Gedera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gedera
גדרה
Centrum miasta
Centrum miasta
Herb
Herb Gedery
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Centralny
Burmistrz Yoel Gamliel
Powierzchnia 11,5 km²
Wysokość 77 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

18 000
1 566 os./km²
Nr kierunkowy +972 8
Kod pocztowy 70700
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Gedera
Gedera
Ziemia 31°48′50″N 34°46′42″E/31,813889 34,778333Na mapach: 31°48′50″N 34°46′42″E/31,813889 34,778333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Gedera (hebr. גדרה; arab. قطرة يهود, pol. Ogrodzone [miasto]) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Centralnym, w Izraelu.

Leży w Szefeli, w otoczeniu miasteczka Bnei Ayish, moszawów Kidron, Beit Hilkia, Bnei Re'em, Hatsav, Meishar, Kfar Mordechai, Beit Gamliel, Beit Elazari, kibucu Hafetz Haim, oraz wioski młodzieżowej Kannot. Na północny wschód od miejscowości znajduje się Baza lotnicza Tel Nof, należąca do Sił Powietrznych Izraela. Na północ i południe od miejscowości znajdują się dwie tajne bazy wojskowe Sił Obronnych Izraela.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie znajdowało się tutaj starożytne miasto HaGdera (pol. Ogrodzone miasto) albo inne biblijne miasto nazwane Gderot (pol. Ogrodzenia). W pobliżu ruin tego starożytnego miasta, na wzgórzach porośniętych lasem, w 1884 powstała nowa osada rolnicza, którą założyli żydowscy imigranci z Rosji[1]. W 1912 dołączyła do nich grupa imigrantów z Jemenu[2].

Pomnik poległych żołnierzy w Gederze

Mieszkańcy moszawu utrzymywali się z rolnictwa i uprawy winorośli. Później rozpoczęto hodowlę cytrusów. Pod brytyjskim protektoratem Gedera była znana ze swojego czystego powietrza. Z tego powodu było to popularne miejsce wypoczynku i rekreacji. W latach 30. XX wieku wybudowano centrum lecznicze chorób płuc oraz sanatoria[3].

Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w latach 1947-48 osada była napadana przez Arabów z sąsiedniej arabskiej wioski Kfar Qatra (arab. قطرة). Podczas wojny o niepodległość wioska została zdobyta 17 maja 1948 przez żydowskie oddziały Hagany. Mieszkańcy wioski uciekli, a ich domy zostały zniszczone[4].

Na miejscu zniszczonej arabskiej wioski powstały później domy położone w północnej części Gedery oraz sąsiedni moszaw Kidron. W 1949 Gedera otrzymała status samorządu lokalnego[5]. W następnych latach osiedlili się tutaj liczni imigranci z Rumunii, Polski, Iraku, Egiptu, Maroka, Indii, Iranu i Libii[2].

W 2009 miasteczko padło ofiarą terrorystycznego ostrzału rakietowego prowadzonego przez palestyńską organizację Hamas ze Strefy Gazy[6].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 18 tys. mieszkańców, wszyscy Żydzi[7].

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 12,8%
5-9 10,8%
10-14 8,5%
15-19 7,5%
20-29 12,0%
30-44 22,7%
45-59 12,8%
ponad 60 13,0%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Miasteczko posiada następujące osiedla mieszkaniowe: Katra, Neve Shulamit, Neve Mosze, Neve Syjon, Neve Szelomo, Lev Gedera, Kfar Uriel, Shchunat HaPoalim, HaMoszawa, HaMoszawa HaGermanit, Givat Hariyot, Emek HaNesher, Nofesh, Azorei Gedera, ReShafim, Tsameret Gedera, Ahuzat Gedera oraz Gedera HaTseira.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Wśród tutejszych szkół są między innymi: Nir, Pines i Re'ut. W południowej części miasteczka znajduje się Instytut Edukacyjny Kfar Eliyahu.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się Muzeum Historii Gedery i Ruchu Bilum (ang. The Museum Of The History Of Gedera And The Biluim)[8].

Służba zdrowia[edytuj | edytuj kod]

W miasteczku znajduje się szpital Harzfeld Geriatric Medical Center.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż południowej granicy miejscowości przebiega autostrada nr 7 ISR-HW7.png (Gedera-Yad Binyamin), brak jednak możliwości bezpośredniego wjazdu na nią. Z Gedery wyjeżdża się czterema drogami na drogę ekspresową nr 40 ISR-HW40.png (Kfar Saba-Qetura), którą jadąc na południe dojeżdża się do autostrady nr 7 i drogi ekspresowej nr 41 ISR-HW41.png (Aszdod-Gedera), lub jadąc na północ dojeżdża się do moszawu Beit Elazari. Lokalne drogi prowadzą na wschód do moszawu Kidron i na zachód do moszawu Meishar.

Przypisy

  1. Gedera (ang.). W: All Gedera [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].
  2. 2,0 2,1 Gedera (ang.). W: SPIHS - Israel Heritage Sites [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].
  3. Gedera (ang.). W: Jewish Agency for Israel [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].
  4. Welcome To Qatra (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].
  5. Mo'atza Mekomit Gedera (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].
  6. Gaza rocket hits Gedera, 30km from Tel Aviv; baby lightly hurt (ang.). W: Haaretz [on-line]. 6 stycznia 2009. [dostęp 15 maja 2009].
  7. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 6 maja 2008].
  8. Museum Of The History Of Gedera And The Biluim (ang.). W: Museum of the History of Gedera & The Biluim [on-line]. [dostęp 15 maja 2009].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]