Tydzień

Tydzień – pozaukładowa jednostka czasu, okres 7 dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada mniej więcej 1/4 miesiąca. Znany już był Babilończykom w drugim tysiącleciu p.n.e. Tydzień został wprowadzony do urzędowego kalendarza Cesarstwa Rzymskiego w 321 r. n.e., a później został przyjęty w średniowiecznym kalendarzu kościelnym.

Kolejność dni tygodnia

Zgodnie z normą ISO-8601 kolejność dni tygodnia jest następująca:

1. poniedziałek
2. wtorek
3. środa
4. czwartek
5. piątek
6. sobota
7. niedziela

Zależności liczbowe

• 1 tydzień = 7 dni
• 1 tydzień = 168 godzin = 10080 minut = 604800 sekund (z wyjątkiem zmiany czasu na czas letni i z powrotem)
• 1 rok = 52 tygodnie + 1 dzień (2 dni, jeżeli rok jest przestępny)
• 1 tydzień = 23% przeciętnego miesiąca

Religie i historia

Biblia przekazuje opis stworzenia świata w ciągu 7 dni tygodnia. Według niego Bóg tworzył świat przez 6 dni, a siódmego dnia (w szabat – sobotę) odpoczywał – stąd ostatni dzień tygodnia jest dniem świętym, poświęconym Bogu. W judaizmie i niektórych wyznaniach chrześcijańskich świętym dniem odpoczynku, zgodnie z powyższym, jest sobota, jednak w katolicyzmie za dzień odpoczynku uznawana jest niedziela (pierwszy dzień tygodnia według Biblii), na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa. Dla wyznawców islamu dniem odpoczynku jest piątek.

Również w kulturach innych niż judeochrześcijańskie okresowa rachuba dni, poza nielicznymi wyjątkami, także zamykała się w siedmiu dniach. Siedmiodniowy tydzień ma swoje początki w starożytnej Mezopotamii ok. 2000 lat p.n.e. Ówcześni astrologowie zauważyli, że poza tak zwanymi gwiazdami stałymi na niebie gołym okiem można wyróżnić siedem ruchomych ("błądzących") ciał niebieskich - planet. Były to Słońce, Księżyc, Mars, Wenus, Jowisz, Merkury oraz Saturn. Siedem stało się liczbą świętą a każdy dzień otrzymał za patrona jedną z siedmiu "planet". Później w kulturze greckiej i rzymskiej planetom (poza Słońcem i Księżycem) nadano imiona mitologicznych bogów. W większości europejskich języków nazwy dni tygodnia wywodzą się właśnie od nazw tych siedmiu ciał niebieskich, bogów rzymskich, bądź też bóstw będących ich lokalnymi odpowiednikami (np. germańskie). Wyjątkiem są języki słowiańskie, w których nazwy dni tygodnia mają własną etymologię. W języku polskim kolejne dni pochodzą od następujących słów: poniedziałek = dzień "po niedzieli", wtorek = "wtórny" (drugi) dzień, środa = "środek" tygodnia, czwartek = dzień "czwarty", piątek = dzień "piąty", sobota = sabat, niedziela = "nie działać" (odpoczywać).

Rachuba dni tygodnia

Rachuba dni tygodnia jest w historii ludzkości w stosunku do innych jednostek czasu jak np. rok, miesiąc, dzień, godzina, minuta, sekunda najbardziej stała i prawdopodobnie nie była przerywana. Jako wyjątki można podać wprowadzony przez Wielką Rewolucję Francuską cykl dziesięciodniowy, oraz cykl sześciodniowy, obowiązujący w Związku Radzieckim w okresie międzywojennym, czy u Rzymian, którzy początkowo znali tygodnie ośmiodniowe, tzw. nundinae.

W Związku Radzieckim w roku 1929, w ramach walki z Cerkwią wprowadzono pięciodniowy tydzień. Dwa lata później zastąpił go tydzień złożony z 6 dni, tzw. nieprerywka, z jednym dniem wolnym od pracy. W ten sposób chrześcijańska niedziela wypadała w coraz to inny dzień tygodnia. Siedmiodniowy tydzień został w ZSRR przywrócony dopiero dekretem z dnia 26 czerwca 1940 roku.

Zobacz też

• pozaukładowe jednostki miary, układ SI, siódemkowy system liczbowy
• Nazwy dni tygodnia

Linki zewnętrzne

• Numerowanie tygodni roku Główny Urząd Miar – zasady numerowania tygodni