Dydelfokształtne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dydelfokształtne
Didelphimorphia[1]
Gill, 1872
Dydelf wirginijski (Didelphis virginiana)
Dydelf wirginijski (Didelphis virginiana)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada ssaki niższe
Nadrząd torbacze
Rząd dydelfokształtne
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dydelfokształtne (Didelphimorphia) – rząd niewielkich torbaczy obejmujący około 60 gatunków występujących w Ameryce Południowej i Środkowej oraz jeden gatunek (dydelf wirginijski) szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej. Najmniejsze osiągają rozmiary myszy, a największe są zbliżone wielkością do domowego kota. Didelphimorphia są uważane za ewolucyjnie najstarsze wśród współcześnie żyjących ssaków. Pojawiły się w późnej kredzie.

Większość gatunków ma wydłużony pysk i długi, chwytny, pokryty łuskami ogon. W uzębieniu dydelfokształtnych występuje 50 zębów. Kły są silne i duże, siekacze małe, zęby trzonowe trójguzkowe. Pozbawiony pazura pierwszy palec stopy jest przeciwstawny pozostałym. U większości dydelfokształtnych występuje torba lęgowa.

Wzór zębowy I C P M
50 = 5 1 3 4
4 1 3 4

Zajmują różnorodne siedliska od suchych terenów trawiastych po lasy deszczowe, na wysokościach od poziomu morza do 3000 m n.p.m. Dydelf wirginijski spotykany jest w osiedlach ludzkich.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do dydelfokształtnych zaliczane są żyjące współcześnie:

wymarłe rodziny gatunków znanych z pokładów górnej kredy:

oraz rodzaje o niepewnej pozycji taksonomicznej (incertae sedis):

  • Szalinia
  • Peratotherium
  • Paradidelphys

W literaturze spotykane jest równoważne określenie Didelphoidea.

Przypisy

  1. Didelphimorphia. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 28 sierpnia 2007]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Myers, P.: Didelphimorphia (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 6 kwietnia 2008].