5 czerwca jest 156. (w latach przestępnych 157.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 209 dni.
- Imieniny obchodzą: Bonifacy, Dobrociech, Doroteusz, Ferdynand, Genadiusz, Hildebrand, Hildebranda, Igor, Jakub, Nikanor, Nikanora, Waleria, Walter i Zenaida.
- Dania – Święto Konstytucji
- Gwinea Równikowa – Dzień Prezydenta
- Iran – Rocznica Powstania Przeciw Szachowi
- Polska – Święto Centralnego Węzła Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej im. płk. prof. Kazimierza Drewnowskiego (Decyzja nr 93/MON z 11 kwietnia 2005)[1]
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Środowiska (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Seszele – Święto Wyzwolenia
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 1098 – I wyprawa krzyżowa: armia turecka pod wodzą Kurbughi rozpoczęła oblężenie Antiochii, w której jednocześnie krzyżowcy po zdobyciu miasta 3 czerwca oblegali bronioną przez Turków cytadelę.
- 1224 – Cesarz Fryderyk II Hohenstauf założył uniwersytet w Neapolu.
- 1288 – Wojna o sukcesję limburską: bitwa pod Worringen.
- 1305 – Klemens V został wybrany na papieża.
- 1409 – Wielka schizma zachodnia: sobór w Pizie ogłosił detronizację papieża Grzegorza XII i antypapieża Benedykta XIII.
- 1507 – Diego de Deza złożył dymisję z funkcji Wielkiego Inkwizytora Kastylii-Leónu i Grenady.
- 1568 – W Brukseli zostali ścięci publicznie walczący z hiszpańskim panowaniem w Niderlandach hrabiowie Filip van Montmorency i Lamoral Egmont.
- 1625 – Wojna osiemdziesięcioletnia: wojska hiszpańskie zdobyły Bredę.
- 1654 – Krystyna Waza została koronowana na królową Szwecji.
- 1661 – sir Isaac Newton zapisał się do Kolegium św. Trójcy uniwersytetu w Cambridge.
- 1806 – Napoleon Bonaparte proklamował Królestwo Holandii.
- 1827 – Wojna o niepodległość Grecji: wojska tureckie zdobyły Akropol ateński.
- 1832 – W Paryżu wybuchło powstanie republikanów.
- 1837 – Houston w Teksasie uzyskało prawa miejskie.
- 1849 – Po podpisaniu nowej konstytucji Dania stała się monarchią konstytucyjną.
- 1851 – W amerykańskim czasopiśmie National Era ukazał się pierwszy odcinek powieści Chata wuja Toma Harriet Beecher Stowe.
- 1862 – Wietnam i Francja podpisały w Sajgonie traktat przyznający stronie francuskiej 3 prowincje leżące w Kochinchinie.
- 1866 – Według obliczeń Pluton osiągnął aphelium swojej orbity. Następne takie zdarzenie będzie miało miejsce w sierpniu 2113 roku.
- 1900 – II wojna burska: wojska brytyjskie zajęły Pretorię.
- 1904 – Założono paragwajski klub piłkarski Nacional Asunción.
- 1912 – Korpus Piechoty Morskiej USA wylądował na Kubie.
- 1915 – Dania wprowadziła poprawkę do konstytucji, gwarantującą kobietom prawo do głosowania.
- 1916 – I wojna światowa: brytyjski minister wojny Horatio Kitchener zginął na pokładzie krążownika HMS Hampshire, zatopionego przez niemiecki okręt podwodny w pobliżu Orkadów.
- 1923 – W San Marino ustanowiono Order Świętej Agaty.
- 1929 – Ramsay MacDonald po raz drugi został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1932:
- 1933 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchylił prawo zezwalające wierzycielom na domaganie się zapłaty w złocie.
- 1938 – W swym pierwszym w historii występie na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej rozgrywanych we Francji, Polska przegrała w Strasburgu po dogrywce z Brazylią 5:6 i odpadła z turnieju. 4 bramki dla Polski zdobył Ernest Wilimowski, 3 dla Brazylii Leônidas da Silva.
- 1941 – W wyniku pożaru wywołanego japońskim nalotem na chińskie miasto Chongqing udusiło się około 4 tys. osób kryjących się przed bombami w tunelu.
- 1942:
- 1945 – Obwieszczono objęcie przez Sojuszniczą Radę Kontroli najwyższej władzy w Niemczech.
- 1947 – Amerykański sekretarz stanu George Marshall przedstawił plan pomocy gospodarczej dla Europy (tzw. Plan Marshalla).
- 1953 – Przyjęto nową konstytucję Danii.
- 1957 – Dokonano oblotu śmigłowca Mi-6.
- 1959 – Lee Kuan Yew został pierwszym premierem Singapuru.
- 1963:
- Brytyjski sekretarz ds. wojny John Profumo podał się do dymisji, przyznając się do utrzymywania kontaktów z prostytutką powiązaną z radzieckim wywiadem.
- W Iranie doszło do masowych protestów przeciw szachowi, krwawo stłumionych przez armię.
- 1967:
- 1968 – W hotelu w Los Angeles został postrzelony przez Palestyńczyka Sirhana Sirhana kandydat Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich, senator Robert Francis Kennedy. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł następnego dnia.
- 1969 – Tu-144 jako pierwszy samolot pasażerski przekroczył barierę dźwięku.
- 1975:
- 1976 – 11 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej Teton Dam w amerykańskim stanie Idaho.
- 1977:
- Na Seszelach doszło do wojskowego zamachu stanu.
- Rozpoczęto sprzedaż komputera Apple II.
- 1980 – Rozpoczęła się załogowa misja kosmiczna Sojuz T-2.
- 1981 – Amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób doniosło w swym cotygodniowym biuletynie, że 5 homoseksualistów z Los Angeles zapadło na rzadką odmianę zapalenia płuc. Był to pierwszy opis choroby, którą rok później nazwano AIDS.
- 1989 – Nieznany mężczyzna zatrzymał w Pekinie kolumnę czołgów wracających z akcji stłumienia studenckiego protestu na placu Tian'anmen.
- 1991:
- 1993 – 24 żołnierzy pakistańskich z misji pokojowej UNOSOM II zginęło w Somalii z rąk bojówkarzy Mohameda Aidida.
- 1997 – W Algierii odbyły się pierwsze od wybuchu wojny domowej wybory parlamentarne, do których nie został dopuszczony Islamski Front Ocalenia.
- 2002:
- 17 osób zginęło, a 38 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym na autobus w Megiddo na północy Izraela.
- Ukazała się pierwsza oficjalna wersja Mozilli, oznaczona numerem 1.0.
- 2004 – W zamachu w Bagdadzie zginęło dwóch byłych żołnierzy jednostki GROM oraz dwóch Amerykanów, pracujących dla amerykańskiego przedsiębiorstwa ochroniarskiego Blackwater.
- 2005 – W referendum Szwajcarzy wyrazili zgodę na przystąpienie kraju do Układu z Schengen.
- 2006 – Po rozpadzie federacji z Czarnogórą parlament w Belgradzie proklamował niepodległość Serbii.
- 2009:
- Co najmniej 31 osób (w tym 9 policjantów) zginęło w starciach między peruwiańską policją a Indianami, protestującymi przeciwko wydobyciu ropy i gazu ziemnego na terenie Amazonii.
- Co najmniej 40 osób zginęło w samobójczym zamachu bombowym na meczet w miejscowości Haya Gai w północno-zachodnim Pakistanie.
- 2010 – Izraelscy żołnierze zajęli bez walki statek MV Rachel Corrie, ostatni z sześciu należących do tzw. Flotylli Pokoju, wiozącej pomoc humanitarną dla Strefy Gazy.
- 2011 – Ollanta Moisés Humala Tasso zwyciężył w wyborach prezydenckich w Peru, pokonując w II turze Keiko Sofíę Fujimori Higuchi.
Urodzili się [edytuj]
- 1436 – Ludwik Sabaudzki, król Cypru, hrabia Genewy (zm. 1482)
- 1493 – Justus Jonas, niemiecki teolog (zm. 1555)
- 1656 – Joseph Pitton de Tournefort, francuski botanik (zm. 1708)
- 1760 – Johan Gadolin, fiński mineralog, chemik (zm. 1852)
- 1819 – John Couch Adams, angielski matematyk, astronom (zm. 1892)
- 1829 – Leon Szubert, polski rzeźbiarz (zm. 1859)
- 1850 – Pat Garrett, amerykański prawnik, szeryf, zabójca Billy the Kida (zm. 1908)
- 1865 – Felicjan Szopski, polski kompozytor, krytyk, pedagog muzyczny (zm. 1939)
- 1870 – Ferdinand Blumenthal, niemiecki lekarz, pionier onkologii (zm. 1941)
- 1873 – Ludwik Versiglia, włoski salezjanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1930)
- 1878 – Pancho Villa, meksykański przywódca partyzantki chłopskiej (zm. 1923)
- 1880 – Edward Leszczyński, polski poeta, krytyk literacki (zm. 1921)
- 1883 – John Maynard Keynes, brytyjski ekonomista (zm. 1946)
- 1884 – Antoni Władysław Idźkowski, polski nauczyciel, kupiec, krajoznawca (zm. 1975)
- 1894 – Roy Thomson, kanadyjski magnat medialny (zm. 1976)
- 1898 – Federico García Lorca, hiszpański poeta, dramatopisarz (zm. 1936)
- 1899 – Ernesto Cofiño, gwatemalski pediatra, Sługa Boży Kościoła katolickiego (zm. 1991).
- 1902 – Hugo Huppert, austriacki pisarz, działacz komunistyczny (zm. 1982)
- 1912:
- 1914 – Rose Hill, brytyjska aktorka (zm. 2003)
- 1917 − José Baptista Pinheiro de Azevedo, portugalski polityk, admirał, premier (zm. 1983)
- 1918 – Zygmunt Nieciecki, polski artysta grafik, modelarz znaków wodnych, wieloletni pracownik PWPW (zm. 2008)
- 1920:
- 1923 – Jorge Daponte, argentyński kierowca wyścigowy (zm. 1963)
- 1925 – Mykoła Pławiuk, ukraiński polityk, prezydent Ukrainy na emigracji, działacz społeczny (zm. 2012)
- 1926 – Camillo Cibin, włoski ochroniarz papieski, wieloletni szef żandarmerii watykańskiej (zm. 2009)
- 1928:
- 1931:
- 1932 – Witold Dąbrowski, polski polityk, kierownik resortu budownictwa
- 1933 – Velimir Bata Živojinović, serbski aktor i polityk.
- 1937 – Faustino Sainz Muñoz, hiszpański duchowny katolicki, nuncjusz apostolski (zm. 2012)
- 1939 – Grzegorz Królikiewicz, polski reżyser
- 1941:
- 1942 – Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, gwinejski polityk i wojskowy, prezydent Gwinei Równikowej
- 1944 – Tommie Smith, amerykański lekkoatleta, sprinter
- 1945 – Evelyna Steimarová, czeska aktorka
- 1948 – Ryszard Lenczewski, polski operator filmowy
- 1949 – Ken Follett, brytyjski pisarz
- 1952 – Nicko McBrain, brytyjski perkusista zespołu Iron Maiden
- 1953 – Kathleen Kennedy, amerykańska producentka filmowa
- 1954:
- 1956:
- 1958 – Ahmed Abdallah Sambi, komoryjski prezydent, prezydent Komorów
- 1959 – Werner Schildhauer, niemiecki biegacz długodystansowy
- 1960 – Sławomir Pietrzak, polski muzyk rockowy
- 1961:
- 1962:
- 1963 – Wojciech Lepianka, polski scenarzysta filmowy
- 1964:
- 1965:
- 1967:
- 1968 – Marc Rieper, duński piłkarz
- 1969:
- 1970 – Pedro Carrión, kubański piłkarz
- 1971:
- 1973 – Lamon Brewster, amerykański bokser
- 1974:
- 1975 – Maciej Sobociński, polski reżyser filmowy
- 1977:
- 1978 – Fernando Meira, portugalski piłkarz
- 1979 – Peter Wentz, amerykański basista, kompozytor, członek zespołu Fall Out Boy
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1983 – Elżbieta Mowlik, polska koszykarka
- 1985 – Jekatierina Byczkowa, rosyjska tenisistka
- 1986 – Amanda Crew, kanadyjska aktorka
- 1987 – Magnus Troest, duński piłkarz
- 1990 – Ona Carbonell, hiszpańska pływaczka synchroniczna
- 1991 – Gail Brodsky, amerykańska tenisistka
- 754 – Bonifacy-Winfrid, biskup, apostoł Niemców, męczennik i święty Kościoła katolickiego (ur. 672/675)
- 1239 – Władysław Odonic, książę wielkopolski (ur. ok. 1190)
- 1316 – Ludwik X Kłótliwy, król Francji (ur. 1289)
- 1816 – Giovanni Paisiello, włoski kompozytor (ur. 1740)
- 1826 – Carl Maria von Weber, niemiecki kompozytor (ur. 1786)
- 1840 – Łukasz Vũ Bá Loan, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1756)
- 1852 – Tomasz Napoleon Nidecki, polski kompozytor, dyrygent, pianista (ur. 1807)
- 1862:
- 1901 – Dagny Juel Przybyszewska, norweska artystka i muza (ur. 1867)
- 1931 – Jan Dąbski, polski działacz ludowy i polityk, dziennikarz, kierownik resortu spraw zagranicznych (ur. 1880)
- 1934 – Józef Alfred Strauch, polski księgarz, właściciel łódzkiej księgarni i wydawca książek (ur. 1877)
- 1938 – Walenty Dec, polski kompozytor, organista (ur. 1851)
- 1942 – Stanisław Stączek, polski polityk, minister (ur. 1864)
- 1943 – Wacław Bojarski, polski pisarz, publicysta, satyryk (ur. 1921)
- 1944:
- 1946 – Maud Watson, brytyjska tenisistka (ur. 1864)
- 1949 – Emilia Malessa, polska żołnierz, działaczka Armii Krajowej, powstaniec warszawski (ur. 1909)
- 1968 – Jerzy Gert, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1908)
- 1989 – Włodzimierz Oliwa, polski dowódca wojskowy, generał, polityk (ur. 1924)
- 1999 – Mel Tormé, amerykański wokalista jazzowy, kompozytor, współautor The Christmas Song (ur. 1925)
- 2000 – Franco Rossi, włoski reżyser, scenarzysta filmowy (ur. 1919)
- 2002 – Dee Dee Ramone, muzyk, basista, członek zespołu Ramones (ur. 1951)
- 2003 – Ken Grimwood, amerykański dziennikarz, pisarz (ur. 1944)
- 2004:
- 2007 – Anna Strońska, polska reporterka, pisarka, publicystka (ur. 1931)
- 2008 – Józef Browarski, polski piłkarz (ur. 1931)
- 2009 – Stanisław Karolak, polski językoznawca, romanista, slawista (ur. 1931)
- 2010:
- 2011 – Leon Botha, południowoafrykański malarz, performer muzyczny (ur. 1985)
- 2012:
Przypisy
