Haya (dinozaur)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Haya
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
(bez rangi) Neornithischia
Podrząd cerapody
Infrarząd ornitopody
Rodzaj Haya
Makovicky et al., 2011
Gatunki
  • H. griva Makovicky et al., 2011

Hayarodzaj żyjącego w późnej kredzie na terenach współczesnej Azji dinozaura ptasiomiednicznego z grupy ornitopodów (Ornithopoda). Został opisany w 2011 roku przez Petera Makovicky'ego i współpracowników na podstawie szkieletów co najmniej ośmiu osobników w różnym wieku. Holotypem jest IGM 100/2017, kompletna, zniszczona w niewielkim stopniu czaszka i kręgi szyjne. Szczątki odkryto w osadach formacji Javkhlant, datowanych prawdopodobnie na santon (późna kreda). Wszystkie pochodzące stamtąd okazy mają zbliżoną morfologię[1].

Haya wyróżnia wyjątkowa kombinacja cech – niektóre spośród nich, takie jak rozszczepiona tylna gałąź kości jarzmowej i ostro zakończona, ukośna kość przedzębowa, występują również u innych bazalnych azjatyckich ornitopodów. Haya ma także osobne okno szczękowe, u innych ornitopodów występujące jedynie u hipsylofodona. Niektóre spośród tych cech mogą okazać się jej autapomorfiami, jednak obecnie ich status jest niejasny. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Makovicky'ego i współpracowników Haya jest najbliżej spokrewniona z azjatyckimi rodzajami Changchunsaurus i Jeholosaurus, jednak wsparcie dla takiego kladu jest stosunkowo słabe. Długość osobnika IGM 100/2015 szacuje się na około 113 cm długości, a jego masę, w zależności od przyjętej metody, na 7-9,5 kg. Haya jest drugim ornitopodem i trzecim ptasiomiednicznym, u którego odnaleziono gastrolity: ich łączna masa wynosi około 250 g, co stanowi 2,6-3,6% masy ciała okazu IGM 100/2015 – znacznie więcej niż w przypadku współczesnych roślinożernych ptaków[1].

Nazwa gatunku typowego, Haya griva, pochodzi od Hajagriwyhinduskiego tytana często przedstawianego z głową konia, co odnosi się do wydłużonej czaszki dinozaura[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Peter J. Makovicky, Brandon M. Kilbourne, Rudyard W. Sadleir, Mark A. Norell. A new basal ornithopod (Dinosauria, Ornithischia) from the Late Cretaceous of Mongolia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 31 (3), s. 626–640, 2011. doi:10.1080/02724634.2011.557114 (ang.).