Jaromír Nohavica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jaromír Nohavica
Jaromir Nohavica in Brno March 9th 2010.jpg
Jaromír Nohavica w Brnie (2010)
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1953
Ostrawa,  Czechosłowacja
Pochodzenie  Czechy
Instrument gitara, akordeon
Gatunek folk, piosenka autorska, poezja śpiewana
Zawód pieśniarz, kompozytor i poeta
Aktywność od 1982
Instrument
gitara akustyczna
gitara klasyczna
heligonka
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa
Jaromír Nohavica, Poznań, 2006

Jaromír Nohavica (ur. 7 czerwca 1953 w Ostrawie) – czeski pieśniarz, kompozytor i poeta.

Piosenki Nohavicy mają bardzo różny charakter. Są wśród nich zarówno poetyckie, pełne zadumy ballady, jak i wesołe, wręcz rubaszne pieśni. W 2009 roku polscy artyści (m.in. Antoni Muracki, Andrzej Sikorowski, Zbigniew Zamachowski, Krzysztof Daukszewicz, Artur Andrus, Tadeusz Woźniak, Wolna Grupa Bukowina, Edyta Geppert i in.) nagrali dwupłytowy album Świat według Nohavicy z piosenkami Nohavicy we własnych interpretacjach i tłumaczeniach Antoniego Murackiego.

Jego nazwiskiem została nazwana planetoida (6539) Nohavica.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początkowo pisał teksty dla innych wykonawców, pracował m.in. w bibliotece w Czeskim Cieszynie. Zasłynął w tamtych czasach głównie piosenką Lásko, voníš deštěm (Miłości, pachniesz deszczem) dla Marii Rottrovej. Dopiero od 1982 roku, namówiony przez przyjaciół, zaczął sam wykonywać swoje utwory. Od tej pory stał się popularnym wykonawcą, a od lat 90. jest stale w czołówce najpopularniejszych czeskich pieśniarzy.

Poza Czechami i Słowacją sporą popularnością cieszy się również w Polsce, gdzie także koncertuje od 1997 roku. Twórczość Nohavicy, mieszkającego na pograniczu kultur na Śląsku Cieszyńskim, przesiąknięta jest również polskimi akcentami, a artysta swobodnie mówi po polsku (prowadzi konferansjerkę swoich koncertów po polsku, choć twierdzi, że nigdy się nie uczył tego języka). Niektóre piosenki, zwłaszcza na koncertach, wykonuje w polskim tłumaczeniu. W 2009 roku ukazał się dwupłytowy album Świat według Nohavicy, z piosenkami Nohavicy w polskim tłumaczeniu i wykonaniu polskich artystów. Na początku 2013 roku jego utwór „Minulost” (w języku czeskim) trafił na pierwsze miejsce Listy Przebojów Programu III Polskiego Radia i pozostawał tam przez kilka tygodni[1]. W październiku 2013 Nohavica został uhonorowany nagrodą Diament Trójki.

Napisał ponad 400 piosenek. Gra na gitarze i akordeonie (heligonce) lub występuje z zespołem. Pisze własne teksty, ale także tłumaczy utwory innych wykonawców (Okudżawa, Wysocki, Cohen, Vian i inni), śpiewa też utwory Karela Kryla. Jego płyty, należące do gatunku poezji śpiewanej, należały do najlepiej sprzedających się płyt w Czechach. Płyta Divné století z 1996 uzyskała status platynowej płyty oraz tytuł Płyty roku 1996 w czeskiej ankiecie muzycznej Gramy. W 2002 roku wystąpił w roli głównej w filmie Petra Zelenki Rok diabła. Jest autorem czeskiego przekładu libretta oper Così fan tutte, Wesele Figara, Don Giovanni.

Od 1986 był współpracownikiem czechosłowackiej służby bezpieczeństwa (Státní bezpečnost) o kryptonimie Mirek. Przekazywał informacje na temat swoich spotkań z Karelem Krylem, jednak twierdzi, że nie powiedział nic, co mogłoby komukolwiek zaszkodzić. Nohavica przyznał się do tej współpracy w roku 2006[2].

Jest kibicem klubu piłkarskiego Baník Ostrawa[3].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Rodzina to żona Martina i dwoje dzieci: syn Jakub i córka Lenka. W 1997 roku Nohavica zdobył tytuł mistrza Czech w scrabble. Jaromír Nohavica jest (niepijącym) alkoholikiem. O swojej chorobie potrafi mówić otwarcie, ostrzegając tym samym innych przed konsekwencjami. Podczas pogadanek z publicznością przybliża swoją „Nohavicową teorię góry alkoholowej”, która zawarta została również w fabule filmu Rok diabła. Mieszka w Ostrawie.

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Tylko płyty długogrające (LP) – w nawiasie polskie tłumaczenia tytułów:

  • 1988: Darmoděj (Darmodziej)
  • 1989: Osmá barva duhy (Ósmy kolor tęczy)
  • 1990: V tom roce pitomém (W tym durnym roku)
  • 1993: Mikymauzoleum (Mikimauzoleum)
  • 1994: Tři čuníci (Trzy świnki)
  • 1995: Darmoděj a další (Darmodziej i inne)
  • 1996: Divné století (Dziwne stulecie)
  • 1998: Koncert – J. Nohavica & Kapela (Koncert – płyta koncertowa)
  • 2000: Moje smutné srdce (Moje smutne serce)
  • 2002: Rok ďábla (Rok diabła – ścieżka dźwiękowa)
  • 2003: Babylon (Babilon)
  • 2006: Pražská pálená (Praska palona) – płyta z praskich koncertów, nie wydana, lecz oficjalnie udostępniona w Internecie do wypalenia na CD.
  • 2006: Doma (W domu) – zapis koncertu na żywo w hali Karolina w Ostrawie – wersja DVD plus CD.
  • 2006: Od Jarka pod stromeček (Od Jarka pod choinkę) – płyta niewydana, lecz oficjalnie udostępniona w Internecie do wypalenia na CD.
  • 2008: Ikarus (Ikarus)
  • 2009: Jarek Nohavica v Lucerně (Jarek Nohavica w Lucernie) – praski koncert z 16 kwietnia 2009 dostępny w wersjach CD i DVD.
  • 2012: Tak mě tu máš (ZPAV: złota płyta[4])
  • 2013: Jaromir Nohavica Kometa - The Best of Nohavica (ZPAV: platynowa płyta[5])

Przypisy

  1. „Minulost” pozostaje na szczycie Liście Przebojów Programu Trzeciego w serwisie Polskiego Radia, opublikowany 15. 02. 2013.
  2. iDNES.cz, Nohavica přiznal spolupráci s StB.
  3. Jaromír Nohavica (cz.). banikbaniku.cz. [dostęp 2013-10-12].
  4. ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-29].
  5. ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]