Aleksander Brückner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander Brückner
Aleksander Brückner w 1939 r.
Aleksander Brückner w 1939 r.
Data i miejsce urodzenia 29 stycznia 1856
Brzeżany
Data i miejsce śmierci 24 maja 1939
Berlin
Miejsce spoczynku Tempelhofer Parkfriedhof
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki
Wikicytaty Aleksander Brückner w Wikicytatach
Krypta Zasłużonych na Skałce

Aleksander Brückner (ur. 29 stycznia 1856 w Brzeżanach, zm. 24 maja 1939 w Berlinie) – polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w spolszczonej i od trzech pokoleń osiadłej w Brzeżanach, a wcześniej w Stryju, rodzinie urzędnika skarbowego – Aleksandra Mariana Brücknera.

Studiował we Lwowie, a staże naukowe odbył w Lipsku, Berlinie i Wiedniu u znakomitych slawistów: Leskiena, Jagicia, Miklošiča. Doktoryzował się w 1876, a habilitację uzyskał na uniwersytecie w Wiedniu w 1878 na podstawie pracy Die slavischen Aussiedlungen in der Altmark und im Magdeburgischen. Był docentem Uniwersytetu Lwowskiego. W 1881 powołano Brücknera na katedrę slawistyki w Berlinie jako następcę profesora Jagicia, gdzie wykładał aż do przejścia na emeryturę w 1924 roku. W 1889/1890 Brückner odnalazł w Bibliotece Petersburskiej Kazania świętokrzyskie, które opracował i opublikował. Oprócz tego Brückner pod koniec XIX wieku opracował spuściznę literacką po barokowym poecie Wacławie Potockim. Po I wojnie światowej w 1924 roku władze uniwersytetu przeniosły profesora Brücknera na emeryturę. W 1929 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[1]. W 1933 otrzymał od społeczeństwa polskiego złoty medal zasługi.

Był członkiem Akademii Umiejętności, Rosyjskiej Akademii Nauk w Petersburgu i Towarzystwa Naukowego we Lwowie[2]. W 1929 roku Uniwersytet Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris causa[3]. W 1935 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[4]. Z inicjatywy prof. Tadeusza Ulewicza, umieszczono w Krypcie Zasłużonych Na Skałce tablicę upamiętniającą tego historyka literatury i językoznawcę[5].

Aleksander Brückner jest pochowany na berlińskim cmentarzu Tempelhofer Parkfriedhof, który znajduje się w stanie likwidacji (zostanie całkowicie zamknięty w roku 2027).

Ważniejsze publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Geschichte der polnischen Literatur (1901)
  • Dzieje literatury polskiej (t. 1 i 2, 1903)[6]
  • Starożytna Litwa. Ludy i bogi. Szkice historyczne i mitologiczne (1904; wznowienie: 1985)
  • Historia literatury rosyjskiej (1905)
  • Mikołaj Rej i różnowiercy polscy (1906)
  • Dzieje języka polskiego (1906)
  • Zasady etymologii słowiańskiej (1917)
  • Mitologia słowiańska (1918; wznowienie: 1980)
  • Mitologia polska (1924; wznowienie: 1980)
  • Słownik etymologiczny języka polskiego (1926-1927)
  • Dzieje kultury polskiej (t. 1-4, 1930-1932; 1991)
  • Encyklopedia staropolska (t.1-2, 1937-1939; reprint: 1990); wybór ilustracji Karol Estreicher jr

Przypisy

  1. 27 listopada 1929 „za zasługi na polu literackiem i naukowem” M.P. z 1929 r. Nr 274, poz. 630
  2. Skład Towarzystwa Naukowego we Lwowie (odbitka ze sprawozdań TN rocznik XVII 1937, zeszyt III). lwow.com.pl. [dostęp 3 maja 2011].
  3. Doktoraty HC. uw.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
  4. Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 255.
  5. Aleksander Brückner, historyk kultury i literatury. Fundacja Panteon narodowy na Skałce. [dostęp 3 maja 2011].
  6. Kujawsko-pomorska Biblioteka Cyfrowa: Dzieje literatury polskiej w zarysie tom 1, tom 2.

Bibliografia przedmiotowa[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Berbelicki: Aleksander Brückner. 1856-1939, Warszawa 1989
  • Witold Kosny (red.): Aleksander Brückner, ein polnischer Slavist in Berlin, Wiesbaden 1991, ISBN 3-447-03204-9.
  • Alicja Nagórko (red.): Aleksander Brückner zum 60. Todestag. Beiträge der Berliner Tagung 1999, Frankfurt am Main 2001, ISBN 3-631-37433-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]