Żnińska Kolej Powiatowa
| Żnińska Kolej Powiatowa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gąsawa - Żnin Wąskotorowy | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dane podstawowe | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zarządca | Żnińska Kolej Powiatowa Sp. z o.o. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Długość | 12 km | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Rozstaw szyn | 600 mm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg&filetimestamp=20070316122046) Stacja Żnin Wąskotorowy |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Historia | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Rok otwarcia | 1972 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Żnińska Kolej Powiatowa – linia wąskotorowa o rozstawie toru 600 mm w województwie kujawsko-pomorskim łącząca Żnin przez Wenecję i Biskupin z Gąsawą z sezonowym ruchem turystycznym, a dawniej sieć linii kolejowych w obecnym powiecie żnińskim.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Powstanie i rozbudowa sieci
Zbudowana w 1894, pierwotnie wiodła ze Żnina w 3 kierunkach, do miejscowości:
- Ośno przez Rydlewo, Wenecję, Biskupin, Grochowiska Księże, Rogowo i Rzym (dł. 31,8 km).
- Ostrówce przez Rydlewo i Balczewo (dł. 11,2 km)
- Obiecanowo przez Bożejewiczki i Uścikowo (dł. 16 km, otwarcie 18 października 1911)[3]
Zaletą stosowania toru o szerokości 600 mm były niskie koszty budowy i eksploatacji oraz łatwość budowy w trudnych warunkach terenowych, takich jakie stwarza pagórkowaty teren Pałuk. W 1930 linię do Obiecanowa wydłużono o 2 km odcinek, łączący tę miejscowość i pobliskie Żużoły[3]. W 1938 zawieszono kursowanie pociągów pasażerskich na trasie Rydlewo-Ostrówce. Po kilku latach przewozy pasażerskie wznowiono (1943)[2].
[edytuj] Likwidacja linii i współczesność
W czasach PRL, jak większość linii kolei wąskotorowych, tak i ta powoli była zamykana przez PKP. W 1962 kursy osobowe kolejki całkowicie zlikwidowano.[4] Dziesięć lat później (1972) rozebrano 2 odcinki Kolei Żnińskiej: 5,7 km Sarbinowo-Ośno[1] i 2 km Obiecanowo-Żużoły[3]. W 1978 całkowicie zdemontowano 9 km odcinek łączący Rydlewo i Ostrówce[2]
Otwarcie w 1972 Muzeum Kolei Wąskotorowej w Wenecji skłoniło jednak PKP do uruchomienia linii turystycznej na trasie Żnin-Wenecja-Biskupin-Gąsawa (na odcinku Żnin Wąskotorowy - Biskupin Odcinek linii kolejowej Żnin Wąskotorowy - Ośno Wąskotorowe i odcinku Biskupin Odcinek - Gąsawa linii kolejowej Biskupin Odcinek - Grochowiska Szlacheckie), która nosiła wówczas nazwę Żnińska Kolej Dojazdowa. W 2002 władze powiatu wspólnie z gminą Gąsawa przejęły linię wąskotorową. Jej nazwa została zmieniona na Żnińska Kolej Powiatowa i pod taką nazwą kolejka funkcjonuje nadal, na tej samej trasie.
Od 12 czerwca 2009 większościowym udziałowcem Żnińskiej Kolei Dojazdowej Sp. z o.o. jest NFI Magna Polonia. Fundusz objął 62,07% udziałów firmy. Jest to pierwsza sprywatyzowana kolej wąskotorowa w Polsce.
W roku 2010 odbywał się ruch sezonowy (24 kwietnia do 31 sierpnia oraz we wrześniu podczas Festynu Archeologicznego w Biskupinie). Istniała również możliwość wykupienia przewozu w październiku oraz w listopadzie[5].
[edytuj] Linie kolejowe
| Linia kolejowa | Długość całkowita (km) | Długość obecna (km) |
|---|---|---|
| Żnin Wąskotorowy - Ośno Wąskotorowe | 31,8 | 7,6 |
| Biskupin Odcinek - Grochowiska Szlacheckie | ~13 | 4,3 |
| Rydlewo - Ostrówce | ~9 | 0 |
| Żnin Wąskotorowy - Żużoły | ~18 | 0 |
| Uścikowo - Wola | ~6 | 0 |
[edytuj] Kolejka jako atrakcja turystyczna
W posiadaniu Żnińskiej Kolei Powiatowej jest jedyny na świecie czynny egzemplarz parowozu Px38, nazywany "Leon". Lokomotywa ta jest wykorzystywana na trasie kolejki podczas Festiwalu Archeologicznego w Biskupinie lub może też zostać wynajęta za dopłatą, do kursu na zamówienie.
Kolejka stanowi ważny element na pałuckim odcinku Szlaku Piastowskiego. Obecnie w sezonie turystycznym kursuje 6 pociągów pasażerskich w ciągu dnia, stanowiąc dużą atrakcję turystyczną w skali kraju.[potrzebne źródło]
Przy stacji Wenecja Muzeum znajduje się Muzeum Kolei Wąskotorowej; przy stacji w Biskupin Wykopaliska znajduje się stanowisko archeologiczne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Ogólnopolska Baza Kolejowa: Historia linii Żnin-Ośno. [dostęp 10 marca 2010].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Ogólnopolska Baza Kolejowa: Historia linii Rydlewo-Ostrówce. [dostęp 10 marca 2010].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Ogólnopolska Baza Kolejowa: Historia linii Żnin-Obiecanowo. [dostęp 10 marca 2010].
- ↑ http://ciuchciaznin.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=45&Itemid=1 [dostęp: 2010-11-30]
- ↑ Żnińska Kolej Powiatowa, rozkład jazdy. [dostęp 2010-10-22].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona internetowa Żnińskiej Kolei Powiatowej
- Stowarzyszenie Miłośników Kolei w Żninie
- Żnińska kolejka cukrownicza
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
