Józef Stolarczyk (ksiądz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Józef Stolarczyk
Józef Stolarczyk
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 1816-02-1212 lutego 1816
Wysoka
Data i miejsce śmierci 1893-07-066 lipca 1893
Zakopane
Pierwszy proboszcz Zakopanego
Okres sprawowania Od 1848
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Archidiecezja krakowska
Prezbiterat 1842-08-2828 sierpnia 1842

Józef Stolarczyk (ur. 12 lutego 1816 w Wysokiej koło Jordanowa, zm. 6 lipca 1893 w Zakopanem) – polski taternik, pierwszy proboszcz Zakopanego.

Pochodził z rodziny chłopskiej Jędrzeja Stolarczyka i Agaty z domu Działek[1]. Skończył gimnazjum pijarów w Podolińcu na Spiszu[2]. Studiował teologię w seminarium w Tarnowie. 28 sierpnia 1842 r. otrzymał w Tarnowie świecenia kapłańskie[3]. Pełnił służbę duszpasterską w Makowie (1842-1843) jako aplikant, w Nowym Targu (do marca 1847) jako katecheta, w Tarnowie (kwiecień – grudzień 1847) jako wikary[1]. 29 listopada 1847 r. został instytuowany, a 6 stycznia 1848 r. instalowany jako pierwszy proboszcz zakopiański[2]. Zdobył szacunek i zaufanie parafian. Rozbudował drewniany kościółek i rozpoczął budowę nowego, murowanego, utworzył pierwszy cmentarz i założył pierwszą szkołę w Zakopanem[1]. Przyczynił się do spopularyzowania miejscowości jako letniska, pośrednicząc między przybyszami a góralami. Prowadził kronikę parafialną, która została opublikowana w „Roczniku Podhalańskim” w latach 1914–1921. Napisał także wspomnienie Wycieczka na szczyt Gerlachu (1875)[2].

Grób ks. Józefa Stolarczyka

Był jednym z najlepszych taterników swojej epoki. Do jego największych osiągnięć należą: pierwsze wejście na Baranie Rogi (1867), ósme wejście na Gerlach (1874), trzecie wejście na Lodowy Szczyt. W 1883 został mianowany honorowym członkiem Towarzystwa Tatrzańskiego. Imieniem księdza jest nazwana przełęcz pomiędzy Czarnym Szczytem a Baranimi Rogami (Przełęcz Stolarczyka)[2]. W Zakopanem ulica Stolarczyka łączy Kasprusie i ulicę Kościeliską.

Został pochowany w Zakopanem na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Maciej Pinkwart: Kronika dawnego Zakopanego z lat 1848-1890. Wstęp. Warszawa-Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  3. Bolesław Kumor, Początki parafii św. Klemensa w Zakopanem na tle rozwoju sieci parafialnej na Podhalu (1847). Aneks – Autobiografia ks. Józefa Stolarczyka (1816 – 1893) do druku podał ks. Bolesław Kumor, [w:] 150 lat organizacji parafialnej w Zakopanem 1847–1997. Materiały z sympozjum Zakopane 24-25 października 1997, pod red. M. Rokosza, Kraków 1998, s. 29-30.