Bzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Jastrzębia-Zdroju Bzie
sołectwo Jastrzębia-Zdroju
Bzie zameckie.jpg
Krajobraz Bzia
Miasto Jastrzębie-Zdrój
Status sołectwo
W granicach Jastrzębia-Zdroju od 1975
sołtys Stanisław Uryga
Powierzchnia 17,29 km²
Ludność (2010)
 • liczba ludności

3547
Kod pocztowy 44-336
Tablice rejestracyjne SJZ
Położenie na planie Jastrzębia-Zdroju
Położenie na planie Jastrzębia-Zdroju
brak współrzędnych

Bzie (niem. Goldmannsdorf) – sołectwo[1][2] miasta Jastrzębie-Zdrój. Stanowi wschodni obszar miasta, graniczący z gminą Pawłowice. 31 grudnia 2010 r. sołectwo miało 3547 mieszkańców[3], zajmuje obszar o powierzchni 1728,73 ha[3], co stanowi 19% powierzchni miasta. Bzie położone jest nad potokiem Bzianką.

Sołectwo obejmuje części miasta: Bzie Zameckie, Bzie Górne i Bzie Dolne.

Historia i nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Bzie wzmiankowana jako Byze w dokumencie z 25 października 1293 roku[4].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Goltimani: Item in Goltimanni villa debent esse LXIII mansi. [5]. Co oznacza, że "również wieś Bzie winna płacić dziesięcinę z 63 łanów" [6]. Z kolei zgermanizowane wersje spotyka się w dwóch innych dokumentach. Pierwszym jest dokument z 25 października 1293 roku wydany przez księcia raciborskiego Przemysława w którym Bzie występuje pod nazwą Goldmannsdorf: "[...] Rattibor den 8 Nov. 1293 dem Besitzer des in der Standesherrschaft Pless gelegenen Guthes Pawlowitz, Wojani, […] wie er denn auch gedachtem Wojani úber die bereits gehabte 50 Fránkische Morgen Landes noch 30 Fránkische Morgen zwischen Goldmannsdorf und Golassowitz[...]” (Właściciel Pawłowic, Wojan, w Raciborzu 25 października 1293 r. do posiadanych już 50 frankońskich morgów, otrzymał dodatkowo 30 morgów położonych pomiędzy Bziem i Golasowicami)[7]. Drugim dokumentem jest ten z 22 listopada 1409 r. w którym Bzie występuje pod nazwą Goldmirsdorf: "[...] Um 22 November 1409 treffen wir den Herzog in Rybnik, wo er bekannt macht, das Frau Weronika Woinia Und ihre Schwester Margareth von Goldmirsdorf (so hieβ damals Goldmannsdorf) ihr väterliches Erbe daselbst á 30 Mark prager Groschen poln. Zahl den Gebrüdern Goslav Und Mikunden von Jajkowic verkanft haben und gestattet er ihnen, das Dorf in Lehnrecht zu besitzen […]” (siostry Weronika i Małgorzata Woiani sprzedały za 30 marek praskich groszy ojcowiznę - Bzie, braciom z Jejkowic, Gosławowi i Mikundejowi)[8].

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Bzia znajduje się zabytkowy zespół dworski, składający się z późnorenesansowego dworu obronnego z 1636 roku oraz pozostałości po parku dworskim z pomnikowym dębem szypułkowym. Ponadto zachowały się średniowieczne rzeźby z nieistniejącego drewnianego kościoła – eksponowane obecnie w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach.

Przy głównej drodze z Jastrzębia do Pawłowic pomnik upamiętniający wkroczenie na te tereny wojsk polskich po podziale Górnego Śląska 4 lipca 1922. Na cmentarzu znajduje się grób 22 więźniów oświęcimskich – ofiar jednego z marszów śmierci.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez Bzie przebiegają następujące trasy rowerowe oraz piesze:

W Bziu działa klub piłkarski LKS Zryw Bzie, który występuje w klasie B podokręgu Rybnik.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Przysiółki

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uchwała Nr XLII/1036/2002 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 25 maja 2002 r. ws. utworzenia jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2002 r. Nr 37 poz. 1326)
  2. Uchwała Nr LV/697/2010 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 29 kwietnia 2010 r. zmieniająca (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2010 r. Nr 114 poz. 1829)
  3. 3,0 3,1 Sołectwo Bzie. Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój. [dostęp 2012-01-06].
  4. Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737).
  5. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889; Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online; Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737) oraz Janusz Lubszczyk, Bzie - pierwsza wzmianka (http://jaspedia.pl/inne/item/813-bzie-pierwsza-wzmianka).
  6. Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737).
  7. Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737).
  8. Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 8 (ISSN 2080-3737).
  9. http://www.pttk.jasnet.pl/niebieski-szlakiem-ewakuacji-wiezniow-auschwitz-birkenau
  10. http://www.pttk.jasnet.pl/czarny-lacznikowy