Icchak Cukierman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Icchak Cukierman podczas procesu Adolfa Eichmanna

Icchak Cukierman, ps. Antek (ur. 13 grudnia 1915 w Wilnie, zm. 17 czerwca 1981 w Lochamej HaGeta'ot) − członek Żydowskiej Organizacji Bojowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był uczestnikiem udanego zamachu (24 grudnia 1942) na kawiarnię dla niemieckich oficerów „Cyganeria” w Krakowie, przy ul. Szpitalnej 38, w wyniku której zginęło 10 oficerów[a].

W trakcie powstania w getcie warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943, został oddelegowany na stronę aryjską gdzie pełnił rolę łącznika między ŻOB i Armią Krajową, dzięki czemu jako jeden z nielicznych przeżył likwidację getta warszawskiego po upadku powstania 16 maja 1943 r. Współredagował raporty konspiracji żydowskiej dla rządu polskiego w Londynie. W 1944 roku, podczas powstania warszawskiego, dowodził plutonem żydowskim, złożonym m.in. z ocalałych żołnierzy ŻOB-u w składzie oddziałów Armii Ludowej.

Po zakończeniu wojny był członkiem Prezydium Centralnego Komitetu Żydów Polskich. Tu m.in. organizował emigrację Żydów z Polski na zachód, ponadto – od lipca 1946 r. – wraz z Adolfem Bermanem i Bernardem Falkiem był członkiem Komisji Budowy Pomnika Powstania w Warszawskim Getcie, który został odsłonięty 19 kwietnia 1948 roku. W tym samym roku wyjechał do Izraela, gdzie 19 kwietnia 1949 r., wraz z żoną – Cywią Lubetkin, założył kibuc Lochamej HaGeta'ot (z hebr. Bojowników Getta). Był również jednym z założycieli Muzeum Bojowników Getta. W 1961 r. był świadkiem w procesie Adolfa Eichmanna.

Autor wspomnień, m.in. „Nadmiar pamięci (Siedem owych lat). Wspomnienia 1939–1946”, które zostały, zgodnie z jego życzeniem, wydane 10 lat po jego śmierci.

W 2011 r. jego wnuczka – Roni Cukierman – została pierwszą izraelską pilotką samolotu bojowego „F-16[1].

Uwagi

  1. Pod zamachem podpisała się Gwardia Ludowa dla uniknięcia represji niemieckich w odniesieniu do krakowski Żydów.

Przypisy

  1. Paweł Smoleński, Człowiek, który zrobił więcej niż było możliwe; [w:] "Ale Historia" (dod. do "Gazety Wyborczej"), 13 IV 2015, ss. 12-13.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]