Cywia Lubetkin

Cywia Lubetkin ps. Celina (ur. 9 listopada 1914, zm. 14 lipca 1976) – żydowska działaczka podziemia w getcie warszawskim, członek dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestniczka powstania w getcie warszawskim.

Biografia

Cywia Lubetkin wychowała się w miasteczku Byteń w pobliżu Słonimia (obecnie Białoruś), w bardzo religijnej rodzinie. Od 1930 roku brała udział w działalności syjonistycznej i w ruchu kibucowym, m.in. w organizacjach Dror i He-Chaluc. W 1938 roku przeniosła się do Warszawy. W 1939 roku była delegatką na 21. Światowy Kongres Syjonistyczny w Genewie.

Początkowy okres wojny spędziła w Kowlu i Lwowie, by w styczniu 1940 roku powrócić do Warszawy. Znalazłszy się w getcie warszawskim, wraz z mężem Icchakiem Cukiermanem aktywnie włączyła się w organizację struktur oporu, inicjując powstanie Bloku Antyfaszystowskiego. W końcowym okresie powstania w getcie przedostała się kanałami na „aryjską stronę”. Później brała udział w powstaniu warszawskim walcząc w szeregach Armii Ludowej.

Po zakończeniu wojny wraz z mężem wyjechała do Izraela. Jej wnuczka Roni Zuckerman jest pierwszą kobietą-pilotem bojowym w izraelskich siłach powietrznych.

Działalność literacka

Po wojnie Cywia spisała swoje przeżycia w kilku esejach, które ukazały się w żydowskiej prasie w Izraelu. Później zostały one zebrane w 1979 w książce „Zagłada i Powstanie” (Bime kilEayon u-mered). Książka dzieli się na trzy odrębne części: (1) okres przed powstaniem w getcie, (2) walki z Niemcami i (3) popowstaniowe losy autorki.

Bibliografia

• Cywia Lubetkin. Zagłada i Powstanie, Wydawnictwo: Książka i Wiedza, Warszawa 1999. Przekład: Maria Krych. ISBN: 83-05-13041-X.

Zobacz także

• Ma'ale Zviyya– wieś położona w samorządzie regionu Misgav, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Została ona nazwana na część Cywi Lubetkin.