Felicjan Faleński
| Felicjan Faleński | |
 |
|
| Imiona i nazwisko | Felicjan Faleński |
| Data i miejsce urodzenia | 5 czerwca 1825 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | 11 października 1910 Warszawa |
| Narodowość | polska |
| Dziedzina sztuki | poezja dramat powieść baśń satyra |
| Styl | parnasizm neoromantyzm |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Teksty na Wikiźródłach |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
Felicjan Medard Faleński (5 czerwca 1825 w Warszawie − 11 października 1910 tamże) − poeta polski, uważany za przedstawiciela parnasizmu [1] .
Felicjan Faleński w pisanej przez siebie poezji dawał wyraz przekonaniu, że "jako człowiek i twórca urodził się nie w porę, jest nikomu niepotrzebny i skazany na zapomnienie"[2]. W rzeczy samej, już od pierwszych wydań swoich tomów poetyckich spotkał się ze stanowczym odrzuceniem ze strony krytyki literackiej, która widziała w nim epigona romantyzmu, nie rozumiejącego problemów epoki, w jakiej tworzył. Poeta zmarł w zupełnym osamotnieniu, zanurzony w nastroju melancholii i mizantropii, przez ostatnie lata życia został zapomniany przez najbliższych przyjaciół, a nawet uznany za człowieka dawno już nieżyjącego[3].
Spis treści |
[edytuj] Życie
Był synem Józefa (historyka, autora podręczników, współpracownika Nikołaja Nowosilcowa) i Apolonii z domu Jeszko. Kształcił się w gimnazjum gubernialnym w Warszawie (1835-1845), następnie studiował na Kursach Prawnych w Warszawie (1845-1847). W czasie powstania styczniowego był związany z obozem "czerwonych"; przyjaźnił się m.in. z Norwidem.
Jako literat pozostawał niezależny od współczesnych mu prądów literackich; uprawiał lirykę refleksyjno-intelektualną, poruszając problematykę psychologiczno-moralną, w tonie sceptycznej ironii. Poezja Faleńskiego charakteryzowała się bogactwem form stroficznych i wersyfikacyjnych i niespotykaną metaforyką; poeta nawiązywał m.in. do polskiej literatury renesansowej oraz twórczości Heinego, Musseta i francuskich parnasistów. Debiut w 1850 nie spotkał się z życzliwością, jedynym przychylnym Faleńskiemu krytykiem był Lucjan Hipolit Siemieński.
Był pierwszym polskim badaczem twórczości Edgara Allana Poe; dokonał oryginalnej analizy fraszek i trenów Kochanowskiego, analizował twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, przygotował wydanie Poezji Teodora Krzywickiego (1887). Ogłosił wiele przekładów. W 1908 został członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Uważany za sztukmistrza poetyckiej formy[1] oraz jednego z pierwszych odkrywców "literackich Tatr"[4]. Pierwszy polski autor tak zwanych meandrów.
Wiersze Felicjana Faleńskiego pod płaszczem zgryźliwej ironii oraz wysublimowanej, klasycznej formy skrywają głęboki smutek spowodowany przemijaniem szczęścia, śmiercią oraz kłamstwem zakorzenionym w naturze ludzkiej. Poeta inspirował się przy tym dorobkiem literackim Leconte de Lisle'a, często nawiązując do kolorytu orientalnego, mitologii greckiej, tradycji starożytnego Egiptu czy podań starosłowiańskich.
[edytuj] Dzieła
[edytuj] Zbiory poezji
- Kwiaty i kolce (1856)
- Wiersze wybrane (1861)
- Z ponad mogił (1870)
- Odgłosy z gór (1871)
- Świstki Sylena (1876)
- Meandry (1892)
- Pieśni spóźnione (1893)
[edytuj] Zbiory prozy i dramatów
- Postacie z latarni czarnoksięskiej (1865-1875)
- Utwory powieściowe (1884)
- Utwory dramatyczne (1896-1899, 3 tomy)
- Tańce śmierci (fragmenty w 1899 - całość w 1964)
[edytuj] Prace teoretycznoliterackie
- Edgar Allan Poe i jego nowele (1861)
- O Janie Kochanowskim jako liryku (1864)
- Treny Jana Kochanowskiego (1867)
[edytuj] Przekłady
- Fr. Szopen Liszta (1873)
- Wesołe mieszczki z Windsoru Szekspira (1875)
- Pieśni Petrarki (1881)
- Płonne zachcianki Juwenalisa (1892)
- Orland oszalały Ariosta (1901)
- fragmenty Nowego Testamentu (1902)
- utwory Hezjoda, Wergiliusza, Horacego, Musseta, Heinego, Hugo i innych
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Julian Tuwim i Juliusz W. Gomulicki: Księga wierszy polskich XIX wieku. Tom II. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956, s. 298.
- ↑ Henryk Markiewicz: Pozytywizm. Warszawa: PWN, 1999, s. 277. ISBN 83-01-12527-6.
- ↑ Julian Tuwim i Juliusz W. Gomulicki: Księga wierszy polskich XIX wieku. Tom II. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1956, s. 297.
- ↑ Maria Podraza-Kwiatkowska: Literatura Młodej Polski. Warszawa: Państwowe Wydawictwo Naukowe, 1997, s. 54. ISBN 83-01-12278-1.
[edytuj] Bibliografia
- F. M. Faleński, Wspomnienia mojego życia (w opracowaniu Jadwigi Rudnickiej), [w:] Miscellanea z pogranicza XIX i XX w. Archiwum Literackie VIII, Wrocław etc. 1964, s. 8-114.
- F. M. Faleński, Tańce śmierci (w opracowaniu Marii Grzędzielskiej), [w:] Miscellanea z pogranicza XIX i XX w. Archiwum Literackie VIII, Wrocław etc. 1964, s. 115-293.
- Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J, Wrocław 1983
