Jaszczurka zielona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaszczurka zielona
Lacerta viridis
(Laurenti, 1768)
Jaszczurka zielona
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Rodzina jaszczurkowate
Rodzaj Lacerta
Gatunek jaszczurka zielona
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Występowanie gatunków:

     Lacerta viridis

     Lacerta bilineata

     strefa współwystępowania

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Jaszczurka zielona (Lacerta viridis) – gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych (Lacertidae). Największa jaszczurka obdarzona kończynami żyjąca w Europie Środkowej.

Opis 
Typowo ubarwione samce są trawiastozielone, bezplame lub bogato nakrapiane czarnymi plamkami. Typowe samice są szarozielone pokryte nieregularnymi ciemnymi plamkami z jasnymi liniami wzdłuż grzbietu. Brzuch jednolicie żółty lub żółtozielony.
Rozmiary 
Długość ciała do 40 cm
Masa ciała do 34 g[2].
Biotop 
Tereny trawiaste, kamieniste lub krzewiaste, suche i słoneczne.
Pokarm 
Stawonogi, głównie owady. Duże osobniki pożerają mniejsze jaszczurki i węże.
Zachowanie 
Gatunek ciepłolubny, aktywny za dnia. Wygrzebuje nory w ziemi, w których się chroni i zimuje.
Rozmnażanie 
Okres godowy pod koniec kwietnia i w maju. Samica składa pod koniec maja lub w czerwcu do wygrzebanych przez siebie jam w ziemi od 5 do 13 rzadziej do 21 jaj o wymiarach 18x18 mm w pergaminowatych osłonkach. Młode wylęgają się w sierpniu i mierzą od 8 do 9 cm.
Występowanie 

Gatunek nizinny, w górach dochodzi do 2000 m n.p.m. Południowa Europa od Hiszpanii po Dniepr oraz na południowych obszarach środkowej Europy. Północna granica jej zasięgu to równoleżnik 49°N. Jedyne jej stanowisko w okresie powojennym stwierdzono w Ustroniu (Śląsk Cieszyński) w latach 1968-1970 (R. Bielawski, T. Ramik, 1972). Nieudokumentowane dane pochodzą z Bieszczadów oraz Wyżyny Lubelskiej, okolic Sokołowa Małopolskiego, a ostatnio także z Roztocza. Powyższe dane wymagają naukowego potwierdzenia.

Ochrona 
Podlega ścisłej ochronie gatunkowej w Polsce. Według Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (z 2001 r.) gatunek ma status zanikłego na terenie Polski.

Jaszczurka zielona w ikonografii[edytuj | edytuj kod]

17 kwietnia 2009 roku Narodowy Bank Polski wyemitował monetę powszechnego obiegu o nominale 2 zł ze stopu Nordic Gold. 21 kwietnia 2009 wyemitowano srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 20 zł. Na ich rewersach umieszczono wizerunki jaszczurek zielonych. Projektantem obu monet jest Robert Kotowicz[3][4][5][6][7].

Przypisy

  1. Lacerta viridis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  2. Patricia A. Cragg. Oxygen consumption in the lizard genus Lacerta in relation to diel variation, maximum activity and body weight. „Journal of Experimental Biology”. 77 (1), s. 33–56, 1978 (ang.). 
  3. Folder emisyjny NBP
  4. Wizerunek monety 2zł, wizerunek monety 20 zł.
  5. Sławomir Kabza OO NBP w Łodzi, Eryk Kazanowski: Jaszczurki zielone – żywe i na monetach (pol.). nbp.pl, 15 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-18].
  6. Monika Skarbek, Eryk Kazanowski: Czas na jaszczurkę zieloną (pol.). nbp.pl, 16 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-18].
  7. Kolekcjonerzy o jaszczurce.

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]