniki (dostęp 2009-12-07)
  4. 4,0 4,1 4,2 Zespół autorski: dr inż. kpt. ż.s. Jacek Trojanowski - kierownik pracy, dr kpt. ż.s. Krzysztof Wos, dr inż. Anna Galor, dr inż. Bogusz Wisnicki, mgr inż. Marcin Breitsprecher, Analiza potrzeb inwestycyjnych w zakresie żeglugi śródlądowej na rzece Odrze w latach 2007-2013, AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE, INSTYTUT INŻYNIERII TRANSPORTU, Zakład Żeglugi Śródlądowej i Gospodarki Wodnej, SZCZECIN 2006 (dostęp 2009-12-07)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj