Kazimiera Alberti

Kazimiera Alberti
Kazimiera Alberti - fotografia ok. 1927 r. opublikowana w czasopiśmie "Wiadomości Literackie" z 20 listopada 1927 r.
Data i miejsce urodzenia	1898 r. w Bolechowie Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci	28 maja 1962 r. w Bari Włochy
Dziedzina sztuki	literatura
Cytaty w Wikicytatach

Pamiątkowa tablica odsłonięta 26.11.2009 w Bielsku-Białej

Kazimiera Alberti (ur. w 1898 r. w Bolechowie w Galicji, zm. 28 maja 1962 r. w Bari we Włoszech) – poetka, powieściopisarka, tłumaczka, działaczka kulturalna. Córka Antoniego Szymańskiego i Marii z Filipowskich.

Biografia

Gimnazjum ukończyła we Lwowie w 1917 r. Tam też odbyła studia polonistyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza, jednocześnie uczęszczając do konserwatorium muzycznego. Po rozpoczęciu działalności literackiej została członkiem Związku Literatów Polskich. Od 1930 r. mieszkała w Białej Krakowskiej – jej mąż, Stanisław Alberti, był starostą powiatu bialskiego. W tym czasie walnie przyczyniła się do ożywienia życia literackiego jak w Białej Krakowskiej tak i w sąsiadującym Bielsku. W dalszym ciągu zajmowała się twórczością literacką oraz szeroko rozumianą działalnością kulturalną. Była również tłumaczką: tłumaczyła z języków czeskiego i bułgarskiego.

Po wybuchu II wojny światowej i śmierci męża, rozstrzelanego ok. 1940 r., przeniosła się do Krakowa, gdzie działała w konspiracji. W 1945 r. wyjechała do Włoch i osiedliła się w Bari, gdzie kontynuowała działalność pisarską. Jej drugim mężem był włoski literat Alfo Cocola.

Działalność literacka i kulturalna

Od 1925 r. związana była ze środowiskiem literackim skupionym wokół Jana Kasprowicza. Jako poetka zadebiutowała w 1927 r. zbiorem wierszy Bunt lawin: delikatnych i zmysłowych zarazem, lirycznych, nacechowanych atmosferą subtelnego erotyzmu. Pomimo „górskiej” tematyki i nazwy tomiku jego bohaterem nie są góry, lecz kobieta. W tym samym roku wydała tomik Mój film. Na jej dorobek poetycki składają się ponadto: Pochwała życia i śmierci (1930), Godzina kalinowa (1935), Więcierz w głębinie (1937), porównywane przez krytyków z poezją Iłłakowiczówny i Staffa. W wierszach zamieszczonych w tych tomach i licznych artykułach podejmowała tematykę społeczną, kobiecą i słowiańską. Wydana w 1928 r. jej powieść, zatytułowana wymownie Tatry, narty, miłość, wpisywała się w modny wówczas nurt literatury zakopiańsko-narciarskiej.

Podczas pobytu w Białej utrzymywała kontakty ze środowiskami literackimi w całym kraju.W swoim mieszkaniu prowadziła coś w rodzaju salonu literackiego, w którym na otwartych spotkaniach gościła przedstawicieli sztuki i literatury. Zajmowała się upowszechnianiem literatury przez organizowanie spotkań autorskich i odczytów w szkołach i różnych stowarzyszeniach społecznych. Przez pewien czas prowadziła oryginalny kabaret artystyczny, do którego sama pisała teksty skeczów i piosenek, sama też reżyserowała przedstawienia. Współpracowała z wieloma pismami literackimi, regionalnymi („Zjednoczenie”, „Echo Beskidzkie”) i ogólnopolskimi. Organizowała liczne wystawy plastyczne (m. in. Adamowi Bunschowi), z którymi trafiała nawet do bielskich fabryk.

Na emigracji we Włoszech zajmowała się eseistyką i reportażem poświęconym Italii. Wydała w tym czasie jeszcze jeden tomik wierszy oraz cztery tomy reportaży. W cyklu „Kantyczka polskiego emigranta” dostrzegalne są jednak sentymenty jej pokolenia, wychowanego jeszcze w polskiej tradycji romantycznej, przeciwstawiane odchodzeniu dzieci emigrantów od polskości.

Ciekawostki

Na mocy Uchwały nr XXXI/353/2000 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 27 czerwca 2000 r. nadano jednej z nowych ulic na osiedlu Langiewicza imię Kazimiery Alberti.

Dnia 5 stycznia 2009 r. w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej odbyła się premiera spektaklu opartego na biografii Kazimiery Alberti pt. Salon literacki Kazimiery Alberti w ramach cyklu "Fabryka Sensacji Proszyk i S-ka".

Twórczość

• Bunt lawin (wiersze, 1927);
• Mój film (wiersze, 1927);
• Tatry, narty, miłość (powieść, 1928);
• Pochwała życia i śmierci (1930);
• Ghetto potępione. Powieść o duszy żydowskiej (1931);
• Ci, którzy przyjdą. Powieść mieszczańska (1934);
• Godzina kalinowa (1935);
• Xenia idzie przebojem (1936);
• Usta Italii. Poezje (1936);
• Więcierz w głębinie (1937);
• Wiosna w domu (1937);
• Serce zwierzęce (1937);
• Dusza Kalabrii (1950);
• Sekrety Apulii (1951);
• Magia Liguryjska (1952);
• Kampania, wielki teatr (1953);
• Na sycylijskim wozie (1953).

Bibliografia

• Józef Golec, Stefania Bojda: Alberti Kazimiera, w: Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej t. 2, Cieszyn 1995;
• Jacek Kolbuszewski: Tatry w literaturze polskiej 1805-1939, Kraków 1982;
• Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Alberti Kazimiera, w: Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 1995;
• Rosner Edmund: Przypomnienie Kazimiery Alberti, w: Beskidzkie ścieżki pisarzy. Szkice literackie, wyd. "Śląsk", Katowice 1982, ISBN 83-216-0269-X;