Friedrich Jeckeln
 |
Ten artykuł od 2010-04 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Friedrich Jeckeln (ur. 2 lutego 1895, zm. 3 lutego 1946) - zbrodniarz hitlerowski, Wyższy Dowódca SS i Policji na okupowanych przez III Rzeszę obszarach ZSRR oraz SS-Obergruppenführer.
Urodzony w Hornbergu w Schwarzwaldzie. Członek NSDAP od 1929 (numer legitymacji partyjnej 168 848), oraz SS od 1930 (numer w SS 4 367). 18 września 1936 został awansowany do stopnia SS-Obergruppenführera. Przed II wojną światową pełnił m.in. funkcję dowódcy Nadokręgu SS "Süd" z siedzibą dowództwa w Monachium.
Po inwazji Niemiec na ZSRR w czerwcu 1941 Jeckeln został mianowany Wyższym Dowódcą SS i Policji (Höhere SS- und Polizeiführer) na froncie południowym (obejmował on okupowane tereny Ukrainy). 1 września 1941 oddziały pod jego wodzą wymordowały ok. 40 tysięcy węgierskich Żydów, którzy zostali deportowani uprzednio w rejony Kamieńca Podolskiego. Od czerwca do października 1941 podlegające Jeckelnowi Einsatzgruppen (specjalne oddziały utworzone przez SD) zamordowały dziesiątki tysięcy ukraińskich Żydów (także, w mniejszej ilości, Cyganów i komisarzy bolszewickich). Były one odpowiedzialne m.in. za masakry w Babim Jarze koło Kijowa (akcją tą kierował z ramienia Jeckelna Paul Blobel), w Równem i Dniepropietrowsku. Jeckeln koordynował i nadzorował akcję eksterminacyjną. Jest on także odpowiedzialny za zbrodnie popełnione na pozostałej ludności cywilnej okupowanych terytoriów.
11 października 1941 został przeniesiony na stanowisko Wyższego Dowódcy SS i Policji na froncie północnym i w Komisariacie Rzeszy Ostland (obejmował on okupowane: Litwę, Łotwę, Estonię oraz część Białorusi). Ponownie głównym jego zadaniem była likwidacja radzieckich Żydów. W listopadzie i grudniu 1941 przeprowadził akcję eksterminacyjną Żydów ryskich wraz z Żydami deportowanymi do tego miasta w ostatnich miesiącach 1941 z Austrii i Rzeszy. W początkach 1942 Jeckeln kierował tzw. Aktion Sumpffieber (Akcja Malaria), gdy oddziały do walki z "partyzantami" pod jego dowództwem zlikwidowały wiele gett na Białorusi, mordując przy tym dziesiątki tysięcy mężczyzn, kobiet i dzieci. Niezależnie od tego Jeckeln w celu zwalczenia partyzantki stosował masowy terror wobec ludności cywilnej ZSRR.
Od września 1944 do stycznia 1945 pełnił jeszcze funkcję Wyższego Dowódcy SS i Policji na obszarze Belgii i północnej Francji.
Po zakończeniu wojny alianci aresztowali Jeckelna i wydali go władzom ZSRR. Wraz z innymi zbrodniarzami hitlerowskimi, którzy działali na froncie północnym, stanął on przed radzieckim Trybunałem Wojskowym w Rydze. 3 lutego 1946 Friedrich Jeckeln został skazany na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano tego samego dnia.
