JD-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
JD-2 bis
JD-2 na lotnisku w Katowicach
JD-2 na lotnisku w Katowicach
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent Warsztat Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Politechniki Warszawskiej
Typ samolot sportowy
Konstrukcja dolnopłat o konstrukcji całkowicie drewnianej
Załoga 2
Historia
Data oblotu 5 października 1926
Lata produkcji 19261930
Dane techniczne
Napęd 1 silnik gwiazdowy Genet
Moc 80 KM (59 kW)
Wymiary
Rozpiętość 9,70 m
Długość 6,00 m
Powierzchnia nośna 13,50 m²
Masa
Własna 332 kg
Użyteczna 246 kg
Startowa 596 kg
Osiągi
Prędkość maks. 145 km/h
Prędkość przelotowa 120 km/h
Prędkość wznoszenia 3,0 m/s
Pułap 3500 m
Zasięg 600 km
Rozbieg 110 m
Dane operacyjne
Użytkownicy
Polska

JD-2 – pierwszy samolot sportowy skonstruowany w Polsce po I wojnie światowej i zbudowany w niewielkiej serii (pierwszym w ogóle zbudowanym i oblatanym polskim samolotem sportowym był samolot D-1 Cykacz konstrukcji Jerzego Dąbrowskiego).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1926 Jerzy Drzewiecki z Sekcji Lotniczej Koła Mechaników Studentów Politechniki Warszawskiej zaprojektował dwumiejscowy samolot sportowy, który otrzymał oznaczenie JD-2, od inicjałów konstruktora.

Prototyp samolotu zbudowano w Warsztatach Sekcji Lotniczej. Nosił on numer SL-4 (Sekcja Lotnicza – 4). Dnia 5 października 1926 pilot por. Kazimierz Kalina dokonał jego oblotu. W trakcie lądowania doszło jednak do pęknięcia przewodu doprowadzającego paliwo do silnika i pożaru, w wyniku czego pilot odniósł dotkliwe poparzenia, spaleniu uległ również samolot[1]. Mimo to, z powodu dobrej opinii oblatywacza, zbudowano kolejny prototyp SL-6, którego oblotu 26 czerwca 1927 dokonał sam konstruktor, inż. Jerzy Drzewiecki. Kazimierz Kalina odniósł na nim zwycięstwo w I Krajowym Konkursie Awionetek w Warszawie w dniach 69 października 1927[1]. Nosił on numer rej. P-PSLA, od 1929 – SP-ACA. Zbudowano też egzemplarz SL-5 do prób statycznych[1].

W latach 19291930 zbudowano 3 nieznacznie zmodyfikowane samoloty tego typu oznaczone jako JD-2 bis. Dwa samoloty były użytkowane w Aeroklubie Warszawskim (SL-14 i SL-15, nry rej. SP-ACD i SP-ACF). Trzeci samolot tego typu (SL-20), o numerze rej. SP-ADP i imieniu Adepcia (od inicjałów ADP), był przez pewien czas własnością znanego pilota sportowego i kierowcy rajdowego Witolda Rychtera. Awaryjny i zawodny silnik Anzani zamieniono w nim na znacznie lepszy i mocniejszy Genet.

JD-2 kapitana Zbigniewa Babińskiego (24 maja 1933)

Samolot JD-2 (SL-6) noszący rejestrację SP-ACA, został po uszkodzeniu i remoncie zakupiony przez znanego pilota Zbigniewa Babińskiego z Aeroklubu Warszawskiego (Numer certyfikatu rejestracyjnego nr 60), który wykonał na nim wiele lotów turystycznych, lądując w 225 miejscowościach w Polsce, których nazwy zostały wypisane na lewym boku kadłuba[1]. Skreślono go z rejestru 16 sierpnia 1935 roku. W lecie 1937 roku egzemplarz ten wykorzystano w filmie "Dziewczyna szuka miłości", gdzie nosił fikcyjną rejestrację SP-ART.

Cechy lotno-pilotażowe[edytuj | edytuj kod]

Właściwości lotne tego samolotu zostały zdeterminowane poprzez dwie cechy – wrażliwość na przeciągnięcie i zwalanie się po tym w korkociąg oraz małą stateczność, zwłaszcza podłużną, przez co pilot wyszkolony na samolocie bardzo statecznym (np. Hanriot H-28) mógł mieć problemy w opanowaniu maszyny z uwagi na bardzo małe siły na sterach. Maszyna była wrażliwa na podmuchy przy małej prędkości, co wiązało się ze złymi właściwościami w przeciągnięciu. Konstrukcja płata, pomimo zastrzałów była dość wiotka, przy wykonywaniu ostrego zakrętu dochodziło do skręcania się płata, przez co przechylenie się pogłębiało. Ratunkiem było puszczenie sterów, maszyna sama wracała do stanu równowagi.

Oprócz wypadku podczas oblotu prototypu, maszyna ta miała dwie śmiertelne kraksy. W Lublinie J. Pawłowski (pilot) rozbił w 1929 JD-2 (SL-6), a śmierć poniósł mechanik Władysław Laudański z Aeroklubu Warszawskiego. Przyczyną tej kraksy było przeciągnięcie maszyny w ostrym zakręcie na małej wysokości podczas próby powrotu na lotnisko. Niedługo później w Warszawie 16 marca 1930 na samolocie SP-ACF[1] zginęli: Karol Trzetrzewiński (pilot) z pasażerem – tym razem przyczyną wypadku była pogoda z porywistym wiatrem i przeciągnięcie maszyny podczas wznoszenia. We Lwowie, podczas oblotu samolotu SP-ACD po remoncie 18 sierpnia 1930, poważnych obrażeń doznał w wypadku instruktor pil. M. Pakuła, po czym samolot skasowano[1]. Pomimo tego niektórzy piloci cenili sobie maszynę JD-2 z uwagi na dobre osiągi, przyjemne prowadzenie i "zwinność" – zwłaszcza maszyny w wersji z silnikiem Genet o mocy 80 KM.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Samolot JD-2 był to dwumiejscowy, zastrzałowy dolnopłat. Płat prostokątny, dwudzielny, dwudźwigarowy, kryty do pierwszego dźwigarka sklejką, dalej płótnem. Podparty u góry dwiema parami zastrzałów. Końcówki płatów JD-2 ścięte prosto, JD-2 bis ścienione. Kadłub o przekroju prostokątnym zaokrąglony u góry, drewniany, kryty sklejką. Podwozie klasyczne stałe. Kabiny odkryte. Napęd – silnik gwiazdowy, Anzani 45 KM lub Genet 80 KM.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 A. Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939, s.281-283

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Glass: Samoloty i szybowce do 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985. ISBN 83-2060-456-7.
  • Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1976.
  • Andrzej Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939, WKiŁ, Warszawa 1977

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]