Zajęczaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zajęczaki
Lagomorpha[1]
Brandt, 1855
Przedstawiciel zajęczaków - królik europejski
Przedstawiciel zajęczaków - królik europejski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd zajęczaki
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania zajęczaków
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zajęczaki[2], zającokształtne (Lagomorpha) – rząd ssaków łożyskowych, dawniej zaliczanych do gryzoni, obejmujących szczekuszkowate (Ochotnidae), zającowate (Leporidae) oraz wymarłą rodzinę Prolagidae.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zajęczaki to małe lub średnie zwierzęta, zamieszkujące bardzo zróżnicowane środowiska, zarówno północną tundrę i zimne rejony wysokogórskie, jak i lasy umiarkowane i półpustynie. Króliki i szczekuszki zamieszkują w norach, zające natomiast ukrywają się wśród roślinności. Zajęczaki mają lekką czaszkę oraz jednokomorowy żołądek, w których zachodzą dwa odrębne procesy chemiczne: najpierw pokarm ulega pod wpływem bakterii fermentacji, następnie strawieniu przez enzymy trawienne. Zęby stale rosną; w szczęce górnej występują dwie pary siekaczy, w szczęce dolnej natomiast jedna. Zęby zajęczaków nie mają korzeni. Inną cechą charakterystyczną jest podzielna na dwie części górna warga oraz obecność zakrywających nozdrza fałd skórnych, otwierających się rytmicznie w trakcie oddychania. Ogon uległ redukcji. Sierść jest dość gęsta. U gatunków żyjących w zimnym klimacie zmienia ona kolor w zależności od pór roku.

Odżywianie się[edytuj | edytuj kod]

Zajęczaki są roślinożercami, podstawę ich pokarmu stanowią trawy, zioła, pączki, kwiaty, grzyby, porosty, liście, kora, także gałązki drzew i krzewów. Niektóre gatunki zjadają niekiedy także padlinę i drobne zwierzęta. Układ pokarmowy jest długi, jelito ślepe bardzo dobrze rozwinięte, występuje zjawisko cekotrofii, polegajace na dwukrotnym strawieniu pokarmu w celu wydobycia z niego jak największej liczby substancji odżywczych: zjedzony i strawiony pokarm jest wydalany w postaci miękkich, pokrytych śluzem odchodów, mających formę papki zawierającej składniki odżywcze. Zostają one połykane i trawione ponownie. Następnie są wydalane w postaci suchych odchodów pozbawionych celulozy.

Rozmnażanie się[edytuj | edytuj kod]

Zajęczaki są zwierzętami bardzo płodnymi, przyczyną tego jest niecykliczne występowanie owulacji, która jest pobudzana przez kopulację. Króliki, jedne z najbardziej znanych przedstawicieli zajęczaków, wydają średnio na świat 10 młodych w 1 miocie. Rocznie jest około 6 miotów. Szczekuszki, przedstawiciele drugiej, współcześnie żyjącej rodziny zajęczaków wydają średnio w każdym z 2 - 4 miotów rocznie od 2 do 13 młodych. Ciąża trwa około miesiąc, dojrzałość płciową młode osiągają po około 3 miesiącach.

Rodziny[edytuj | edytuj kod]

oraz wymarłe

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lagomorpha w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dimitrij Strelnikoff, Wielka encyklopedia zwierząt, tom 4, str. 21, Oxford Educational, ISBN 83-7425-344-4 (978-83-7425-344-4).