Brian Cowen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brian Cowen
Brian Cowen in Philadelphia.jpg
Data i miejsce urodzenia 10 stycznia 1960
Tullamore
Flaga Republiki Irlandii
Taoiseach Irlandii (Premier Irlandii)
Przynależność polityczna Fianna Fáil
Okres urzędowania od 7 maja 2008
do 9 marca 2011
Poprzednik Bertie Ahern
Następca Enda Kenny
Tánaiste (Wicepremier)
Okres urzędowania od 14 czerwca 2007
do 7 maja 2008
Poprzednik Michael McDowell
Następca Mary Coughlan
Minister Finansów
Okres urzędowania od 29 września 2004
do 7 maja 2008
Poprzednik Charlie McCreevy
Następca Brian Lenihan młodszy
Minister Spraw Zagranicznych
Okres urzędowania od 27 stycznia 2000
do 29 września 2004
Poprzednik David Andrews
Następca Dermot Ahern
Minister Zdrowia i Dzieci
Okres urzędowania od 26 czerwca 1997
do 27 stycznia 2000
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Brian Cowen, irl. Brian Ó Comhain (ur. 10 stycznia 1960) – irlandzki polityk, premier Irlandii (Taoiseach) od 7 maja 2008 do 9 marca 2011; lider konserwatywnej partii Fianna Fáil w latach 2008-2011, Tánaiste (wicepremier) Irlandii od 14 czerwca 2007 do 7 maja 2008, minister finansów (2004-2008) oraz członek parlamentu od 1984 do 2011.

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Brian Cowen urodził się w Tullamore, w irlandzkim hrabstwie Offaly. Wychowywał się w rodzinnym domu w Clara. Jego ojciec był deputowanym i senatorem z ramienia partii Fianna Fail. Prowadził również pub, w którym młody Brian Cowen często pracował jako barman.

Kształcił się w cysterskim College of Mount St. Joseph w Roscrea, a następnie studiował prawo na Uniwersytecie w Dublinie. Po studiach podjął aplikację radcy prawnego.

Cowen jest żonaty, jest ojcem dwóch córek.

Początki kariery politycznej[edytuj | edytuj kod]

W skład Dáil Éireann, izby niższej irlandzkiego parlamentu, Oireachtas, został wybrany w wyniku wyborów uzupełniających w 1984 po śmierci swojego ojca, który sprawował mandat deputowanego. W latach 1984-1992 zasiadał także w Radzie Hrabstwa Offaly.

Cowen przez siedem lat był szeregowym członkiem partii. Po wyborach w 1989 znalazł się w obozie zw. Country&Western wing (w większości byli to deputowani z prowincji), sprzeciwiającym się koalicji z Postępowymi Demokratami (Progressive Democrats). Na czele obozu, który kontestował politykę premiera Charlesa Haugheya stanął Albert Reynolds, który w 1992 zastąpił go na stanowisku szefa rządu.

11 lutego 1992 został mianowany ministrem pracy w rządzie premiera Alberta Reynoldsa i zajmował to stanowisko do stycznia 1993. 22 stycznia 1993 stanął na czele ministerstwa transportu, energii i komunikacji. Urząd ten zajmował do 15 grudnia 1994, gdy jego partia znalazła się w opozycji.

W 1994 przywództwo Fianna Fáil objął Bertie Ahern. Cowen znalazł się wówczas w gronie głównych polityków partii. W gabinecie cieni został rzecznikiem ds. rolnictwa, żywności i leśnictwa (1994), a następnie rzecznikiem ds. zdrowia (1997).

Kariera ministerialna[edytuj | edytuj kod]

Po trzech latach Fianna Fail powróciła do władzy, a Cowen 26 czerwca 1997 został ministrem zdrowia i dzieci w nowym gabinecie premiera Bertie Aherna. Jako minister rozwiązał problem niedoboru łóżek i przetłoczenia w szpitalach. Odbył również podróż do Angoli, by wesprzeć misję rozbrajania min przeciwpiechotnych w tym kraju[1].

27 stycznia 2000 objął resort spraw zagranicznych. Funkcję tę pełnił do 29 września 2004, kiedy został mianowany ministrem finansów. Jako szef dyplomacji brał aktywny udział w procesie pokojowym w Irlandii Północnej. Na okres jego rządów przypadł także czas zajmowania przez Irlandię miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ oraz sprawowania przewodnictwa w Radzie Europejskiej w pierwszej połowie 2004.

We wrześniu 2004 objął funkcję ministra finansów. 1 grudnia 2004 ogłosił swój pierwszy budżet, w którym wzrost wydatków wyniósł aż 9%.[2]. Drugi budżet ministra Cowena zawierał rozległy pakiet opieki dziecięcej oraz wprowadzał obniżone progi stawki podatkowej[3]. Budżet w 2007, w obliczu nadchodzących wyborów parlamentarnych, przewidywał największy wzrost wydatków w historii Irlandii, które zostały przeznaczone na podwyżki emerytów i zasiłków socjalnych, program ochrony środowiska i zrekompensowanie obniżki najwyższej stawki podatkowej z 42% do 41%[4].

Po wygranych wyborach parlamentarnych w maju 2007, Brian Cowen objął 14 czerwca 2007 dodatkowo urząd wicepremiera (Tánaiste).

Lider partii i premier[edytuj | edytuj kod]

Brian Cowen (po lewej) oraz Colin Powell, 2001.

Brian Cowen wielokrotnie był wymieniany w mediach jako potencjalny przyszły lider Fianna Fáil. Jego pozycja wzmocniła się, gdy w 2002 objął funkcję wicelidera partii po rezygnacji Mary O'Rourke.

2 kwietnia 2008 premier Bertie Ahern zapowiedział złożenie rezygnacji ze stanowiska szefa rządu i szefa partii Fianna Fáil w dniu 6 maja z powodu oskarżeń o korupcję w latach 90.[5]. W tej sytuacji Brian Cowen uchodził za naturalnego kandydata do objęcia obu tych funkcji. 4 kwietnia 2008 uzyskał wsparcie swojej kandydatury ze strony wszystkich pozostałych członków gabinetu[6]. 9 kwietnia 2008 Cowen został oficjalnie wybrany przewodniczącym partii Fianna Fáil. Stanowisko to objął 6 maja 2008, tuż po oficjalnej rezygnacji Aherna[7].

7 maja 2008, również po oficjalnej rezygnacji premiera Aherna, został mianowany przez prezydent Mary McAleese nowym szefem rządu (Taoiseach). Tego samego dnia jego kandydaturę zatwierdził parlament, głosami 88 za do 76 przeciw[8].

Jednym z pierwszym zadań nowego premiera i rządu było przeprowadzenie 12 czerwca 2008 referendum w sprawie ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego. Premier Cowen i jego rząd nie zdołali przekonać rodaków do zaakceptowania traktatu (53,4% głosów na "nie"), ściągając na siebie krytykę pozostałych państw UE i powodując poważny kryzys polityczny[9][10].

19 stycznia 2011, po rezygnacji Micheála Martina objął stanowisko ministra spraw zagranicznych, które zajmował do końca kadencji swego gabinetu[11]. 22 stycznia 2011, w obliczu kryzysu gospodarczego w kraju i słabych notowań społecznych, ustąpił z funkcji przywódcy partii Fianna Fail[12]. Zachował jednakże stanowiska premiera do czasu wyborów parlamentarnych. Zapowiedział nieubieganie się o kolejny mandat deputowanego i wycofanie się z życia politycznego. 9 marca 2011 urząd szefa rządu objął Enda Kenny, lider zwycięskiego ugrupowania Fine Gael[13].

Przypisy

  1. "Heath - review of the year", IrishHealth.com, 1 stycznia 2003.
  2. Cowen delivers Budget 2005 speech, RTE News, 12 stycznia 2005.
  3. "Children gain as rich reined in", The Irish Time, 8 grudnia 2005.
  4. ."Behind the smugness is a clueless Brian Cowen", Irish Independent, 27 stycznia 2008.
  5. "Premier Ahern zapowiada rezygnację", gazeta.pl, 2 kwietnia 2008.
  6. "Cowen looks set for FF leadership", RTÉ News, 4 kwietnia 2008.
  7. "Cowen 'excited but daunted' by new post", RTE News, 9 kwietnia 2008.
  8. "Cowen is confirmed as taoiseach", BBC News, 7 maja 2008.
  9. "Cowen disaster: little authority and no leadership", Independent.ie, 15 czerwca 2008.
  10. "It's all too easy to simply blame the last guy in the job", Independent.ie, 15 czerwca 2008.
  11. Irish PM Brian Cowen takes on foreign affairs portfolio (ang.). BBC News, 19 stycznia 2011. [dostęp 2011-03-09].
  12. wiadomosci.dziennik.pl: Kraj w kryzysie. Premier nie chce już być szefem partii. [dostęp 22.01.2011].
  13. Irish Republic swears in Enda Kenny as new leader (ang.). BBC News, 9 marca 2011. [dostęp 2011-03-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]