Jastrzębiec pomarańczowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jastrzębiec pomarańczowy
Hieracium aurantiacum a2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Cichorioideae
Rodzaj jastrzębiec
Gatunek jastrzębiec pomarańczowy
Nazwa systematyczna
Hieracium aurantiacum L.
Sp. Pl. ed. 1 801. 1753
Synonimy

Pilosella aurantiaca (L.) F.W.Schultz & Sch.Bip.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiatostan
Morfologia

Jastrzębiec pomarańczowy (Hieracium aurantiacum L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Pochodzi z Europy (Austria, Bułgaria, Czechy, Finlandia, Francja, dawna Jugosławia, Niemcy, Norwegia, Polska, Rumunia, Słowacja, Szwajcaria, Szwecja, Ukraina, Włochy). W Polsce występuje w Karpatach i Sudetach, jest rośliną rzadką. Poza Karpatami, znane są tylko pojedyncze jego stanowiska na niżu. Poza naturalnym zasięgiem gatunek ten rozprzestrzenił się w strefie umiarkowanej, w tym introdukowany do USA, gdzie uznany został za gatunek inwazyjny[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Pojedyncza, okrągła, wyrasta na wysokość 20–60 cm. Cała okryta dużymi, ciemnymi, odstającymi włoskami. Oprócz prostych włosków występują jeszcze włoski gwiazdkowate i gruczołki, gęściej u góry. Przy ziemi wyrastają z niej rozłogi, za pomocą których roślina rozmnaża się wegetatywnie.
Liście 
Większość liści wyrasta tuż przy ziemi (liście odziomkowe), na łodydze wyrasta naprzemianlegle tylko kilka liści coraz mniejszych im bliżej wierzchołka. Wszystkie liście są podłużne, wiotkie i pokryte dużymi, odstającymi włosami.
Kwiaty 
Zebrane w kwiatostan złożony typu wierzchotka wyrastający ze szczytu łodygi. Jego dolna gałązka jest zwykle odsunięta. Składa się on z kilku-kilkunastu koszyczków zawierających wyłącznie kwiaty języczkowe. Nasada koszyczków okryta jest owłosionymi, zachodzącymi na siebie dachówkowato, maleńkimi listkami. Czasami pod wierzchotką wyrasta jeszcze jeden dodatkowy koszyczek na oddzielnej szypułce. Kwiaty barwy ciemnopomarańczowej do czerwonej.
Owoc 
Niewielkie niełupki posiadające liczne włoski, umożliwiające przenoszenie ich przez wiatr. Wyglądają, jak puch.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od końca czerwca do sierpnia. Nasiona rozsiewane przez wiatr. Koszyczki jastrzębca zamykają się na noc, oraz w czasie deszczu. Przed zimą obumiera pęd – łodyga kwiatowa z liśćmi, ale zimę przetrzymują listki w różyczce liściowej. Są one szczelnie zwinięte i osłonięte zeschłymi liśćmi.
Siedlisko
Spotkać go można na górskich łąkach i halach. Roślina górska. W Tatrach rośnie na wysokości od 1000 do 2000 m n.p.m., zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym.
Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Poa-Veratreum lobeliani[3].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n= 18-72.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
  2. Hieracium aurantuacum. W: The PLANTS Database [on-line]. USDA, NRCS. National Plant Data Center, Baton Rouge, LA 70874-4490 USA, 2008. [dostęp 2008-12-08].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska: Rośliny tatrzańskie (Atlasy botaniczne). Irena Zaborowska (ilustr.). Warszawa: WSiP, 1988. ISBN 83-02-00872-9.
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  3. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.