Brzoza omszona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brzoza omszona
Betula pubescens - Burgwald 002.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd bukowce
Rodzina brzozowate
Rodzaj brzoza
Gatunek brzoza omszona
Nazwa systematyczna
Betula pubescens
Ehrh. Beitr.Naturk.(Ehrhart)6:98 1791
Synonimy

Betula alba L.

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Brzoza omszona (Betula pubescens Ehrh.) – gatunek drzewa liściastego z rodziny brzozowatych (Betulaceae Gray). Występuje w zachodniej, środkowej i północnej Europie, na Syberii i Kaukazie oraz na Grenlandii[2]. W Polsce występuje na całym niżu, w górach jest rzadki.

Pień
Liście i kwiatostan

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Posiada owalną koronę. Gałęzie są uniesione ku szczytowi lub poziome. Dorasta do 28 m wysokości[3].
Pień
Kora młodego drzewko ma fioletowoczerwoną barwę. Później staje się matowobiała. Łuszczy się płatami. Starsze okazy mają korę spękaną, wyglądającą na omszoną. Na pędach brak żywicznych brodawek lub występują one nielicznie. Pędy początkowo miękko owłosione, z czasem łysieją[3].
Liście
Skrętoległe, jajowate lub romboidalne o zaokrąglonych kantach, drobno ząbkowane. Blaszka liściowa długości 3–5 cm, u młodych liści od spodu owłosiona, z czasem łysiejąca. Ogonki liściowe początkowo owłosione.
Owoce
Drobne orzeszki, obustronnie uskrzydlone. Zebrane w walcowate, rozpadające się owocostany.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko: lasy bagienne, w tym olsy. Spotykana na niżu aż po położenia górskie, w Alpach do 2000 m n.p.m. Rośnie na glebach wilgotnych, podmokłych, kwaśnych i piaszczystych. Unika miejsc o suchym podłożu. Mniej światłożądna niż brzoza brodawkowata. Odporna na mróz. Megafenerofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis[4]. Liczba chromosomów 2n = 56[5].

Owoce

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

  • Brzoza omszona łatwo krzyżuje się z brzozą brodawkowatą dając mieszańca B. ×aschersoniana Hayek o cechach pośrednich, trudnego do identyfikacji. Tworzy także mieszańce z b. niską i b. karłowatą[6].
  • W Polsce występuje w dwóch podgatunkach:
    • B. pubescens Ehrh subsp. pubescens, który ma omszne młode gałązki, korę pni białą z żółtawym lub szarym obrzeżeniem. Liście na spodniej stronie, szczególnie w kątach nerwów trwale owłosione. Blaszka liściowa jest pojedynczo piłkowana i najszersza poniżej środka. Nerwów bocznych przeważnie 7-9 par.[6]
    • B. pubescens Ehrh subsp. carpatica. Gatunek charakterystyczny dla Ass. Pado-Sorbetum[4]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-03].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-25].
  3. 3,0 3,1 Johnson O., More D.: Drzewa. Warszawa: Multico, 2009, s. 182. ISBN 978-83-7073-643-9.
  4. 4,0 4,1 Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  5. Betula pubescens na Flora of North America [dostęp 2014-01-27].
  6. 6,0 6,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gregor Aas, Andreas Riedmiller: Drzewa. Peter Schütt (współpraca). Warszawa: MUZA SA, 2005. ISBN 83-7200-625-3.