Faryngalizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klasyfikacja spółgłosek
Wargowe
Przedniojęzykowe
Środkowojęzykowe
Tylnojęzykowe
Gardłowe
Nagłośniowe
Krtaniowe
O podwójnej artykulacji
Koartykulacja
sposób artykulacji, miejsce artykulacji, narząd artykulacji

Faryngalizacja (od grec. pharynx – ‘gardło’) to proces koartykulacyjny, polegający na utworzeniu podczas artykulacji dźwięku dodatkowego przewężania pomiędzy korzeniem języka a tylną ścianą gardła. Artykulacji tej można nauczyć się przesuwając nasadę języka do tyłu aż do momentu, gdy poczujemy napięcie mięśni, i nie rozluźniając ich starając się wypowiedzieć odpowiednią spółgłoskę zwykłą. Faryngalizacja nadaje spółgłosce dodatkowej barwy samogłoski [ɑ]. W transkrypcji IPA dźwięki faryngalizowane oznaczane są symbolem [ˁ] np. [tˁ].

Spółgłoski faryngalizowane występują m.in. językach afroazjatyckich (tzw. spółgoski emfatyczne), jak również w niektórych językach kaukaskich (w czeczeńskim i ubychijskim), saharyjskich; w Nowym Świecie w językach na-dene i salisz;

W języku arabskim[edytuj | edytuj kod]

W języku arabskim występują faryngalizowane spółgłoski przedniojęzykowe, w transliteracji na alfabet łaciński zapisywane literami z kropką u dołu:

  • [tˁ], zapisywane literą ط ţā
  • [dˁ], zapisywane literą ض ḍād
  • [sˁ], zapisywane literą ﺹ ṣād
  • [ðˁ], zapisywane literą ظ ẓā
  • [lˁ], jako alofon spółgłoski [l] w wyrazie اﷲ [ʔɑlˁːɑːh] (Allah)

W niektórych wariantach języka arabskiego (np. marokańskim) występują dodatkowo:

Głoski te są zapożyczeniami z języków berberyjskich.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]