Fundacja im. Stefana Batorego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fundacja im. Stefana Batorego
Data założenia 1988
Adres ul. Sapieżyńska 10a
00-215 Warszawa
Status OPP tak
KRS 0000101194
NIP 526-10-46-481[1]
Strona internetowa

Fundacja im. Stefana Batorego jest niezależną, niedochodową organizacją pozarządową o statusie organizacji pożytku publicznego, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000 101194. Założona przez amerykańskiego finansistę i filantropa, George'a Sorosa, oraz grupę działaczy polskiej opozycji demokratycznej lat 80., jako pierwsza prywatna fundacja zarejestrowana w Polsce po 1989 roku, działa na rzecz rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego.

Podstawową metodą działania Fundacji, nazwanej na życzenie fundatora imieniem polskiego króla węgierskiego pochodzenia – Stefana Batorego, jest udzielanie dotacji organizacjom podejmującym działania na rzecz dobra publicznego. Fundacja realizuje też własne projekty: organizuje konferencje i debaty, wizyty studyjne i szkolenia, wydaje publikacje, prowadzi kampanie społeczne i działania rzecznicze, monitoruje funkcjonowanie instytucji publicznych. Działalność Fundacji finansowana jest w większości ze środków otrzymanych od założonego i sponsorowanego przez George'a Sorosa Instytutu Społeczeństwa Otwartego, a także z darowizn osób indywidualnych, firm i instytucji z Polski i zagranicy.

W ramach swojej działalności Fundacja współpracuje z instytucjami z kraju i zagranicy. Jest członkiem Forum Darczyńców w Polsce i Grupy Zagranica, a także Europejskiego Centrum Fundacji (European Foundation Centre) i amerykańskiej Rady Fundacji (Council on Foundations).

Historia fundacji[edytuj | edytuj kod]

Fundacja została założona przez amerykańskiego finansistę i filantropa, George’a Sorosa, oraz grupę przywódców polskiej opozycji demokratycznej lat 80. Zarejestrowana w maju 1988 roku, na początku swojego istnienia angażowała się w przygotowywanie nowych kadr dla demokracji i gospodarki rynkowej oraz wspomaganie reform ustrojowych. Połowę swojego budżetu Fundacja przeznaczała na dofinansowywanie działań podejmowanych przez inne instytucje. W 1991 roku powołana została Rada Fundacji.

Lata 1994-1998 były okresem dynamicznego rozwoju. Budżet Fundacji wzrósł prawie trzykrotnie (z 15 do 40 mln zł), a liczba pracowników zwiększyła się do 60 osób. Fundacja rozszerzyła swoją działalność o obszary wcześniej nieobecne w świadomości społecznej, takie jak: równouprawnienie kobiet, przemoc domowa i przemoc wobec dzieci, opieka paliatywna i ruch hospicyjny. W tym okresie Fundacja ostatecznie ukształtowała swój profil organizacji przede wszystkim grantodawczej, skupiając się na przekazywaniu dotacji na działania osób prywatnych, organizacji pozarządowych i instytucji.

W latach 1999-2002 zajęła się realizacją zadań, podyktowanych zbliżającym się wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Powstał Program Europejski, programy Edukacji Prawnej i Przeciw Korupcji. W związku z realizacją nowych programów i jednocześnie pojawiającymi się ograniczeniami budżetowymi, Fundacja zrezygnowała z bezpośredniego wspierania podmiotów gospodarczych, zmniejszyła środki przeznaczane na szkolnictwo wyższe i stypendia akademickie, a w dziedzinie kultury ograniczyła się do wspierania jedynie inicjatyw podejmowanych na prowincji.

Od roku 2003, wśród priorytetów Fundacji znalazły się: wzmacnianie roli i aktywności społeczeństwa obywatelskiego, propagowanie swobód obywatelskich i zasad państwa prawa oraz rozwijanie współpracy i solidarności międzynarodowej. Fundacja postawiła też na długofalowe finansowanie określonych projektów i instytucjonalne wzmacnianie trzeciego sektora. Do końca 2008 roku, Fundacja Batorego przekazała 430 takich dotacji, przeznaczając na nie ponad 56 milionów złotych, z czego 11 milionów trafiło dla 10 organizacji budujących kapitały wieczyste. Fundacja wspiera tworzenie funduszy lokalnych, działania Sieci Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT i Centrów Wolontariatu.

Od 2006 roku, pod hasłem „Masz głos, masz wybór”, Fundacja Batorego prowadzi działania mające na celu zainteresowanie obywateli sprawami ich wspólnoty i zachęcenie ich do uczestnictwa w życiu publicznym. Cele te realizowała m.in. współorganizując ogólnopolskie kampanie profrekwencyjne zachęcające obywateli do świadomego udziału w wyborach do samorządu (2006), Sejmu (2007) i Parlamentu Europejskiego (2009), a także prowadząc monitoring obietnic wyborczych.

Zadania Fundacji[edytuj | edytuj kod]

Do priorytetowych zadań Fundacji należy:

· poprawa jakości polskiej demokracji

Fundacja wspiera inicjatywy służące zwiększaniu partycypacji obywatelskiej i wzmacnianiu poczucia odpowiedzialności obywateli za wspólne dobro. Działa na rzecz przejrzystości życia publicznego i upowszechniania społecznego nadzoru nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dąży również do podniesienia poziomu publicznej debaty i „uspołecznienia” procesu formułowania i wdrażania polityk publicznych.

· wzmacnianie roli instytucji obywatelskich w życiu publicznym

Fundacja wspiera rozwój organizacji i koalicji pozarządowych działających na rzecz poprawy jakości polskiej demokracji i rozwijania współpracy międzynarodowej. Dąży do profesjonalizacji i legitymizacji prowadzonych przez nie działań, budowie ich wiarygodności i zwiększenia skali ich oddziaływania na sferę publiczną.

· rozwijanie współpracy i solidarności międzynarodowej

Fundacja działa na rzecz zbliżenia między państwami Unii Europejskiej i krajami położonymi od niej na Wschodzie, przede wszystkim Ukrainą i Białorusią. Wspiera działania sprzyjające wymianie między krajami Europy Środkowej i Wschodniej doświadczeń związanych z procesami przemian politycznych, budowaniem społeczeństwa obywatelskiego i rozwiązywaniem problemów społecznych. Dąży również do zwiększenia roli polskich organizacji pozarządowych na arenie międzynarodowej.

Programy prowadzone przez Fundację[edytuj | edytuj kod]

Programy grantodawcze[edytuj | edytuj kod]

  • Obywatele dla Demokracji – celem programu zaplanowanego na lata 2013-2016 jest wsparcie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i zwiększenie udziału organizacji pozarządowych w budowaniu sprawiedliwości społecznej, demokracji i zrównoważonego rozwoju. Program o budżecie 150 mln zł, finansowany jest ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (tzw. Funduszy EOG).
  • Demokracja w Działaniu – celem programu jest zwiększenie udziału obywateli i organizacji pozarządowych w życiu publicznym oraz upowszechnianie postaw obywatelskiej odpowiedzialności za jakość polskiej demokracji. Program wspiera działania obywatelskie dotyczące: strategii, partycypacji, nadzoru oraz tolerancji.
  • Koalicje obywatelskie – program jest współfinansowany przez Fundację Batorego i Fundację Charlesa Stewarta Motta. Jest on adresowany do koalicji organizacji pozarządowych, które działają w jednym lub kilku krajach wyszehradzkich (Czechy, Polska, Słowacja, Węgry). Celem programu jest wzmocnienie tychże koalicji, które poprzez angażowanie w działanie szerszych grup obywateli, podejmują się rzecznictwa interesów społeczeństwa obywatelskiego i wpływania na kształt polityki władz publicznych na poziomie krajowym i europejskim.
  • Równe Szanse – program finansowany z darowizn firm, fundacji i osób prywatnych oraz z wpłat 1% podatku dochodowego, polega na wspieraniu lokalnych organizacji pozarządowych, które tworzą i prowadzą programy stypendialne dla zdolnej młodzieży z małych miejscowości, pragnącej kontynuować naukę w szkołach ponadpodstawowych.
  • Dla Białorusi – celem programu jest wspieranie inicjatyw obywatelskich, służących budowaniu społeczeństwa otwartego oraz przygotowaniu demokratycznych przemian na Białorusi.

Programy operacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Debaty Fundacji Batorego – cykle publicznych debat Fundacji z udziałem przedstawicieli różnych środowisk i opcji politycznych na temat ważnych problemów społecznych, politycznych i gospodarczych naszego kraju.
  • Masz Głos, Masz Wybór – celem programu jest zainteresowanie obywateli sprawami ich lokalnych społeczności i zachęcenie do uczestnictwa w życiu publicznym, w tym do świadomego i odpowiedzialnego udziału w wyborach. Chcemy przyczynić się do ożywienia publicznej debaty o lokalnych problemach z udziałem mieszkańców i władz samorządowych oraz zaszczepić poczucie współodpowiedzialności - zarówno władz, jak i mieszkańców - za decyzje podejmowane w dniu wyborów.
  • Odpowiedzialne Państwo (dawniej Przeciw Korupcji) – celem programu jest zwiększenie przejrzystości i rzetelności w życiu publicznym i promocja idei otwartych odpowiedzialnych rządów.
  • Otwarta Europa – celem programu Otwarta Europa jest promocja aktywnej i przyjaznej polityki Polski i Unii Europejskiej wobec wschodnich sąsiadów oraz wspieranie procesów demokratycznych i dążeń proeuropejskich w krajach Europy Wschodniej. Działamy na rzecz zbliżania społeczeństw objętych programem Partnerstwa Wschodniego do Unii i przyspieszenia procesu liberalizacji reżimu wizowego.
  • Przeciwdziałanie Uzależnieniom – program regionalny, działający w ramach sieci Instytutu Społeczeństwa Otwartego w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, Azji Centralnej i Kaukazu, ma na celu szkolenie specjalistów w dziedzinie profilaktyki i leczenia alkoholizmu i narkomanii oraz upowszechnienie polskich doświadczeń w dziedzinie terapii i profilaktyki uzależnień oraz reedukacji sprawców przemocy domowej.
  • ECFR Warszawa – warszawskie biuro Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych utworzone we wrześniu 2011 roku. Celem warszawskiego biura jest włączanie do ogólnoeuropejskiej debaty o polityce zagranicznej UE polskich środowisk politycznych i eksperckich. Szczególnym obszarem zainteresowania warszawskiego biura ECFR jest polityka zagraniczna Polski oraz polityka unijna wobec naszych wschodnich sąsiadów: krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji, a także wobec Bałkanów Zachodnich i Turcji.

Fundacja administruje również powierzonymi jej funduszami firm i osób prywatnych. Fundusze te ustanawiane są na mocy umowy o darowiźnie zawieranej przez firmę lub osobę prywatną i Fundację, w ramach której Fundacja wspiera ze środków jej powierzonych projekty, instytucje i inicjatywy społeczne mieszczące się w zakresie jej działalności statutowej i leżące w polu zainteresowania darczyńcy.

Władze[edytuj | edytuj kod]

Rada Fundacji[edytuj | edytuj kod]

Rada spotyka się raz w roku. Do jej zadań należą:

  • nadzór nad działalnością Fundacji
  • wytyczanie głównych kierunków działań
  • powoływanie i odwoływanie Prezesa i członków Zarządu
  • przyjmowanie corocznych sprawozdań.

Członków pierwszego składu Rady powołał założyciel Fundacji, George Soros. Kolejnych powołuje swą decyzją sama Rada.

W skład Rady wchodzą:

Przewodniczący

  • Marcin Król – filozof i historyk idei, dziekan Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego, były redaktor naczelny miesięcznika „Res Publica Nowa”

Członkowie

W skład Rady wchodzili również przed śmiercią: Jerzy Turowicz (Przewodniczący Rady w latach 1991–1999), Anna Radziwiłł (Przewodnicząca Rady w latach 1999–2009), Bronisław Geremek, Leszek Kołakowski, Krzysztof Michalski oraz ks. Józef Tischner.

Zarząd Fundacji[edytuj | edytuj kod]

Działalnością Fundacji kieruje Zarząd powoływany przez Radę na dwuletnią kadencję.

Do zadań Zarządu należy:

  • podejmowanie wszelkich decyzji merytorycznych i finansowych dotyczących działalności Fundacji;
  • powoływanie dyrektora Fundacji.

Zarząd spotyka się na comiesięcznych posiedzeniach.

W skład Zarządu wchodzą:

Prezes

Członkowie

Finansowanie działalności[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Batorego finansuje swoją działalność ze środków własnych oraz dzięki dotacjom i darowiznom przekazanym jej przez polskie i zagraniczne instytucje prywatne i rządowe oraz osoby prywatne, a także dzięki wpłatom 1% podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Fundacji Batorego