Klapy (lotnictwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na ilustracji zaznaczono klapy oraz sloty (skrzela) na lewym skrzydle Airbusa A310-324

Klapy - ruchome powierzchnie sterowe, umiejscowione zazwyczaj w tylnej części skrzydła statku powietrznego, pozwalające w razie potrzeby znacznie zwiększyć siłę nośną (o 50 - 80%) oraz opór skrzydła. Wykorzystywane zwykle aby umożliwić lot z mniejszą prędkością, a także aby skrócić start i podejście do lądowania. Wysunięcie klap pozwala na zmniejszenie minimalnej prędkości statku powietrznego. Efektem ubocznym stosowania klap jest zmniejszenie krytycznego kąta natarcia[1]. Kąt wychylenia klap podczas startu samolotu wynosi przeciętnie ok. 15-20 stopni, a podczas lądowania ok. 30 stopni.

Niewysunięcie klap podczas startu samolotu było przyczyną kilku tragicznych katastrof lotniczych m.in. linii Northwest Airlines w 1987 r. i linii Spanair w 2008 r.

Istnieje szereg różnego typu klap, na przykład:

  • zwykłe - wychylane w dół
  • szczelinowe - podobne do zwykłych, jednak przy ich wychyleniu tworzy się szczelina pomiędzy skrzydłem a klapą, która zapobiega zjawisku oderwania strug
  • krokodylowe - płyty wychylane spod dolnej powierzchni skrzydła
  • przesuwne - wysuwane w tył zwiększają powierzchnię płata
  • Fowlera - umieszczone na prowadnicy, wysklepiają profil płata, powiększając jednocześnie jego powierzchnię i tworząc szczelinę
  • Junkersa - podobne do zwykłych, jednak umieszczone za krawędzią spływu
  • Kruegera - klapa przednia
North American T-6 z otwartymi klapami krokodylowymi

Istnieją także klapy na krawędzi natarcia skrzydła, (np. klapy manewrowe) na samolocie F-16, zaś na samolotach komunikacyjnych szeroko stosowane są tzw. sloty (skrzela).


Przypisy

  1. Podręcznik pilota samolotowego. Poznań: Technika/Aerotechnika, 1998, s. 7. ISBN 978-83-902291-4-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ilustrowany leksykon lotniczy; Wydawnictwa Komunikacji i Łączności; Warszawa 1988; ISBN 83-206-0633-0