Jaszczurka zielona
| Jaszczurka zielona | |
| Lacerta viridis | |
| (Laurenti, 1768) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Rząd | łuskonośne |
| Rodzina | jaszczurkowate |
| Rodzaj | Lacerta |
| Gatunek | jaszczurka zielona |
| Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[1] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 Występowanie gatunków: Lacerta viridis strefa współwystępowania |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Jaszczurka zielona (Lacerta viridis) – gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych (Lacertidae). Największa jaszczurka obdarzona kończynami żyjąca w Europie Środkowej.
- Opis
- Typowo ubarwione samce są trawiastozielone, bezplame lub bogato nakrapiane czarnymi plamkami. Typowe samice są szarozielone pokryte nieregularnymi ciemnymi plamkami z jasnymi liniami wzdłuż grzbietu. Brzuch jednolicie żółty lub żółtozielony.
- Rozmiary
- Długość ciała do 40 cm
Masa ciała do 34 g[2].
- Biotop
- Tereny trawiaste, kamieniste lub krzewiaste, suche i słoneczne.
- Pokarm
- Stawonogi, głównie owady. Duże osobniki pożerają mniejsze jaszczurki i węże.
- Zachowanie
- Gatunek ciepłolubny, aktywny za dnia. Wygrzebuje nory w ziemi, w których się chroni i zimuje.
- Rozmnażanie
- Okres godowy pod koniec kwietnia i w maju. Samica składa pod koniec maja lub w czerwcu do wygrzebanych przez siebie jam w ziemi od 5 do 13 rzadziej do 21 jaj o wymiarach 18x18 mm w pergaminowatych osłonkach. Młode wylęgają się w sierpniu i mierzą od 8 do 9 cm.
- Występowanie
Gatunek nizinny, w górach dochodzi do 2000 m n.p.m. Południowa Europa od Hiszpanii po Dniepr oraz na południowych obszarach środkowej Europy. Północna granica jej zasięgu to równoleżnik 49°N. Jedyne jej stanowisko w okresie powojennym stwierdzono w Ustroniu (Śląsk Cieszyński) w latach 1968-1970 (R. Bielawski, T. Ramik, 1972). Nieudokumentowane dane pochodzą z Bieszczadów oraz Wyżyny Lubelskiej, okolic Sokołowa Małopolskiego, a ostatnio także z Roztocza. Powyższe dane wymagają naukowego potwierdzenia.
- Ochrona
- Podlega ścisłej ochronie gatunkowej w Polsce. Według Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt (z 2001 r.) gatunek ma status zanikłego na terenie Polski.
[edytuj] Jaszczurka zielona w ikonografii
17 kwietnia 2009 roku Narodowy Bank Polski wyemitował monetę powszechnego obiegu o nominale 2 zł ze stopu Nordic Gold. 21 kwietnia 2009 wyemitowano srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 20 zł. Na ich rewersach umieszczono wizerunki jaszczurek zielonych. Projektantem obu monet jest Robert Kotowicz[3][4][5][6][7].
Przypisy
- ↑ Lacerta viridis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Patricia A. Cragg. Oxygen consumption in the lizard genus Lacerta in relation to diel variation, maximum activity and body weight. „Journal of Experimental Biology”. 77 (1), s. 33–56, 1978 (ang.).
- ↑ Folder emisyjny NBP
- ↑ Wizerunek monety 2zł, wizerunek monety 20 zł.
- ↑ Sławomir Kabza OO NBP w Łodzi, Eryk Kazanowski: Jaszczurki zielone – żywe i na monetach (pol.). nbp.pl, 15 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-18].
- ↑ Monika Skarbek, Eryk Kazanowski: Czas na jaszczurkę zieloną (pol.). nbp.pl, 16 kwietnia 2009. [dostęp 2009-04-18].
- ↑ Kolekcjonerzy o jaszczurce.
[edytuj] Galeria zdjęć
[edytuj] Zobacz też
