Aleksander Brückner
| Aleksander Brückner | |
Aleksander Brückner w 1939 r. |
|
| Data i miejsce urodzenia | 29 stycznia 1856 Brzeżany |
| Data i miejsce śmierci | 24 maja 1939 Berlin |
| Odznaczenia | |
Aleksander Brückner (ur. 29 stycznia 1856 w Brzeżanach, zm. 24 maja 1939 w Berlinie) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się w spolszczonej i od trzech pokoleń osiadłej w Brzeżanach, a wcześniej w Stryju, rodzinie urzędnika skarbowego - Aleksandra Mariana Brücknera. Studiował we Lwowie, a naukowe staże odbył w Lipsku, Berlinie i Wiedniu u znakomitych slawistów: Leskiena, Jagicia, Miklosicha. Doktoryzował się w 1876, a habilitację uzyskał na uniwersytecie w Wiedniu w 1878 na podstawie pracy Die slavischen Aussiedlungen in der Altmark und im Magdeburgischen. Był docentem Uniwersytetu Lwowskiego. W 1881 powołano Brücknera na katedrę slawistyki w Berlinie jako następcę profesora Jagicia. Na berlińskim uniwersytecie wykładał aż do 1924 roku. W 1889/1890 Brückner odnalazł w Bibliotece Petersburskiej Kazania świętokrzyskie, które opracował i opublikował. Oprócz tego Brückner pod koniec XIX wieku opracował spuściznę literacką po barokowym poecie Wacławie Potockim. Po I wojnie światowej w 1924 roku władze uniwersytetu przeniosły profesora Brücknera na emeryturę. W 1933 otrzymał od społeczeństwa polskiego złoty medal zasługi.
Był członkiem Akademii Umiejętności, Akademii Nauk w Petersburgu Towarzystwa Naukowego we Lwowie[1]. W 1929 roku Uniwersytet Warszawski przyznał mu tytuł doktora honoris causa[2]. W 1935 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury. [3]. Z inicjatywy prof. UJ Tadeusza Ulewicza, umieszczono w Krypcie Zasłużonych Na Skałce tablicę upamiętniającą tego wybitnego historyka literatury i językoznawcę[4].
Ważniejsze publikacje [edytuj]
- Geschichte der polnischen Literatur (1901)
- Dzieje literatury polskiej (t. 1 i 2, 1903)[5]
- Starożytna Litwa. Ludy i bogi. Szkice historyczne i mitologiczne (1904; wznowienie: 1985)
- Historia literatury rosyjskiej (1905)
- Mikołaj Rej i różnowiercy polscy (1906)
- Dzieje języka polskiego (1906)
- Zasady etymologii słowiańskiej (1917)
- Mitologia słowiańska (1918; wznowienie: 1980)
- Mitologia polska (1924; wznowienie: 1980)
- Słownik etymologiczny języka polskiego (1926-1927)
- Dzieje kultury polskiej (t. 1-4, 1930-1932; 1991)
- Encyklopedia staropolska (t.1-2, 1937-1939; reprint: 1990); wybór ilustracji Karol Estreicher jr
Przypisy
- ↑ Towarzystwa Naukowego we Lwowie (odbitka ze sprawozdań TN rocznik XVII 1937, zeszyt III. lwow.com.pl. [dostęp 3 maja 2011].
- ↑ Doktoraty HC. uw.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
- ↑ Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 255.
- ↑ Aleksander Brückner, historyk kultury i literatury. Fundacja Panteon narodowy na Skałce. [dostęp 3 maja 2011].
- ↑ Kujawsko-pomorska Biblioteka Cyfrowa: Dzieje literatury polskiej w zarysie tom 1, tom 2.
Bibliografia przedmiotowa [edytuj]
- Władysław Berbelicki: Aleksander Brückner. 1856-1939, Warszawa 1989
- Witold Kosny (red.): Aleksander Brückner, ein polnischer Slavist in Berlin, Wiesbaden 1991, ISBN 3-447-03204-9
- Alicja Nagórko (red.): Aleksander Brückner zum 60. Todestag. Beiträge der Berliner Tagung 1999, Frankfurt am Main 2001, ISBN 3-631-37433-X
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Członkowie Akademii Umiejętności
- Członkowie Rosyjskiej Akademii Nauk
- Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego
- Ludzie związani z Berlinem
- Ludzie związani z Brzeżanami
- Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim
- Polscy językoznawcy
- Polscy leksykografowie
- Polscy slawiści
- Polscy teoretycy kultury
- Urodzeni w 1856
- Zmarli w 1939