Gmina Piszczac
| Gmina Piszczac | |||
|
|||
| Województwo | lubelskie | ||
| Powiat | bialski | ||
| Rodzaj gminy | wiejska | ||
| Wójt | Jan Bolesław Kurowski | ||
| Powierzchnia | 169,92 km² | ||
| Liczba sołectw | 20 | ||
| Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość |
7500 44,8 osób/km² |
||
| Strefa numeracyjna | 83 (do 2005) | ||
| Tablice rejestracyjne | LBI | ||
Położenie powiatu na mapie województwa |
|||
| TERYT | 0601112 | ||
|
Urząd gminy
21-530 Piszczacul. Włodawska 8 |
|||
| Strona internetowa gminy | |||
| Biuletyn Informacji Publicznej gminy | |||
Gmina Piszczac (dawn. gmina Połoski) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.
Siedziba gminy to Piszczac.
Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwały 7612 osoby.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Gmina Piszczac powstała za Królestwa Polskiego – 13 stycznia 1870[2] w powiecie bialskim w guberni siedleckiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Piszczac i przekształceniu jego w wiejską gminę Piszczac w granicach dotychczasowego miasta[3]. Następnie gmina została zniesiona i włączona do gminy Połoski[4]. W 1912 roku gmina weszła w skład nowo utworzonej guberni chełmskiej[5].
Gminę Połoski przemianowano w późniejszych latach na gminę Piszczac, która w okresie międzywojennym weszła w skład woj. lubelskiego. W 1921 roku liczyła 3123 mieszkańców (w tym 1088 w Piszczacu) i składała się z 13 miejscowości: Choroszczynka, Chotyłów kolonia, Chotyłów wieś, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczac folwark, Piszczac kolonia, Piszczac osada miejska, Połoski, Popiel, Trojanów, Wołoszki i Zagorów[6].Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 10 gromad: Choroszczynka, Chotylów, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczas kolonia, Piszczac osada, Połoski, Popiel, Trojanów i Zahorów[7].
Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[8]. Gminę reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w związku z kolejną reformą administracyjną[9].
[edytuj] Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002[10] gmina Piszczac ma obszar 169,92 km², w tym:
- użytki rolne: 68%
- użytki leśne: 24%
Gmina stanowi 6,17% powierzchni powiatu.
[edytuj] Demografia
Dane z 30 czerwca 2004[1]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 7612 | 100 | 3842 | 50,5 | 3770 | 49,5 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
44,8 | 22,6 | 22,2 | |||
[edytuj] Turystyka
Największą atrakcją turystyczną gminy Piszczac są zabytki podlaskiej architektury sakralnej: XVII-XIX-wieczne cerkiewki po unickie wznoszone rękoma miejscowych cieśli, w niepowtarzalnym w żadnej innej części Polski stylu. W żadnej innej gminie byłego województwa bialskopodlaskiego nie zachowało się tyle przykładów ludowej architektury unickiej. Z kolei przykładem świeckiej architektury XIX-wiecznej są dwór w Zalutyniu i dworek w Kościeniewiczach. Warto także odwiedzić cmentarz w Dobrynce, pamiętający czasy I wojny światowej. Innym walorem turystycznym jest typowo poleski krajobraz – równiny poprzecinanej rzeczkami, z kompleksami lasów i oczkami bagien. Odwiedzając Zalutyń warto wybrać się w sąsiadujące z ta wsią lasy, nadające się zarówno do wycieczek pieszych jak, jak i rowerowych. W gminie nie ma bazy turystycznej.
[edytuj] Gospodarka
Podstawową dziedziną gospodarki gminy jest rolnictwo. Na 9698 ha użytków rolnych gospodaruje 1449 gospodarstw indywidualnych (średnia powierzchnia 6,7 ha). Spora część mieszkańców gminy to dwuzawodowcy, pracujący także w "suchym porcie" kolejowym w Małaszewiczach. Część obiektów przeładunkowych tego portu znajduje się na terenie gminy Piszczac, pozostałe w gminie Terespol. Gmina swą perspektywę rozwoju upatruje przede wszystkim w rozwoju wymiany towarowej ze Wschodem. Bliskość granicy oraz obecność magistrali kolejowej Berlin-Moskwa na terenie Gminy planować istotny rozwój usług.
[edytuj] Zabytki na terenie gminy
- Drewniana cerkiew unicka w Kościeniewiczach, zbudowana w latach 1673-1682, obecnie kościół rzymskokatolicki pw. NKP Królowej Polski.
- Jedna z najpiękniejszych na Podlasiu drewniana cerkiew unicka w Ortelu Królewskim, obecnie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. MB Różańcowej, wzniesiona w 1706 r. (cieśla Nazaron)
- Drewniana cerkiew unicka w Połoskach, zbudowana w II poł. XIX w., obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Trójcy.
- Kaplica cmentarna w Piszczacu, zbudowana drewna w końcu XIX w
- Kościół parafialny pw. Podwyższenia św. Krzyża w Piszczacu, murowany z 1907 r.
- Dwór murowany rodziny Komorowskich w Zalutyniu, wzniesiony w II poł. XIX w. w parku krajobrazowym z XIX w. (obecnie szkoła)
- Zabytkowa stacja kolejowa w Chotyłowie, w stylu dworkowym z 1867 roku
- Murowany dom dróżnika w Chotyłowie z 1867 roku.
[edytuj] Transport
Przez terytorium gminy Piszczac przebiega najważniejszy szlak kolejowy Europy – magistrala Berlin – Moskwa (stacje kolejowe Chotyłów i Dobrynka). Od strony wschodniej dociera do niej szeroki tor łączący gminę z siecią kolejową Republiki Białoruskiej oraz innych państw byłego ZSRR (teren portu przeładunkowego Małaszewicze). Na terenie gminy nie ma dróg krajowych. Drogi wojewódzkie łączą Piszczac z Białą Podlaską- odległość 22 km, oraz przejściami granicznymi w Terespolu – 25 km, w Kukurykach – 25 km i Sławatyczach – 29 km.
[edytuj] Sołectwa
Chotyłów, Dąbrowica Mała, Dobrynka, Janówka, Kolonia Piszczac I, Kolonia Piszczac II, Kolonia Piszczac III, Kościeniewicze, Nowy Dwór, Ortel Królewski Drugi, Ortel Królewski Pierwszy, Piszczac, Piszczac-Kolonia, Połoski, Popiel, Trojanów, Wólka Kościeniewicka, Wyczółki, Zahorów, Zalutyń.
Miejscowości bez statusu sołectwa: Połoski Stare, Połoski Nowe
[edytuj] Sąsiednie gminy
Biała Podlaska, Kodeń, Łomazy, Terespol, Tuczna, Zalesie
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ 1 stycznia 1870 wg kalendarza juliańskiego
- ↑ Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, str. 461)
- ↑ Gmina Połoski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
- ↑ Ustawa o utworzeniu guberni chełmskiej
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
- ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
