Hiacynt (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rośliny. Zobacz też: Hiacynt (minerał).
Hiacynt
Hiacynt wschodni
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Rodzaj hiacynt
Nazwa systematyczna
Hyacinthus L.
Sp. Pl. 316. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Wystawa ogrodnicza Floriade w Australii
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o hiacyncie
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło hiacynt w Wikisłowniku

Hiacynt (Hyacinthus L.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. W zależności od ujęcia systematycznego należy tu jeden lub 3 gatunki. Gatunkiem typowym jest hiacynt wschodni (Hyacinthus orientalis L.)[2] występujący na obszarze od Turcji po Palestynę. Gatunek ten został szeroko rozpowszechniony jako roślina ogrodowa. Ozdobny jest z powodu efektownych kwiatostanów rozwijających się w kwietniu i maju[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pęd
Głąbik wysokości 20–30 cm wyrastający z cebuli o różnobarwnej łusce okrywającej w zależności od odmiany (od białej, poprzez kremowe, żółte do ciemnopurpurowofioletowych).
Liście
Równowąskie.
Kwiaty
Zebrane w grona, czerwone, różowe, pomarańczowe, łososiowe, żółte, fioletowe, białe, niebieskie. Liczba dzwonkowatych kwiatów w gronie zależy między innymi od wielkości cebuli. Duże cebule mogą wyprodukować 16-20 kwiatów. Hiacynty mają charakterystyczny, upajający zapach, który był czynnikiem determinującym sukces tego rodzaju w uprawach ogrodowych i uprawie we wnętrzach. Zapach ten często jest opisywany jako mocny i ciężki.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj z podrodziny Scilloideae Burnett (plemię Hyacintheae podplemię Hyacinthinae[4]) z rodziny szparagowatych w obrębie szparagowców. W poprzedniej wersji systemu (APG II z 2003) zaliczany wraz z obecną podrodziną Scilloideae do rodziny hiacyntowatych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd amarylkowce (Amaryllidales Bromhead), rodzina hiacyntowate (Hyacinthaceae Batsch), podrodzina Hyacinthoideae Link., plemię Hyacintheae Dumort, podplemię Hyacinthinae Parl., rodzaj hiacynt (Hyacinthus L.)[5].

Gatunki

Poza tym w niektórych ujęciach systematycznych należą tu także:

Przez część taksonomów gatunki te umieszczane w osobnym rodzaju Hyacinthella Schur.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzaju Hyacinthus pochodzi od imienia Hiacynta (Hyacinthus, Hyakinthos), który był ukochanym Apollina i Zefira[6][7].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna
Hiacynt wschodni jest popularną rośliną ogrodową i pojemnikową.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Hiacynty mogą być uprawiane w tym samym miejscu 3–4 lata. Zlecane jednak jest, wykopywanie hiacyntów na początku lata i sadzenie ich jesienią w inne miejsce by uchronić je przed chorobami grzybowymi i bakteryjnymi. Cebule sadzi się na trzykrotną głębokość ich rozmiaru. Rozstawa sadzenia zależy od rozmiarów cebul. Hiacynty preferują lekkie, żyzne podłoże o obojętnym odczynie. Stanowisko może być lekko zacienione, jednak zaleca się miejsca nasłonecznione, osłonięte od wiatrów. W okresie zimowym cebule warto okryć, bowiem hiacynty są wrażliwe na niskie temperatury. W okresie wiosennym, po rozpoczęciu wzrostu stosuje się nawożenie saletrą amonową, by po 2–3 tygodniach zacząć nawożenie wieloskładnikową mieszanką. Podczas suchej wiosny rośliny trzeba nawadniać[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-10-14].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  3. 3,0 3,1 Hiacynt (pol.). wymarzonyogrod.pl. [dostęp 2013-02-27].
  4. Genus: Hyacinthus (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-10-15].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hiacinthus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
  6. Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 148. ISBN 83-04-04673-3.
  7. Młodsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 268. ISBN 83-7391-077-8.