George Soros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
George Soros
George Soros
Data i miejsce urodzenia 12 sierpnia 1930
Budapeszt
Imię i nazwisko przy narodzeniu György Schwartz
Zawód przedsiębiorca, działacz społeczny
Odznaczenia
Wielki Komandor Orderu Wybawienia Afryki (Liberia) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty George Soros w Wikicytatach

George Soros (węg. György Soros [ˈɟørɟ ˈʃoroʃ], właśc. György Schwartz [ʃvaʁʦ]) ur. 12 sierpnia 1930 w Budapeszciefinansista amerykański pochodzenia węgiersko-żydowskiego, jeden z najbardziej znanych spekulantów walutowych, ale także filantrop, fundator Instytutu Społeczeństwa Otwartego i licznych fundacji, w tym Fundacji im. Stefana Batorego, uczeń Karla Poppera. Znany krytyk polityki George'a W. Busha.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i mieszkał na Węgrzech do 1946, gdy uciekł na Zachód podczas kongresu młodych esperantystów. Jako młodzieniec próbował handlować walutą na czarnym rynku w czasie okupacji niemieckiej na Węgrzech.

Soros wyemigrował do Wielkiej Brytanii w 1947. Ukończył studia w 1952 w London School of Economics, gdzie uczestniczył m.in. w słynnych seminariach Karla Poppera. W 1956 roku przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Wspomina, że jego celem było zarobienie pieniędzy, które pozwoliłyby mu pracować jako pisarz i filozof.

Człowiek, który złamał Bank Anglii[edytuj | edytuj kod]

Początki fortuny Sorosa mają źródło w spekulacjach giełdowych prowadzonych akcjami tzw. śmieciowych przedsiębiorstw. Były to akcje firm, które miały trudną sytuację finansową, stały u progu bankructwa. Wobec kryzysu rynkowego w owych czasach nikt nie wierzył w możliwość istotnego dorobienia się na grze giełdowej, jednak Soros pod wpływem koncepcji gospodarczo-socjologicznych Poppera, zdecydował się zainwestować w nie posiadane fundusze, wychodząc z założenia, że skoro firmy owe przetrwały najgorszy kryzys, muszą mieć istotną zdolność do kreowania zysku, która w przyszłości spowoduje wzrost ich kursu. Tak też się stało, a Soros dorobił się fortuny.

Soros nagle stał się znany 22 września 1992, gdy uważając, że funt szterling jest przewartościowany, dokonał spekulacji przeciw tej walucie angażując 10 mld USD i grając na zniżkę kursu[1]. W wyniku tego, Bank Anglii był zmuszony wycofać walutę z Mechanizmu Kursów Walutowych (ERM II), a Soros zarobił około jednego miliarda dolarów. Został nazwany człowiekiem, który złamał Bank Anglii. W 1997 w podobnej sytuacji w trakcie azjatyckiego kryzysu finansowego malezyjski premier oskarżył Sorosa o spowodowanie załamania waluty tego kraju.

Soros jest uznawany za osobę kontrowersyjną. Z jednej strony stał się bogaty dzięki spekulacjom finansowym (w 2007 jego majątek był oceniany na 8,5 miliarda dolarów USA). Z drugiej strony jednak otwarcie przyznaje, że obecny system spekulacji finansowych szkodzi rozwojowi wielu krajów rozwijających się.

Filantrop[edytuj | edytuj kod]

Soros jest aktywnym filantropem od 1979, gdy zaczął przekazywać pieniądze, aby pomóc czarnoskórym studentom w RPA w studiowaniu na Uniwersytecie Kapsztadzkim. Działania dobroczynne Sorosa w Europie Środkowej i Wschodniej mają miejsce głównie przez Instytut Społeczeństwa Otwartego (Open Society Institute) i liczne fundacje, np. Fundacja Batorego w Polsce. Soros podarował 250 milionów dolarów na Uniwersytet Środkowoeuropejski w Budapeszcie.

Otrzymał doktoraty honoris causa następujących uczelni: New School for Social Research (Nowy Jork), University of Oxford (1980), Uniwersytet Ekonomiczny w Budapeszcie i Uniwersytetu Yale w 1991.

Przez wiele lat Soros nie angażował się raczej w politykę, lecz zmieniło się to za czasów prezydentury George'a W. Busha. W wywiadzie dla Washington Post z 11 listopada 2003 Soros powiedział, że usunięcie Busha z fotela prezydenta USA jest "głównym zadaniem mojego życia" oraz "sprawą życia i śmierci". W celu realizacji tego zamierzenia Soros (wraz z drugą osobą) podarował 5 milionów dolarów dla MoveOn.org, organizacji związanej z Partią Demokratyczną. W sumie przekazał 15,5 miliona dolarów na działalność przeciw George'owi W. Bushowi[potrzebne źródło].

Order i wyróżnienie[edytuj | edytuj kod]

W 2012 przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[2][3].

W roku 2000 Gazeta Wyborcza wyróżniła George'a Sorosa tytułem Człowieka Roku. Laudację na cześć laureata wygłosił minister spraw zagranicznych prof. Bronisław Geremek.

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W Polsce Soros wywołuje kontrowersje wśród części środowisk antyglobalistycznych (z jednej strony krytykują oni nieetyczny – ich zdaniem – sposób w jaki Soros doszedł do swojej fortuny, ale z drugiej popierają jego krytykę polityki George'a W. Busha i globalizacji) oraz wśród skrajnej prawicy (z powodu jego poparcia dla społeczeństwa otwartego). Soros był wielokrotnym uczestnikiem spotkań Klubu Bilderberg, nie można więc zaliczać go do grona przeciwników globalizacji.

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • The Alchemy of Finance (1987) ISBN 0-471-44549-5
  • Opening the Soviet System (1990)
  • Underwriting Democracy (1991)
  • Soros on Soros: Staying Ahead of the Curve (1995) ISBN 1-891620-27-4
  • The Crisis of Global Capitalism: Open Society Endangered (1998)
  • Open Society: Reforming Global Capitalism (2000)
  • George Soros on Globalization (PublicAffairs, March 2002) ISBN 1-58648-125-8
  • The Bubble of American Supremacy: Correcting the Misuse of American Power (PublicAffairs, December 2003) ISBN 1-58648-217-3
  • The New Paradigm for Financial Markets (tytuł wydania polskiego: Nowy paradygmat rynków finansowych) (2008) ISBN 978-83-61040-60-6

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Soros był dwukrotnie żonaty i ma pięcioro dzieci. Ojciec George'a Sorosa, Tivadar Soros, był pisarzem piszącym w esperanto.

Przypisy

  1. Wprost, 15 lutego 2009, str.11, "Poligon spekulantów"
  2. Odznaczenia dla przedstawicieli fundacji z USA. prezydent.pl, 12 listopada 2012. [dostęp 2012-11-12].
  3. M.P. z 2013 r. poz. 263

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]