Gołąbek białozielonawy
| Gołąbek białozielonawy | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | grzyby podstawkowe |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | gołąbkowce |
| Rodzina | gołąbkowate |
| Rodzaj | Russula |
| Gatunek | gołąbek białozielonawy |
| Nazwa systematyczna | |
| Russula aeruginea Lindbl. ex Fr. Monogr. Hymenomyc. Suec. (Upsaliae) 2(2): 198 (1863) |
|
| Mapa zasięgu | |
 Mapa zasięgu w Europie
|
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gołąbek białozielonawy (Russula aeruginea Lindbl. ex Fr.) – gatunek grzyba należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda, dawniej gołąbek ten miał nazwę gołąbek grynszpanowy podaną przez Alinę Skirgiełło w 1991[2].
Morfologia [edytuj]
Średnica 3 – 10 cm. Młode owocniki mają kapelusz kulisty, u starszych staje się szerokorozpostarty i wklęsły na środku. Powierzchnia gładka, sucha i matowa, przy brzegu karbowana. W czasie deszczu staje się śliska. Kolor od zielonego przez oliwkowozielony do żółtozielonego. Na środku przeważnie ciemniejszy. Skórkę można ściągnąć niemal z całego kapelusza[3].
Szerokie, gęsto ustawione i o różnej długości. przy trzonie nie przyrośnięte, lub tylko nieznacznie. U młodych osobników białe, u starszych kremowe[3].
Gładki i walcowaty, biały u podstawy rdzawoplamisty, zaostrzony bez pierścienia. Wysokość 4 – 8 cm, grubość 1 – 2 cm. U młodych okazów pełny, u starszych gąbczasty w środku[3].
U młodych okazów twardy, biały i kruchy. Ma lekko piekący smak, szczególnie blaszki[3].
Jasnokremowy. Zarodniki elipsoidalne, lub odwrotnie jajowate, pokryte drobnymi brodawkami. Brodawki mają wysokość do 0,6 μm, tępe wierzchołki, niektóre z nich połączone są pojedynczymi, delikatnymi łącznikami. Rozmiary: 7 – 10 × 6 – 7 μm. Cystydy tępe lub posiadające na szczycie szeroki kończyk, dermatocystydy cylindryczne, tępe[4].
Występowanie [edytuj]
Występuje w Ameryce Północnej i Europie. W Polsce jest jednym z najczęściej występujących gołąbków[4]. Występuje w lasach liściastych, iglastych i mieszanych, także w parkach. Rośnie na ziemi, na ściółce, głównie pod brzozą brodawkowatą i brzozą omszoną, rzadziej pod klonem jaworem, bukiem, świerkiem, sosną i robinią. Owocniki wyrastają od czerwca do listopada[2].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb mikoryzowy. Jest grzybem jadalnym gorszej jakości. Bywa jednak zbierany przez grzybiarzy, po ugotowaniu traci bowiem gorzki smak. Jednak spożyty w większych ilościach może wywołać u wrażliwych osób lekką niedyspozycję żołądkowo-ielitową. Ponadto przez niedoświadczonych grzybiarzy może być pomylony z śmiertelnie trującym muchomorem zielonawym (Amanita phalloides) lub muchomorem cytrynowym (Amanita citrina)[4].
Gatunki podobne [edytuj]
Bywa mylony z śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym (Amanita phalloides). Podobny jest też gołąbek oliwkowozielony (Russula heterophylla), ale nie ma szczypiącego smaku i jego skórkę można ściągnąć tylko do jednej trzeciej promienia kapelusza[3].
Przypisy
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Alina Skirgiełło: Gołąbek (Russula). Grzyby (Mycota). 20. Podstawczaki (Basidiomycetes), gołąbkowce (Russulales), gołąbkowate (Russulaceae). Warszawa=Kraków: PWN, 1991. ISBN 83-01-09137-1.
