Język silbo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Silbo Gomero
Obszar La Gomera
Kody języka
ISO 639-1 spa
ISO 639-2 spa
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Doliny Gomery
Mężczyzna komunikujący się w silbo
Rozmowa w języku silbo

Silbo gomero także el silbo (hiszp. silbar znaczy „gwizdać”) – język gwizdów używany przez mieszkańców wyspy Gomera (Wyspy Kanaryjskie) do porozumiewania się na duże odległości w trudno dostępnych dolinach górskich i jarach (hiszp. barrancos). Użytkownik tego języka nazywany jest silbador. Silbo jest gwizdaną formą lokalnego dialektu języka hiszpańskiego; brzmienie słów jest naśladowane za pomocą gwizdanych dźwięków o różnej wysokości.

W 2009 roku język gwizdów silbo gomera został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

XV-wieczne teksty dokumentujące podbój Wysp Kanaryjskich przez Jean'a de Béthencourta zawierają pierwsze wzmianki o języku gwizdów używanym przez Guanczów zamieszkujących wyspę La Gomerę[2]. Hiszpańscy osadnicy przejęli zastosowanie języka gwizdów dla języka hiszpańskiego[3]. W okresach represji język silbo umożliwiał tajną komunikację[4].

W latach 50. XX wieku wraz z rozbudową infrastruktury drogowej i telefonicznej silbo zaczęło tracić na znaczeniu[5]. Ponadto trudne warunki ekonomiczne spowodowały, że wiele osób posługujących się silbo wyemigrowało z wyspy[5][4]. Znajomość silbo zaczęła zanikać[5][4]. Aby zapobiec całkowitemu wymarciu silbo, w 1999 roku władze Gomery wprowadziły do szkół podstawowych i średnich jego obowiązkową naukę[2][4].

Poza Gomerą język gwizdany stosowany był na innych wyspach archipelagu, np. na El Hierro do lat 30. XX wieku[2]. Nie wiadomo jednak czy był to osobny język mieszkańców El Hierro czy też migrantów z Gomery[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Różnej wysokości gwizdy naśladują brzmienie słów lokalnego dialektu języka hiszpańskiego[2]. Język używany jest do porozumiewania się na duże odległości w trudno dostępnych dolinach górskich – średni dystans to 5 km[2], a przy sprzyjających warunkach najlepsi potrafią przekazać informacje na odległość 8 km[3]. Użytkownik tego języka nazywany jest silbador[6].

Językoznawca Ramón Trujillo stwierdził w roku 1978, że silbo ma tylko 2 samogłoski i 4 spółgłoski. Samogłoski mogą być wysokie lub niskie, a spółgłoski mogą być wznoszące lub opadające w linii melodycznej, która jest przerywana lub ciągła[7].

Samogłoski
Wysokość dźwięku Zapis Samogłoski w języku hiszpańskim
Wysoki /i/ /i/ i /e/
Niski /a/ /a/, /o/, /u/
Spółgłoski
Wysokość dźwięku Zapis Spółgłoski w języku hiszpańskim
Wysoki ciągły /y/ /l/, /ll/, /n/, /ñ/, /r/, /rr/, /d/, /y/
Wysoki przerywany /ch/ /ch/, /t/, /s/
Niski ciągły /g/ /g/, /b/, /m/, /y/, /h/
Niski przerywany /k/ /k/ i /p/

Manuel Carreiras i David Corina potwierdzili w latach 2004 i 2005, że język gwizdany jest percypowany przez mózg silbadorów w taki sam sposób jak inne języki mówione[8][6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 UNESCO ICH: Whistled language of the island of La Gomera (Canary Islands), the Silbo Gomero (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 UNESCO ICH: Nomination for inscription on the Representative List in 2009 (Reference No. 00172). Whistled language of the island of La Gomera (Canary Islands), the Silbo Gomero (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  3. 3,0 3,1 3,2 The Silbo: Whistled Language of La Gomera. „The New Scientist”. 63, s. 27-29, 30 stycznia 1958. 3. ISSN 0262-4079 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Gobierno de Canarias: El Silbo Gomero: historia (hiszp.). [dostęp 2014-11-29].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Laura Plitt: Silbo gomero: A whistling language revived (ang.). W: BBC News [on-line]. 2013-01-11. [dostęp 2014-11-29].
  6. 6,0 6,1 6,2 James Owen: Herders' Whistled Language Shows Brain's Flexibility (ang.). W: National Geographic News [on-line]. 2005-01-05. [dostęp 2014-11-29].
  7. 7,0 7,1 Ramon Trujillo: EL SILBO GOMERO: análisis lingüístico (tlum. Jeff Brent). Santa Cruz de Tenerife: I. Canaria.: 1978. [dostęp 2014-11-23].
  8. 8,0 8,1 Sciene Daily: Shepherds Whistle While They Work And Brains Process Sounds As Language (ang.). 2005-01-05. [dostęp 2014-11-29].

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Trujillo, R., et al (2005). EL SILBO GOMERO. Materiales didácticos. Wyspy Kanaryjskie: Consejería De Educación, Cultura y Deportes Del Gobierno De Canarias - Dirección General De Ordenación e Innovación Educativa.
  • Trujillo, R. (1990). The Gomeran Whistle: Linguistic Analysis (przekład angielski: Brent, J.). Santa Cruz de Tenerife: Library of Congress, Washington, DC (niepublikowany).
  • Busnel, R.G. and Classe, A. (1976). Whistled Languages. New York: Springer-Verlag.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]