Graal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy legendarnego kielicha. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Graal.
Seria artykułów o:
relikwiach chrześcijańskich
Relikwiarz

Relikwie
związane z Jezusem Chrystusem
Krzyż Prawdziwy
Całun Turyński (Turyn)
Całun z Manoppello (Manoppello)
Święty Graal (Walencja)
Chusta z Oviedo (Oviedo)
Suknia z Trewiru (Trewir)
Tunika z Argenteuil (Argenteuil)
Titulus Crucis (Rzym)
Święte schody (Rzym)
Włócznia Przeznaczenia (Watykan)
Korona cierniowa (Paryż)
Kolumna biczowania (Rzym)

Inne
Relikwiarz Trzech Króli (Kolonia)
Miecz świętego Piotra (Poznań)

Święty Graal pędzla Dantego Gabriela Rossetti

Graal (inaczej Święty Graal, Sangreal) – legendarny kielich (lub misa), z którego Chrystus pił podczas Ostatniej Wieczerzy. Nazwa Graal pochodzi od starohiszpańskiego słowa grial (kubek)[1].

Argumenty za istnieniem[edytuj | edytuj kod]

Wychodząc z założenia, że Apostołowie po śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa wielokrotnie przebywali w Wieczerniku, łatwo można wywnioskować, że posługiwali się też kielichem z Ostatniej Wieczerzy. Według tradycji św. Piotr wziął to naczynie ze sobą do Rzymu. Tam stało się kielichem papieskim[2].

Dodatkowo argumentem "za" może być fakt, że w najstarszym w Kościele kanonie rzymskim podczas Przeistoczenia kapłan mówi: „(…) wziął ten przesławny kielich w swoje święte i czcigodne ręce (…)”[2].

Święty Graal w Walencji[edytuj | edytuj kod]

Św. Graal w katedrze w Walencji

Według wielowiekowej tradycji Kościoła za Graal uznawany jest kielich przechowywany w katedrze w Walencji[3]. Był używany przez wielu papieży, ostatnio przez Benedykta XVI, 9 lipca 2006[4]. Kielich datowany na I wiek był podarowany katedrze przez króla Alfonsa V Aragońskiego w 1436.

Walencjański Graal z I w. to faktycznie kamienna czarka (wykonanana z agatu), jakich używano za czasów Jezusa w Izraelu. Złote uchwyty i podstawę dodano później, w celu ozdobienia relikwii. Dowiodły tego specjalne badania naukowe przeprowadzone przez profesora archeologii Uniwersytetu w Saragossie Antonio Beltrána. W British Museum zachowały się bardzo podobne naczynia z ok. 50 r. po Chrystusie[2].

Historia Graala z Walencji[edytuj | edytuj kod]

Św. Wawrzyniec i Hiszpania[edytuj | edytuj kod]

Papież Sykstus II (był Papieżem w latach 257-258) z powodu prześladowań, tuż przed aresztowaniem, nakazał swemu diakonowi św. Wawrzyńcowi ukryć majątek Kościoła. Wawrzyniec posłał kielich do Hiszpanii, gdzie mieszkali jego rodzice: Orencjusz i Pacjencja[2]. Kielich dotarł tam razem z niezachowanym listem Wawrzyńca[5].

Z Hueski do Walencji[edytuj | edytuj kod]

Z powodu najazdu Arabów na Hiszpanię miejsca przechowywania kielicha pilnie strzeżono. Przechowywano go najpierw w Huesca, potem kolejno w kilku innych miejscach, a w końcu w klasztorze San Juan de la Peña. 26 września 1399 r. król Aragonii Marcin I Ludzki przeniósł Graala do swej kaplicy pałacowej w Saragossie. Jeden z jego następców, Alfons V Aragoński, w 1436 r. zabrał kielich do Walencji, gdzie najchętniej rezydował[5].

W legendach arturiańskich[edytuj | edytuj kod]

Motyw Graala pojawia się w legendach celtyckich niezależnie od pierwowzoru chrześcijańskiego[6]. Obydwa wątki mieszając się przeniknęły do literatury średniowiecza. Graal po raz pierwszy pojawia się w Percevalu, cyklu legend arturiańskich, spisanych m.in. przez Chrétiena de Troyes. Jego opiekunem był Król Rybak i Graal znajdował się na zamku w Corbenic. Poszukiwali go między innymi rycerze Króla Artura: Lancelot, Parsifal oraz Galahad, który ostatecznie go odnalazł[7]. Chrétien de Troyes nie określił, czym jest Graal, i nie łączył go z osobą Jezusa, Wolfram von Eschenbach przedstawił Graal jako kamień, Lapsit Excillis. Dopiero Robert de Boron w Joseph d’Arimathie (ok. 1199) po raz pierwszy przedstawia Graala jako kielich użyty podczas Ostatniej Wieczerzy i wykorzystany przez Józefa z Arymatei do zebrania Krwi Jezusa[7].

Inne utożsamienia Graala[edytuj | edytuj kod]

Wojciech Górczyk wymienia następujące utożsamienia Graala w legendach arturiańskich[7]:

  1. Chrétien de Troyes – bliżej niezidentyfikowany przedmiot, niezwiązany z Jezusem,
  2. Wolfram von Eschenbach – Lapsit Excillis (kamień), niezwiązany z Jezusem,
  3. Wersje kontynuatorów Chrétiena de Troyes: Wauchier de Denain, Gerbert de Montreuil oraz Manessier również nie łączą Graala z osobą Jezusa i również nie określają, czym jest Graal.
  4. Robert de Boron (ok. 1199 r.) – kielich użyty podczas Ostatniej Wieczerzy i wykorzystany przez Józefa z Arymatei do zebrania Krwi Jezusa,
  5. Tak zwany Cykl Wulgaty (spisany pomiędzy 1210 a 1230 r.) – występuje w dwóch wersjach: jako kielich z Ostatniej Wieczerzy oraz księga napisana osobiście przez Jezusa.

Utożsamienie z całunem[edytuj | edytuj kod]

Wśród niektórych pisarzy zajmujących się tematyką Całunu Turyńskiego (m.in. I. Wilson, A.J. Palla) istnieje teoria utożsamiająca Graala z płótnem pogrzebowym Jezusa. Zgodnie z żydowskim zwyczajem grzebania zmarłych śmiercią tragiczną miała zostać w nim zebrana cała krew Jezusa, wynaczyniona podczas ukrzyżowania. A. J. Palla wysuwa także teorię, że cała historia jest wynikiem pomyłki językowej. Słowo "Graal" powstać miało z łacińskiego "cratis" – kratka. Wzór powstały z powtarzających się liter X tworzył zasłonę okrywającą mandylion z Edessy (domniemany Całun Turyński). Od słowa "cratis" pochodzi francuskie "greil" i angielskie "grill". Podobieństwo słów "cratis" i "cratus" (kielich) miało być przyczyną omyłkowego utożsamienia Graala z kielichem. Drugą przyczyną miała być popularność w średniowieczu celtyckich legend o rycerzach okrągłego stołu i poszukiwaniu przez nich zaginionego kielicha[potrzebne źródło].

Naczynie Piłata[edytuj | edytuj kod]

W niektórych wersjach legend Graal posłużył także Piłatowi jako naczynie, w którym obmył on ręce po wydaniu wyroku na Jezusa[potrzebne źródło].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Janice Bennett, Święty Graal odnaleziony. Prawdziwa historia Świętego Kielicha z Walencji, Klub Książki Katolickiej (Profil książki na portalu Poczytaj.pl).
  2. Wojciech Górczyk, Demitologizacja i remitologizacja Graala w kulturze masowej XX w., " Kultura i Historia", Uniwersytet Marii Curie- Skłodowskiej, 18/2010, ISSN 1642-9826

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Graal