Antoni Pieczerski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Święty
Antoni Pieczerski
Antypas
święty mnich
Antiny Pechersky (fragment).jpg
Ikona ze św. Antonim Pieczerskim.
Data urodzenia ok. 963-983
Lubecz
Data śmierci 10 lipca lub 27 maja
Kijów
Kościół/
wyznanie
greckokatolicki, prawosławny
Wspomnienie 7 maja (katolicy za Martyrologium Rzymskim),

10/23 lipca, 2/15 września, 28 września/11 października

Galeria ilustracji w Wikimedia Commons Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Antoni Pieczerski, również Antoni Kijowsko-Pieczerski, cs. Prepodobnyj Antonij Pieczerskij, Kijewskij, naczalnik wsiech russkich monachow (ur. ok. 963 lub 983[1] w Lubeczy koło Czernihowa, zm. 10 lipca[1] lub 27 maja 1073 w Kijowie) – założyciel Ławry Pieczerskiej, święty mnich (cs. prepodobnyj), asceta, pustelnik, święty Kościoła prawosławnego i greckokatolickiego.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Św. Antoni Pieczerski, wejście do jaskini w Lubeczu (2012) G.Jerszow

Informacje o życiu św. Antoniego pochodzą z Powieści minionych lat (ok. 1051) oraz z Żywotu św. Teodozjusza Pieczerskiego z XII wieku. W latach 70. lub 80. XI w. powstał żywot samego Antoniego, który był znany jeszcze w XIII w., następnie jednak zaginął, a jego treść znana jest fragmentarycznie[2].

Według wymienionych źródeł, Antoni Pieczerski nosił imię świeckie Antip i był synem bojara z Lubecza. W młodości odkrył w sobie zamiłowanie do życia pustelniczego[3]. Udał się do Kijowa, gdzie zamieszkał w pieczarze zajmowanej przez mnicha Hilariona przed wyborem na metropolitę kijowskiego. Następnie opuścił Ruś i wyjechał na Athos (wersję taką przekazywał zaginiony żywot) lub tylko do Bułgarii[2].

Do Kijowa wrócił najpewniej ok. 1032 i zamieszkał w pieczarze nad Dnieprem, prowadząc surowe życie ascetyczne. Szybko zaczęli przyłączać się do niego uczniowie. Gdy było ich dwunastu, Antoni wyznaczył na przełożonego wspólnoty mnicha Warłaam, sam zaś kontynuował życie pustelnicze w pieczarze, której nie opuszczał przez kolejne 40 lat, nadal jednak udzielał duchowych rad i pouczeń[2].

Tak założono Monaster Kijowsko-Pieczerski, zwany później Ławrą Pieczerską. Jej główny założyciel św. Antoni rozpoczął nowy nurt w życiu mniszym nacechowany nieustanną pracą, wstrzemięźliwością, umartwianiem ciała, czuwaniem i modlitwą.

Antoni uprosił księcia kijowskiego, aby podarował wspólnocie całą górę, dzięki czemu w okresie późniejszym mogła tu powstać ławra. Po ustąpieniu Warłaama, starzec wyznaczył na jego następcę św. Teodozego Kijowsko-Pieczerskiego.

Święty Antoni Kijowsko-Pieczerski posiadał dar czynienia cudów. Jego modlitwy sprawiały, że licznie przybywający chorzy otrzymywali uzdrowienie.

Zmarł w wieku dziewięćdziesięciu lat. Jego ciało pogrzebano w Ławrze Kijowsko-Pieczerskiej. Uważany jest za ojca życia monastycznego na Rusi.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Jego kult nie ogranicza się jednak tylko do słowiańkiego obszaru kulturowego. Uważany jest za jednego z największych ruskich świętych. Wspominany jest również przez katolickich wyznawców.

Dzień obchodów

Wspomnienie liturgiczne w Kościele greckokatolickim i prawosławnym, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego, obchodzone jest:

Wyznawcy Kościoła katolickiego wspominają św. Antoniego 7 maja za Martyrologium Rzymskim[1].

Ikonografia

W ikonografii święty ukazywany jest w szatach mnicha wielkiej schimy, zwykle z prawą ręką uniesioną na znak błogosławieństwa. Ma długą, siwą brodę, rozdwajającą się na końcu. Przeważnie w lewej ręce trzyma rozwinięty zwój ze słowami pouczenia. Przedstawiany jest też na ikonie "Soboru świętych Kijowsko-Pieczerskich" oraz ze św. Teodozym Kijowsko-Pieczerskim, m.in. na Kijowsko-Pieczerskiej Ikonie Matki Bożej, gdzie stoją po obu stronach tronu, na którym zasiada Bogurodzica z Dzieciątkiem. Na tym obrazie Antoni trzyma zwój z napisem: Panie, niech na miejscu tym spocznie błogosławieństwo Świętej Góry Atos.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Sant' Antonio Pecierskij Eremita - Santi Beati (Autor: Ivan Sofranov) (wł.)
  2. 2,0 2,1 2,2 P. Chomik, Życie monastyczne w Wielkim Księstwie Litewskim w XVI wieku, AVALON, Kraków 2013, ISBN 9788377300541, s. 29-30.
  3. mnich Antoni Kijowsko-Pieczerski na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]