Jawne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jawne
יבנה
Herb
Herb Jawne
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Centralny
Burmistrz Zvi Gov-Ari
Powierzchnia 10,7 km²
Wysokość 30 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

32 200
3009 os./km²
Nr kierunkowy +972 3
Kod pocztowy 70600
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Jawne
Jawne
Ziemia 31°52′35″N 34°44′16″E/31,876389 34,737778Na mapach: 31°52′35″N 34°44′16″E/31,876389 34,737778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Jawne (hebr. יבנה; arab. يبنة) – miasto położone w Dystrykcie Centralnym w Izraelu.

Leży na równinie Szaron, w otoczeniu miasta Rehovot, moszawów Gan Soreq, Beit Hanan, Kfar HaNagid, Ge'alya, Beit Gamli'el, Bnaya i Ben Zakai, kibucu Givat Brenner, oraz wioski Ayanot. Na zachód od miasta jest baza lotnicza Palmachim, kosmodrom Palmachim i Centrum Badań Nuklearnych Soreq.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Biblia wspomina, że w czasach podboju Kanaanu przez Jozuego istniało w tym miejscu miasto Jawne'el (Księga Jozuego 15:11). Po podboju izraelskim było to miasto graniczne pomiędzy ziemiami pokoleń Dan i Judy. Król judzki Azariasz stoczył tutaj bitwę z Filistynami (2 Księga Kronik 26:6)[1].

W okresie panowania rzymskiego miasto nosiło nazwę Iamnia (łac. Iamnia). Po śmierci króla Heroda Wielkiego miasto otrzymała jego siostra Salome. Po jej śmierci, około 10 roku n.e. miasto stało się prywatnym majątkiem cesarza rzymskiego Cezara Augusta. Status ten utrzymywał się przez co najmniej wiek.

Po zniszczeniu w 70 roku Świątyni Jerozolimskiej, rabin Jochanan ben Zakkai przeniósł do Jawne siedzibę Sanhedrynu. W 80 Sanhedryn przeniósł się do miasta Usha w Galilei, lecz w 116 powrócił do Jawne[2].

To właśnie tutaj zaczęto tworzenie podstaw współczesnego judaizmu rabinicznego. Około 90-95 roku w Jawne odbył się synod rabinów, podczas którego ustalono kanon Tanach. Główną decyzją o kanoniczności ksiąg, które zaliczono do Tanach, zostało przyjęte określenie przez rabinów zakończenia się objawiania proroctw i proroków około roku 400 p.n.e., a powstałe w późniejszym czasie księgi w związku z nim nie mogły zostać włączone w skład tego kanonu ksiąg świętych.

Krzyżowcy zdobyli Jawne i w 1141 wybudowali zamek Ibelin wchodzący w skład Królestwa Jerozolimskiego. Zamek Ibelin posiadał cztery wieże obronne. Został wybudowany, aby ograniczać muzułmańskie ataki Fatymidów nadciągające każdego roku od strony miasta Aszkelon. W 1187 zamek został zdobyty i zniszczony przez armię Saladyna.

Pomnik poległych żołnierzy w Jawne

W następnych wiekach istniała tutaj arabska wioska Yibna, która 4 czerwca 1948 podczas Wojny o Niepodległość została zajęta i zniszczona przez wojska izraelskie[3].

Współczesna osada została założona w 1949 przez żydowskich imigrantów z Bułgarii, Afryki Północnej, Iraku i Jemenu. W latach 90. osiedliło się tutaj wielu imigrantów z krajów byłego ZSRR i Etiopii.

W 1986 Jawne otrzymało status samorządu lokalnego, a następnie prawa miejskie.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 32,2 tys. mieszkańców, wszyscy z nich to Żydzi[4].

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Jawne w 2000 było 10 910 zatrudnionych pracowników i 966 pracujących na własny rachunek. Pracownicy otrzymujący stałe pensje zarabiali w 2000 średnio 5699 NIS, i otrzymali w ciągu roku podwyżki średnio o 4,1%. Przy czym mężczyźni zarabiali średnio 7430 NIS (podwyżka o 1,1%), a kobiety zarabiały średnio 4042 NIS (podwyżka o 10,8%). W przypadku osób pracujących na własny rachunek średnie dochody wyniosły 7631 NIS. W 2000 roku w Jawne było 640 osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych i 2396 osób otrzymujących świadczenia gwarantowane.

Populacja miasta pod względem wieku:

Wiek (w latach) Procent populacji
0-4 7,8%
5-9 8,3%
10-14 9,0%
15-19 9,2%
20-29 17,7%
30-44 17,8%
45-59 20,7%
ponad 60 9,5%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

W mieście znajdują się następujące osiedla mieszkaniowe: Neve Ilan, Ne’ot Begin, Ne’ot Ben Gurion, Ne’ot Eshkol, Ne’ot Schazar i Ramot Weizmann. W fazie projektowania pozostaje południowe osiedle Ne’ot Rabin.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Jawne znajduje się 11 szkół podstawowych i 9 szkół średnich, w których uczy się 7,4 tys. uczniów. Ze szkół są tutaj między innymi: Arazim, BSR School, Alon Ginsburg High School, Oren Ginsburg High School, Noam Raban Gamliel School, Ramot Weizmann School, Ma’ayan School i Ormat School.

Z uczelni religijnych jest tutaj Chabad of Yavne[5].

Sport[edytuj | edytuj kod]

Ważnym klubem piłkarskim miasta jest Maccabi Yavne F.C. Z koszykówki gra tutaj klub Elitzur Yavne[6].

W mieście znajdują się liczne obiekty sportowe, w tym dwa boiska do piłki nożnej, korty tenisowe i aquapark.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada dwie strefy przemysłowe, pierwszą niewielką położoną na południu i drugą dużą na północy. Przy północnej strefie przemysłowej są położone największe centra handlowe w mieście. To także tutaj jest główna siedziba izraelskiego koncernu zbrojeniowego Aeronautics Defense Systems Ltd., który specjalizuje się w rozwoju wojskowych systemów uzbrojenia. Powstają tutaj nowe modele bezzałogowych samolotów wojskowych, systemy obserwacyjne i zwiadowcze oparte np. na balonach lub sterowcach, zaawansowane technologicznie systemy awioniki, łączności, zabezpieczeń i inne[7].

Na północny wschód od miasta znajduje się instalacja nadawcza radia Kol Israel (pol. Głos Izraela).

Na zachód od miasta Jawne, po drugiej stronie autostrady nr 4 znajdują się nadmorskie wydmy. Wśród piasków znajdują sie tajne bazy Izraelskich Sił Obronnych – baza Palmachim oraz Centrum Badań Nuklearnych Soreq.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Grobowiec Rabbi Gamaliela w Jawne

Dużą tutejszą atrakcją jest położone w południowo-wschodniej części miasta wzgórze Tel Yavne. To właśnie tutaj prowadzone są prace archeologiczne i tutaj można obejrzeć pozostałości dawnej twierdzy krzyżowców.

Z zabytków warto zobaczyć kościół wzniesiony w XII wieku przez krzyżowców, który później przebudowano na meczet. Dla Żydów szczególnym miejscem jest grobowiec, w którym prawdopodobnie pochowano Rabbiego Gamaliela. Muzułmanie jednak twierdzą, że jest tu pochowany przyjaciel Mahometa, Hureira.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Wzdłuż zachodniej granicy miasta przebiega autostrada nr 4 (Erez-Rosh HaNikra), która krzyżuje się z przebiegającą przez centrum Jawne drogą nr 4111. Jadąc drogą nr 4111 na zachód dojedzie się do bazy lotniczej Palmachim i Centrum Badań Nuklearnych Soreq. Wzdłuż wschodniej granicy miasta przebiega droga ekspresowa nr 42 (Aszdod-Riszon le-Cijjon). Z południowo-wschodniej części miasta wychodzi w kierunku wschodnim droga nr 410, którą można dojechać do moszawu Ge'alya, lub odbić na południe do moszawu Beit Gamliel.

W południowej części miasta znajduje się stacja kolejowa Jawne. Pociągi z Jawne jadą do Lod, Tel Awiwu, Rechowot, Binyamina-Giv'at Ada, Netanii i Aszkelonu.

Osoby związane z miastem[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Yavne Tourism (ang.). W: Planet Ware [on-line]. [dostęp 28 grudnia 2008].
  2. Yavne Yam (ang.). W: Archeology In Israel [on-line]. [dostęp 28 grudnia 2008].
  3. Welcome To Yibna (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 27 grudnia 2008].
  4. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). [dostęp 5 maja 2008].
  5. Chabad of Yavne (ang.). W: Chabad Centers [on-line]. [dostęp 28 grudnia 2008].
  6. Elitzur Yavne (ang.). W: EuroBasket [on-line]. [dostęp 28 grudnia 2008].
  7. Aeronautics Defense Systems Ltd. (ang.). W: Aeronautics Defense Systems Ltd. [on-line]. [dostęp 28 grudnia 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]