Gołąbek białozielonawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gołąbek grynszpanowy)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gołąbek białozielonawy
Russula aeruginea BŻ2.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj Russula
Gatunek gołąbek białozielonawy
Nazwa systematyczna
Russula aeruginea Lindbl. ex Fr.
Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2): 198 (1863)
Mapa zasięgu
Mapa zasięgu w Europie
Mapa zasięgu w Europie
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Russula aeruginea BW46.jpg

Gołąbek białozielonawy (Russula aeruginea Lindbl. ex Fr.) – gatunek grzyba należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda, dawniej znany był pod nazwą gołąbek grynszpanowy podaną przez Alinę Skirgiełło w 1991[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3 – 10 cm. Młode owocniki mają kapelusz kulisty, u starszych staje się szeroko rozpostarty i wklęsły na środku. Powierzchnia gładka, sucha i matowa, przy brzegu karbowana. W czasie deszczu staje się śliska. Kolor od zielonego przez oliwkowozielony do żółtozielonego. Na środku przeważnie ciemniejszy. Skórkę można ściągnąć niemal z całego kapelusza[3].

Blaszki

Szerokie, gęsto ustawione i o różnej długości. przy trzonie nieprzyrośnięte, lub tylko nieznacznie. U młodych osobników białe, u starszych kremowe[3].

Trzon

Gładki i walcowaty, biały u podstawy rdzawoplamisty, zaostrzony bez pierścienia. Wysokość 4 – 8 cm, grubość 1 – 2 cm. U młodych okazów pełny, u starszych gąbczasty w środku[3].

Miąższ

U młodych okazów twardy, biały i kruchy. Ma lekko piekący smak, szczególnie blaszki[3].

Wysyp zarodników

Jasnokremowy. Zarodniki elipsoidalne, lub odwrotnie jajowate, pokryte drobnymi brodawkami. Brodawki mają wysokość do 0,6 μm, tępe wierzchołki, niektóre z nich połączone są pojedynczymi, delikatnymi łącznikami. Rozmiary: 7 – 10 × 6 – 7 μm. Cystydy tępe lub posiadające na szczycie szeroki kończyk, dermatocystydy cylindryczne, tępe[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej i Europie. W Polsce jest jednym z najczęściej występujących gołąbków[4]. Występuje w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, także w parkach. Rośnie na ziemi, na ściółce, głównie pod brzozą brodawkowatą i brzozą omszoną, rzadziej pod klonem jaworem, bukiem, świerkiem, sosną i robinią. Owocniki wyrastają od czerwca do listopada[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy. Jest grzybem jadalnym gorszej jakości. Bywa jednak zbierany przez grzybiarzy, po ugotowaniu traci bowiem gorzki smak. Jednak spożyty w większych ilościach może wywołać u wrażliwych osób lekką niedyspozycję żołądkowo-jelitową. Ponadto przez niedoświadczonych grzybiarzy może być pomylony z śmiertelnie trującym muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) lub muchomorem cytrynowym (Amanita citrina)[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Bywa mylony z śmiertelnie trującym muchomorem zielonawym (Amanita phalloides). Podobny jest też gołąbek oliwkowozielony (Russula heterophylla), ale nie ma szczypiącego smaku i jego skórkę można ściągnąć tylko do jednej trzeciej promienia kapelusza[3].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 Alina Skirgiełło: Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota). 20. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae). Warszawa=Kraków: PWN, 1991. ISBN 83-01-09137-1.