To jest dobry artykuł

Evangelion (album)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Evangelion
Album studyjny grupy Behemoth
Wydany 7 sierpnia 2009 (EU)[1][2]
11 sierpnia 2009 (USA)}[3]
19 sierpnia 2009 (JPN)[4]
25 września 2009 (IND)[5]
Nagrywany 2009, RG Studio, Gdańsk
Gatunek blackened death metal
Długość 41:54
Wytwórnia Mystic Production, Nuclear Blast, Metal Blade Records, Victor Entertainment
Producent Adam Darski i Behemoth
Współpraca:
Daniel Bergstrand
Wojciech Wiesławski
Sławomir Wiesławski
Colin Richardson
Oceny
Album po albumie
Single z albumu Evangelion
  1. „Ov Fire and the Void”
    Wydany: 28 lipca 2009[19]

Evangelion[20][21][22] – dziewiąty album studyjny polskiej deathmetalowej grupy Behemoth. W Europie ukazał się 7 sierpnia 2009 nakładem Nuclear Blast Records, w Stanach Zjednoczonych zaś 11 sierpnia 2009 roku nakładem Metal Blade Records. W Polsce album ukazał się 7 sierpnia 2009 nakładem Mystic Production. Jest to trzeci album grupy, na którym umieszczono utwór polskojęzyczny ("Lucifer")[23].

Wydawnictwo uzyskało szereg pozytywnych recenzji ze strony krytyków muzycznych. W przeciągu dwóch tygodni od dnia premiery w Stanach Zjednoczonych sprzedało się w nakładzie 13 000 egzemplarzy[24]. W listopadzie 2009 roku album uzyskał status złotej płyty sprzedając się w nakładzie 15 000 egzemplarzy w Polsce[25][26][27]. Evangelion został również nagrodzony tytułem płyty roku w plebiscytach magazynów muzycznych Gitarzysta i Terrorizer[28][29].

W lutym 2010 roku Evangelion uzyskał nominację do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategoriach: wydawnictwo specjalne – najlepsza oprawa graficzna, album roku heavy metal i produkcja muzyczna roku[30]. W kwietniu zespół otrzymał Fryderyka w kategorii album roku heavy metal[31].

Realizacja[edytuj | edytuj kod]

Adam "Nergal" Darski podczas koncertu na Rockstar Energy Mayhem Fest w 2009. Podczas festiwalu grupa wykonała utwór "Ov Fire And The Void".

Realizacja albumu została rozpoczęta 16 lutego 2009 roku w gdańskim RG Studio. Nagrania partii perkusji odbyły się w Studiu A (RG Studio) we współpracy z inżynierem dźwięku Arkadiuszem "Maltą" Malczewskim oraz pracownikiem Dug-Out Studios, Szwedem Danielem Bergstrandem[32]. Partie gitary rytmicznej zrealizowano także w Studiu A we współpracy z braćmi Sławomirem i Wojciechem Wiesławskim[33]. Partie gitary solowej, basowej i wokali zarejestrowano w Studiu B (RG Studio). Daniel Bergstrand o realizacji perkusji:

Quote-alpha.png
"Bębny brzmią piekielnie! Omikrofonowaliśmy je i są gotowe do nagrań. Jestem bardzo zadowolony z tego, co dotychczas zrobiliśmy. Zabójczy polski buldożer! Jestem pewien, że wam się spodoba. Perkusja zostanie nagrana tutaj, w studiu Radia Gdańsk w ciągu nadchodzących dwóch tygodni, następnie zacznę miksować ślady i przygotowywać do finalnego miksu, który nastąpi w okolicach maja"[34]

Wykonawcami partii wokalnych w utworze "Daimonos" byli perkusista grupy Zbigniew "Inferno" Promiński oraz gitarzysta sesyjny – Patryk "Seth" Sztyber. Ponadto w utworze gościnnie zaśpiewali: webmaster oficjalnej strony grupy Behemoth – Maciej "Manticore" Gruszka, moderator oficjalnego profilu myspace – Boris "Hatefrost" Kaluzny oraz realizator, Arkadiusz "Malta" Malczewski. Nagrania śladów instrumentów zakończono 11 maja 2009[35].

12 maja w londyńskim studiu Miloco rozpoczęto miksowanie albumu. Zajął się nim Colin Richardson, który współpracował wcześniej z takimi grupami jak: Machine Head, Slipknot czy Carcass[36][37]. Podczas nagrań grupa zrealizowała reportaż dokumentujący cały proces, dzięki niemu można było na bieżąco oglądać postęp prac nad nagrywaniem partii kolejnych instrumentów[38]. Lider grupy Adam Darski o albumie Evangelion wypowiedział się w następujący sposób:

Quote-alpha.png
Ten tytuł dojrzewał we mnie od niemal roku. Brzmi potężnie i epicko – perfekcyjnie odzwierciedla istotę nowego albumu. Słowo "Evangelion" pochodzi z Greki i oznacza "szerzyć słowo Boga" lub "nieść dobrą nowinę".... Cóż, doskonale wiecie, że uwielbiamy bawić się znaczeniami i symboliką. Pokażemy Wam naszą własną wersję tego, czym Evangelion jest naprawdę."[39]

Album został zmasterowany przez amerykańskiego inżyniera dźwięku Teda Jensena, współpracował on wcześniej z takimi wykonawcami jak: Norah Jones, Metallica, Nickelback czy Green Day[23]. Mastering odbył się w Sterling Studio w Nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych.

Promocja[edytuj | edytuj kod]

22 czerwca 2009 roku na profilu myspace grupa udostępniła w formie digital stream utwór pt. "Ov Fire And The Void", który promował najnowszy krążek[40]. 31 lipca album został udostępniony do odsłuchania na profilu myspace[41]. W ramach promocji albumu został zrealizowany teledysk do utworu pt. "Ov Fire And The Void"[42]. Nagrania odbyły się w Wytwórni Filmów Fabularnych we Wrocławiu we współpracy z reżyserem Dariuszem Szermanowiczem i zespołem producenckim Grupa 13[43]. W obrazie wystąpiła m.in. aktorka Aleksandra Hamkało. Na profilu YouTube zespołu ukazał się reportaż przedstawiający realizację teledysku[44]. Premiera teledysku odbyła się 6 sierpnia 2009[45]. Dzień po premierze teledysk usunięto z serwisu YouTube[46]. Ocenzurowana wersja została opublikowana tego samego dnia[46]. Oryginalną wersję teledysku udostępniono na oficjalnej stronie wytwórni muzycznej Metal Blade oraz portalu Onet.pl[46].

Wydawnictwo ukazało się 7 sierpnia 2009 nakładem wytwórni muzycznej Nuclear Blast Records w Europie i 11 sierpnia 2009 roku nakładem Metal Blade Records w Stanach Zjednoczonych[47]. W Polsce album ukazał się 7 sierpnia nakładem Mystic Production[47]. Album został wydany również w wersji digipack z dołączoną płytą DVD zawierająca nagrania zza kulis oraz rozszerzoną szatę graficzną[47]. Jesienią zespół odbył w Polsce trasę koncertową pod nazwą Nowa Evangelia 2009[48]. Wraz z Behemoth wystąpiły grupy Black River, Azarath i Hermh[48]. Trasa rozpoczęła się 24 września 2009 roku w Białymstoku, a zakończyła 4 października w Gdańsku[48]. Grupa wystąpiła w takich miastach jak: Lublin, Rzeszów, Kraków, Katowice, Wrocław, Łódź, Poznań i Toruń[48]. W 2010 roku odbyła się premiera drugiego teledysku promującego płytę, zrealizowanego do utworu "Alas, Lord Is Upon Me". Obraz został nakręcony ponownie we współpracy z wrocławskim domem produkcyjnym Grupą 13[49]. Trzeci i ostatni teledysk promujący wydawnictwo został zrealizowany do utworu "Lucifer". W materiale filmowym zrealizowanym przez Grupę 13 wystąpił m.in. aktor Tomasz Lulek.

Recenzje[edytuj | edytuj kod]

Od lewej: Zbigniew Promiński, Tomasz Wróblewski i Adam Darski podczas spoktania z fanami w Empiku 30 września 2009 roku we Wrocławiu

Pozytywne recenzje albumu ukazały się już przed jego oficjalna premierą. Tytuł płyty miesiąca dla Evangelion przyznały takie czasopisma jak: Spark oraz edycja polska, niemiecka i brytyjska miesięcznika Metal Hammer[8][50]. Szerszą recenzję Evangelion przygotował Teraz Rock. Marek Świrkowicz napisał:

Quote-alpha.png
...muzyczna zawartość Evangelion zaskakuje różnorodnością i bogactwem pomysłów. I nie chodzi tylko o urozmaicające brzmienie całości ornamenty, takie jak wnoszący odrobinę orientalnego posmaku sitar w Shemaforash, przemycone gdzieniegdzie dęciaki czy delikatne klawiszowe inkrustacje w wykonaniu znanego z Vesanii i Vadera Siegmara. W ogóle znacznie mniej tu napuszonej teatralnej fanfarowności, która w znacznej mierze decydowała o brzmieniu The Apostasy[9].

Krytycy podkreślili również naturalne brzmienie utworów oraz wysoką jakość produkcji nagrań za sprawą producentów muzycznych Daniela Bergstranda i Colina Richardsona[15][14][12]. Natomiast Zbigniew Zegler – dziennikarz portalu cgm.pl zaznaczył dynamikę i intensywność utworów[15][14][12]. Recenzenci w superlatywach przedstawili również technikę gry perkusisty Zbigniewa Promińskiego[15][14][12]. Gościnny udział wokalisty Macieja Maleńczuka w utworze "Lucifer" został określony jako symboliczny[12].

Oprawa graficzna[edytuj | edytuj kod]

Pudełko z płytą Evangelion

Autorem okładki albumu jest Tomasz "GRAAL" Daniłowicz, natomiast jej pomysłodawcą Adam Darski[51]. Grafika przedstawia Nierządnicę Babilonu dosiadającą siedmiogłową bestię symbolizującą zagładę Babilonu[2][52]. Obraz jak i wnętrze książeczki utrzymane jest w kolorze czarno-białym[51]. Na okładce widnieje również żółte logo zespołu[51]. Wewnątrz książeczki znajdują się fotografie Macieja Boryny i Grupy 13 przedstawiające muzyków Adama Darskiego, Tomasza Wróblewskiego i Zbigniewa Promińskiego w kostiumach autorstwa Kasjopei Michorowskiej[51]. Adam Darski o oprawie graficznej:

Quote-alpha.png
Od dawna jestem zafascynowany historiami mającymi swoje źródła w Biblii, niejednokrotnie wykorzystywaliśmy jej symbolikę w tekstach czy na okładkach płyt. Zawsze jednak były one przefiltrowane przez moje doświadczenie i światopogląd. Uwielbiam żonglować, bawić się symbolami... tak też jest i tym razem. Bohaterka naszej nowej okładki jest archetypem nieposłuszeństwa, indywidualności, samostanowienia i wolnej, nieskrępowanej woli. Są to uniwersalne słowa-klucze, tak charakterystyczne i decydujące, by zrozumieć charakter naszej twórczości... i prawdziwej natury człowieka[51].

Muzyka i teksty[edytuj | edytuj kod]

Maciej Maleńczuk oraz Adam "Nergal" Darski na planie teledysku do utworu "Lucifer" 20 lipca 2011 roku

Muzykę do wszystkich utworów skomponował Adam Darski, napisał on również większość tekstów[51]. Wyjątek stanowią utwory "Lucifer" – wiersz autorstwa Tadeusza Micińskiego oraz "Transmigrating Beyond Realms ov Amenti" i "Defiling Morality ov Black God", które Darski napisał wraz z Krzysztofem Azarewiczem[51]. Ponadto Azarewicz jest autorem tekstu – "The Seed ov I"[51]. W książeczce albumu widnieją liczne cytaty autorstwa m.in.: Aleistera Crowleya, Marcela Prousta, Jeana Geneta, Johna Balance'a oraz Jean-Paula Sartre'a[51].

W rozpoczynającym album utworze "Daimonos" został wykorzystany fragment 44 Hymnu orfickiego (Hymn do Dionizosa)[51]. Komentarz do utworu widniejący w książeczce albumu: "Tekst skupia się głównie na zgłębianiu aspektów dionizyjskich dychotomii Apollo/Dionizos: chaosu, upojenia alkoholowego, wysławiania/opiewania natury, nadmiaru i gloryfikacji pełni życia[51]." Partie solowe na gitarze elektrycznej kończące utwór wykonali kolejno Sztyber i Darski.

Tytuł utworu "Shemhamforash" jest skrótem od liczącego 216 liter imienia boga, odczytanego przez średniowiecznego kabalistę w Księdze Wyjścia[51][53]. Partie solowe na gitarze elektrycznej wykonali kolejno Darski i Sztyber. Sesyjnie na sitarze zagrał Tomasz "Ragaboy" Osiecki[51].

W ostatnim utworze pt. "Lucifer" gościnnie zaśpiewał wokalista i muzyk rockowy Maciej Maleńczuk[54]. Partie solową na gitarze elektrycznej zagrał Darski[51]. Utwór znacznie odbiega stylistycznie od pozostałych utworów, zawiera wyraźne wpływy gatunku doom metal oraz partie sekcji dętej[6].

Lista utworów[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[55][56][47][57][58][59].

# Tytuł utworu Słowa Muzyka Czas
1. „Daimonos” Adam Darski Adam Darski 5:16
2. „Shemhamforash” Adam Darski Adam Darski 3:56
3. „Ov Fire and the Void” Adam Darski Adam Darski 4:28
4. „Transmigrating Beyond Realms ov Amenti” Krzysztof Azarewicz Adam Darski 3:28
5. „He Who Breeds Pestilence” Adam Darski Adam Darski 5:41
6. „The Seed ov I” Adam Darski, Krzysztof Azarewicz Adam Darski 4:58
7. „Alas, Lord Is Upon Me” Adam Darski Adam Darski 3:16
8. „Defiling Morality ov Black God” Adam Darski, Krzysztof Azarewicz Adam Darski 2:50
9. „Lucifer” Tadeusz Miciński Adam Darski 8:07
42:00

Twórcy[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[51][60].

Zespół Behemoth w składzie

oraz

Dodatkowi muzycy
  • Krzysztof "Siegmar" Oloś – sample, aranżacje sampli, syntezatory
  • Arkadiusz Malczewski – inżynieria dźwięku, wokal wspierający (utwór "Daimonos")
  • Boris "Hatefrost" Kaluzny – gościnnie wokal wspierający (utwór "Daimonos")
  • Maciej "Manticore" Gruszka – gościnnie wokal wspierający (utwór "Daimonos")
  • Maciej Maleńczuk – gościnnie śpiew (utwór "Lucifer")[23]
  • Tomasz "Ragaboy" Osiecki – sesyjnie sitar (utwór "Shemhamforash")
  • Kwintet instrumentów dętych blaszanych Hevelius Brass[62]
    • Paweł Hulisz – trąbka
    • Piotr Kowalkowski – trąbka
    • Michał Szczerba – waltornia
    • Bogdan Kwiatek – puzon
    • Łukasz Gruba – tuba
Nagrania
  • Sławomir Wiesławski – inżynieria dźwięku, produkcja muzyczna (partie gitar)[63]; inżynieria dźwięku, miksowanie, mastering (utwór 10)[64]
  • Wojciech Wiesławski – inżynieria dźwięku, produkcja muzyczna (partie gitar)[63]; inżynieria dźwięku, miksowanie, mastering (utwór 10)[64]
  • Jan Bryt – inżynieria dźwięku (partie solowe gitar, wokale)[65]
  • Daniel Bergstrand – inżynieria dźwięku, produkcja muzyczna (partie perkusji)[66]
  • Kuba Mańkowski – inżynieria dźwięku
  • Colin Richardsonmiksowanie (Musicbox, Miloco Studios, Londyn, maj 2009)[67]
  • Scott Atkins – inżynieria dźwięku w ramach miksowania
  • Matt Wiggins – asystent inżyniera dźwięku
  • Ted Jensenmastering (Sterling Studio, Nowy Jork, maj 2009)[23]
Pozostali
  • Krzysztof Azarewicz – słowa, tłumaczenia
  • Sharon E. Wennekers – konsultacje gramatyczne
  • Katarzyna Sławska – konsultacje gramatyczne
  • Tomasz "GRAAL" Daniłowicz – oprawa graficzna, okładka
  • Kasjopea Michorowska – kostiumy (projekt i wykonanie)
  • Gellatura – wykonanie maski
  • Maciej Boryna – zdjęcia
  • Grupa 13 – zdjęcia
  • Kuba Mańkowski – scenariusz, realizacja (DVD)
  • Adam Darski – realizacja (DVD)
  • Marcin Brach, Michał Giorew – kamery, realizacja wywiadów (DVD)
  • Katarzyna Sławska – napisy w języku angielskim (DVD)
  • Michał "Xaay" Loranc – projekt menu DVD

Pozycje na listach[edytuj | edytuj kod]

Album
Lista Kraj Pozycja Status
Billboard 200 Stany Zjednoczone 55[68][69]
Billboard Hard Rock Albums 5[70][69]
Billboard Independent Albums 5[70][69]
Billboard Rock Albums 17[69]
Billboard European Albums 56[69]
OLiS Polska 1[71][72] złota płyta[25]
Album Top 40 Finlandia 17[73][74][75]
Schweizer Hitparade Szwajcaria 88[76]
Ö3 Austria Top 40 Austria 45[77]
Media Control Charts Niemcy 59[68]
Indie Charts Holandia 5[68]
Top 200 Current Albums Kanada 61[70]
Independent Chart 6[70]
Hard Music Chart 10[70]
SNEP Francja 111[78]
Notowane utwory
Rok Tytuł Pozycja na liście
LP3
[79]
Turbo
Top

[80]
2009 "Ov Fire and the Void" 45
2010 "Daimonos" 4
"Lucifer" 3
"—" pozycja nie była notowana.

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Rok Nr katalogowy Format Wytwórnia Kraj Źródło
2009 MYSTCD100 CD Mystic Production Polska
[81]
MYSTCD101 CD+DVD
[82]
161099 CD Nuclear Blast Europa
[83]
161100 CD+DVD
[84]
161397 LP
[85]
MBL 147452 CD+DVD Metal Blade Ameryka Północna
[86]
VICP64750 CD Victor Entertainment Japonia
[87]
DSR 009 Black Box Demonstealer Records Indie
[5]
ICARUS 570 CD Icarus Music Argentyna
[88]
RIOT046CD CD+DVD Riot Entertainment Australia
[89]

Przypisy

  1. Ujawniono okładkę nowej płyty Behemotha (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  2. 2,0 2,1 BEHEMOTH UJAWNIA OKŁADKĘ „EVANGELION”! (pol.). www.behemoth.pl. [dostęp 2009-05-18].
  3. BEHEMOTH: New Video Footage From The Studio Posted Online – May 21, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-05-22].
  4. Behemoth - Evangelion (jap.). www.jvcmusic.co.jp. [dostęp 2013-12-30].
  5. 5,0 5,1 BEHEMOTH's 'Evangelion' To Be Released In India As A Special Limited-Edition 'Black Box' – Sep. 11, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-09-11].
  6. 6,0 6,1 Phil Freeman: Evangelion review (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2009-08-06].
  7. Dan Marsicano: Behemoth – 'Evangelion' (ang.). heavymetal.about.com. [dostęp 2009-08-17].
  8. 8,0 8,1 Arkadiusz Lerch. Album Miesiąca: Behemoth – Evangelion. „Metal Hammer”. 8/2009, s. 45. Dariusz Świtała. Metal Mind Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759 (pol.). 
  9. 9,0 9,1 Marek Świrkowicz. Płyta miesiąca: Behemoth – Evangelion. „Teraz Rock”. 8/2009, s. 92. Wiesław Weiss. Orange Media. ISSN 1730-394X (pol.). 
  10. Marek Świrkowicz. Recenzja albumu Behemoth – Evangelion. „Teraz Rock”. 3/2011, s. 82-83. Wiesław Weiss. Orange Media s.c.. ISSN 1730-394X (pol.). 
  11. Tyler Munro: Behemoth Evangelion (ang.). www.sputnikmusic.com. [dostęp 2009-08-17].
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 Zbigniew Zegler: Kolejny krok ku doskonałości. cgm.pl. [dostęp 2009-08-15].
  13. Jackie Smit: Behemoth – Evangelion (ang.). www.chroniclesofchaos.com. [dostęp 2009-08-17].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 Michał Kapuściarz: BEHEMOTH – "Evangelion" (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-19].
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 Bartosz Donarski: Ewangelia pełnoletniej bestii (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-08-20].
  16. Dan Slessor. Nightmarish and epic death metal from Polish overlords.. „Kerrang!”. 8/2009, s. 48-49. Paul Brannigan. Bauer. ISSN 0262-6624. OCLC 32328241 (ang.). 
  17. Jakub Demiańczuk. Metalowy monolit. „Dziennik Polska-Europa-Świat”, s. 13. Michał Kobosko. INFOR S.A.. ISSN 1895-6742. OCLC 69305922 (pol.). 
  18. Graham Ellis. Album of the Month. „Terrorizer”. Louise Brown. Dark Arts Ltd.. ISSN 1350-6978 (ang.). 
  19. Ov Fire and the Void - Single - Behemoth (ang.). itunes.apple.com. [dostęp 2013-11-12].
  20. Behemoth ujawnia tytuł płyty (pol.). www.rockmetal.pl. [dostęp 2009-05-22].
  21. Behemoth wyda "Evangelion" (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  22. BEHEMOTH: New Album Title Announced – Apr. 15, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-04-17].
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 Nadchodzi nowy Behemoth (pol.). www.infomuzyka.pl. [dostęp 2009-06-18].
  24. "Evangelion" wciąż w pierwszej setce na liście Billboard! (pol.). www.behemoth.pl. [dostęp 2009-08-30].
  25. 25,0 25,1 ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2011-03-16].
  26. Złota Płyta dla Behemotha (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-11-06].
  27. Zasady przyznawania złotych, platynowych i diamentowych płyt (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2009-11-06].
  28. Behemoth dominuje podsumowanie roku 2009 według czytelników magazynu "Terrorizer"! (pol.). www.behemoth.pl. [dostęp 2010-01-05].
  29. Wyniki plebiscytu – Muzyczne Podsumowanie Roku 2009 (pol.). www.magazyngitarzysta.pl. [dostęp 2009-12-24].
  30. Fryderyki: Nominowani i laureaci 2010 (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-02-24].
  31. Fryderyki 2010: sukces grupy Hey (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2010-04-19].
  32. Behemoth nagrywa nowy album (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  33. Behemoth nagrywa gitary na nowy album (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  34. Zabójczy buldożer Behemoth (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-05-22].
  35. Behemoth kończy nagrywać (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  36. Współpracownik Slipknot zmiksuje Behemoth (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  37. Behemoth kończy nagrania (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-05-11].
  38. Behemoth pracuje nad nowym krążkiem (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-22].
  39. BEHEMOTH ujawnia tytuł nowej płyty! (pol.). behemoth.pl. [dostęp 2009-04-18].
  40. BEHEMOTH: New Song Available For Streaming – June 22, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-07-05].
  41. BEHEMOTH: Entire New Album Available For Streaming – July 31, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06].
  42. Behemoth nie może się doczekać gotowego klipu (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-07-16].
  43. BEHEMOTH Frontman Interviewed In Atlanta; Video Available – July 30, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06].
  44. BEHEMOTH: Behind-The-Scenes Footage From 'Ov Fire And The Void' Video Shoot Available – July 15, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06].
  45. Premiera teledysku "Ov Fire And The Void"! (pol.). behemoth.pl. [dostęp 2009-08-06].
  46. 46,0 46,1 46,2 Nowy teledysk Behemotha zdjęty z YouTube – zobacz go w Onet.pl (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-13].
  47. 47,0 47,1 47,2 47,3 Behemoth ujawnia listę utworów Evangelion oraz zdjęcie z sesji (pol.). behemoth.pl. [dostęp 2009-05-27].
  48. 48,0 48,1 48,2 48,3 Nowa Ewangelia 2009: bilety na jesienną trasę Behemotha już są (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-27].
  49. BEHEMOTH NAKRĘCIŁ NOWY TELEDYSK ! ZDJĘCIA JUŻ W SIECI! (pol.). www.behemoth.pl. [dostęp 2010-06-18].
  50. "Evangelion" płytą miesiąca w europejskich magazynach! (pol.). behemoth.pl. [dostęp 2009-08-06].
  51. 51,00 51,01 51,02 51,03 51,04 51,05 51,06 51,07 51,08 51,09 51,10 51,11 51,12 51,13 51,14 Książeczka z albumu Evangelion, Behemoth, Mystic Production, Skała 2009, Nr katalogowy: MYSTCD 100
  52. BEHEMOTH: New Album Artwork, Release Date Revealed – May 18, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06].
  53. BEHEMOTH: Another New Song Posted Online – July 22, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-06].
  54. Lider Behemoth o Maleńczuku: trudno go nie szanować (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-06].
  55. World Exclusive Listen To New Behemoth Tracks! (ang.). www.metalhammer.co.uk. [dostęp 2009-05-22].
  56. Behemoth: szczegóły nowego albumu (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-05-27].
  57. Behemoth (Pol) – Evangelion (ang.). www.metal-archives.com. [dostęp 2009-06-28].
  58. Nowy utwór z płyty "Evangelion" – "Shemhamforash" online! (pol.). behemoth.pl. [dostęp 2009-07-23].
  59. BEHEMOTH POSTS FIRST SINGLE OFF EVANGELION! (ang.). www.myspace.com/behemoth. [dostęp 2009-06-23].
  60. Łukasz Dunaj. Ewangelia V. 6.66. „Machina”. wrzesień 2009, s. 14. Piotr Metz. PMPG. ISSN 1426-2312. OCLC 68757824 (pol.). 
  61. Wiesław Królikowski. Uniwersalne treści. „Teraz Rock”. 8/2009, s. 29. Wiesław Weiss. Orange Media. ISSN 1730-394X (pol.). 
  62. Hevelius Brass: gdański kwintet instrumentów dętych blaszanych (pol.). www.heveliusbrass.pl. [dostęp 2009-08-06].
  63. 63,0 63,1 Behemoth: To jakiś obłęd! (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-03-31].
  64. 64,0 64,1 Hertz Studio Klienci (pol.). www.hertz.bialystok.pl. [dostęp 2011-04-15].
  65. Behemoth Post Third Studio Vlog (Bass/Guitars) (ang.). www.smnnews.com. [dostęp 2009-05-22].
  66. Zabójczy buldożer Behemoth (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-03-31].
  67. Behemoth: Naprawdę ekstremalny (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-03-31].
  68. 68,0 68,1 68,2 BEHEMOTH's 'Evangelion' Lands On BILLBOARD Chart – Aug. 19, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-19].
  69. 69,0 69,1 69,2 69,3 69,4 Behemoth – Evangelion (charts history) (ang.). www.billboard.com. [dostęp 2009-08-24].
  70. 70,0 70,1 70,2 70,3 70,4 BEHEMOTH'S "EVANGELION" LANDS ON BILLBOARD CHART! (ang.). www.behemoth.pl. [dostęp 2009-08-20].
  71. Notowanie OLIS, sprzedaż płyt w okresie 10/08 – 16/08/2009 (pol.). musicpress.pl. [dostęp 2009-08-20].
  72. Oficjalna Lista Sprzedaży Związku Producentów Audio Video (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2009-08-17].
  73. FINNISH CHARTS Album Top 40 (ang.). finnishcharts.com. [dostęp 2009-08-13].
  74. BEHEMOTH's 'Evangelion' Lands In Finnish Top 20 – Aug. 12, 2009 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-15].
  75. BEHEMOTH szturmuje listy sprzedaży! (pol.). www.behemoth.pl. [dostęp 2009-08-13].
  76. Alben Top 100. hitparade.ch. [dostęp 2009-08-19].
  77. Alben Top 75 (niem.). austriancharts.at. [dostęp 2009-08-19].
  78. Top 200 Albums (fr.). lescharts.com. [dostęp 2009-09-07].
  79. Archiwum Listy Przebojów Trójki (pol.). www.lp3.pl. [dostęp 2009-12-25].
  80. Antyradio - Turbo Top notowanie 168 (pol.). www.antyradio.pl. [dostęp 2012-12-27].
    Antyradio - Turbo Top notowanie 151 (pol.). www.antyradio.pl. [dostęp 2012-11-30].
  81. Evangelion Mystic Production 100 (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  82. Evangelion Mystic Production 101 (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  83. Evangelion Nuclear Blast Records (DE/EU) (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  84. Evangelion + DVD Nuclear Blast Records (DE/EU) (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  85. Evangelion LP Nuclear Blast Records (DE/EU) (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  86. Evangelion + DVD Metal Blade (US) (pol.). www.archiwumrocka.art.pl. [dostęp 2009-09-30].
  87. Behemoth – Evangelion (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-03-11].
  88. Behemoth – Evangelion (Icarus Music) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-03-11].
  89. Behemoth – Evangelion (Riot Entertainment) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2014-03-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Książeczka z albumu Evangelion, Behemoth, Mystic Production, Skała 2009, Nr katalogowy: MYSTCD 100
  • Arkadiusz Lerch. Album Miesiąca: Behemoth – Evangelion. „Metal Hammer”. 8/2009, s. 45. Dariusz Świtała. Metal Mind Sp. z o.o.. ISSN 1231-9759 (pol.). 
  • Marek Świrkowicz. Płyta miesiąca: Behemoth – Evangelion. „Teraz Rock”. 8/2009, s. 92. Wiesław Weiss. Orange Media. ISSN 1730-394X (pol.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]