Cmentarz przy Murze Kremlowskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cmentarz przy Murze Kremlowskim
Некрополь у Кремлёвской стены
Widok na groby Józefa Stalina i Michaiła Kalinina
Widok na groby Józefa Stalina i Michaiła Kalinina
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Moskwa
Stan cmentarza nieczynny
Data otwarcia 1917
Data ostatniego pochówku 1985
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Cmentarz przy Murze KremlowskimНекрополь у Кремлёвской стены
Cmentarz przy Murze Kremlowskim
Некрополь у Кремлёвской стены
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cmentarz przy Murze KremlowskimНекрополь у Кремлёвской стены
Cmentarz przy Murze Kremlowskim
Некрополь у Кремлёвской стены
Ziemia 55°45′12,7″N 37°37′10,7″E/55,753528 37,619639Na mapach: 55°45′12,7″N 37°37′10,7″E/55,753528 37,619639
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Cmentarz przy Murze Kremlowskim (ros. Некрополь у Кремлёвской стены) – cmentarz pamiątkowy na Placu Czerwonym w Moskwie, położony przy murze Kremla (a także w nim, spełniającym rolę kolumbarium). Jest miejscem spoczynku dla wybitnych osób, działaczy (głównie politycznych i wojskowych), naukowców Państwa Radzieckiego. W latach 1920–30 byli tam także chowani komuniści innych narodowości, m.in. John Reed, Sen Katajama, Clara Zetkin.

Historia cmentarza[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz zaczęto tworzyć w listopadzie 1917 roku, kiedy to na Placu Czerwonym pojawiły się pierwsze zbiorowe groby żołnierzy garnizonu kremlowskiego, ofiar wydarzeń 28 października 1917 roku w Moskwie, poległych w walce po stronie bolszewików (według niektórych danych w tych grobach spoczywa 250-300 ludzi[1]). W 1919 roku na Placu Czerwonym został pochowany Jakow Swierdłow, a jesienią tegoż roku – ofiary wybuchu w Leontiewskim Zaułku.

W 1924 zostało zbudowane mauzoleum Lenina, które stało się centrum cmentarza.

W latach 20. XX wieku przy Murze Kremlowskim pojawiło się jeszcze 15 zbiorowych mogił bojowników rewolucji[2].

Później na cmentarzu chowano zmarłych należących do dwu następujących grup:

Cmentarz przy Murze Kremlowskim, fragment

W przypadku, gdy dana osoba została przez partię pośmiertnie osądzona, miejsce jej spoczynku pozostawało niezmienione (np. nie przemieszczono urn z prochami Siergieja Kamieniewa czy Andrieja Wyszynskiego).

Znalazły tu swoje miejsce spoczynku prochy wybitnych lotników (lata 30. i 40.), zmarłych tragicznie kosmonautów (60., 70.), m.in. Jurij Gagarin, znanych uczonych (Aleksandr Karpinski, Igor Kurczatow, Siergiej Korolow, Mstisław Kiełdysz).

Do roku 1976 chowano tu wszystkich posiadających tytuł Marszałka Związku Radzieckiego, jednak potem tego zaniechano.

Autorem architektonicznego kształtu, nadanego cmentarzowi w latach 1946–47 by architekt Isidor Aronowicz Francuz. W latach 1973–74 przeprowadzono rekonstrukcję cmentarza, wtedy też pojawiły się tam elementy granitowe, wazy dla kwiatów; posadzono nowe świerki i odnowiono granity Mauzoleum[3].

Ostatnim pochowanym na cmentarzu był Konstantin Czernienko (w marcu 1985 roku). Ostatnią osobą, której prochy zostały umieszczone w Murze Kremlowskim, był zmarły w grudniu 1984 Dmitrij Ustinow. Latem 2013 roku, po otwarciu podmoskiewskiego Federalnego Cmentarza Wojskowego, mającego pełnić funkcję narodowego panteonu, pojawiła się możliwość, że zwłoki i prochy osób pochowanych na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim, mogą w przyszłości zostać przeniesione właśnie tam[4].

Pochowani[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim.

Przypisy

  1. Я. Я. Пече «Красная гвардия в Москве в боях за Октябрь», Москва—Ленинград, 1929 г.
  2. Colton, Timothy J. (1998). Moscow: Governing the Socialist Metropolis.
  3. U sten Kremlya vpervye za 30 let... (У стен Кремля впервые за 30 лет начали высаживать новые ели
  4. Ntv.ru: Сталина и Брежнева могут перезахоронить в Мытищах (ros.). [dostęp 2014-02-14].