Stekowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stekowce
Monotremata[1]
Bonaparte, 1837
Dziobak
Dziobak
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki jajorodne
Rząd stekowce
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Stekowce (Monotremata) – rząd prymitywnych ssaków charakteryzujących się jajorodnością. Nazwa łacińska, Monotremata (jednootworowce), nawiązuje do faktu, że ich układ pokarmowy, wydalniczy i rozrodczy mają wspólne ujście w steku (cloaca).

Z filogenetycznego punktu widzenia stekowce stanowią osobną linię rozwojową. Od gadów oddzieliły się w mezozoiku. Planowane sekwencjonowanie genomu dziobaka powinno rzucić nowe światło na wiele pytań związanych z ich ewolucyjną historią[2]. Współcześnie żyjące stekowce występują na obszarze krainy australijskiej, a ściślej na kontynencie australijskim, na Nowej Gwinei i Tasmanii.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Stekowce są niewielkimi zwierzętami. Długość ich ciała mieści się w przedziale 40–80 cm, a masa ciała 0,5–10 kg. Są stałocieplne, jednakże temperatura ich ciała jest dość niska (31–32 °C), a w niesprzyjających warunkach mogą popadać w rodzaj odrętwienia, który jednak nie jest hibernacją. Mają dobry węch, występuje u nich narząd Jacobsona. Serce jest czterodzielne.

Stekowce są aktywne głównie w ciągu dnia. Samice składają 1–3 jaj otoczonych miękkimi, skórzastymi osłonami. Młode wylęgają się po około 10 dniach.

Cechy przybliżające je do gadów
  • mają stek
  • jajorodne, u zarodków występuje ząb jajowy pomocny w rozbijaniu skorupy jaja
  • nie posiadają sutków, karmią swoje dzieci mlekiem wyciekającym z gruczołów mlekowych umieszczonych na brzusznej stronie ciała, młode zlizują mleko ze skóry na brzuchu matki
  • obecność kości kruczych łączących łopatkę z mostkiem
  • łopatki nie mają grzebienia
  • obojczyki sięgają międzyobojczyka
  • żebra szyjne nie są zrośnięte z kręgami
Cechy przybliżające je do ssaków
Cechy szczególne

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do stekowców zaliczane są rodziny:

Przypisy

  1. Monotremata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Platypus (Ornithorhynchus anatinus). Ensembl. [dostęp 2007-10-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 66-67. ISBN 83-01-14344-4.