Kościół św. Doroty w Łodzi
| Kościół św. Doroty w Łodzi | |||||||
| kościół parafialny | |||||||
 134-VII-12 z 1946 r.oraz A/151/141 z 28.08.1967 r. |
|||||||
 Kościół parafialny w Mileszkach |
|||||||
| Państwo |  Polska |
||||||
| Miejscowość | Łódź | ||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||||||
| Parafia | św. Doroty i św. Jana Chrzciciela w Łodzi | ||||||
| Wezwanie | św. Doroty | ||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
Położenie na mapie Łodzi
  Kościół św. Doroty w Łodzi
|
|||||||
| Na mapach: | |||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||
Kościół św. Doroty - w parafii rzymskokatolickiej, w Łodzi – Mileszkach, w delegaturze Widzew, w dekanacie Łódź-Stoki archidiecezji łódzkiej.
Usytuowany przy ulicy Pomorskiej 445, jeden z najstarszych zachowanych zabytków w Łodzi[1].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwszy kościół w Mileszkach pw. św. Jana Chrzciciela prawdopodobnie istniał już w wieku XIV[2]. Wystawiony został z drzewa bodaj jeszcze przed erekcją parafii[3]. Ze względu na jego zły stan został rozebrany w początkach XVI w.[4][5]. Parafię erygował prawdopodobnie w XIV w. arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki[6], choć niektóre współczesne źródła[7][8][9][10][11] wskazują, że powstanie parafii miało miejsce już wcześniej[12].
W 1438 w należącej do mileszkowskiej parafii wsi Stoki powstał drewniany kościół filialny pw. św. Jana Chrzciciela i św. Anny z fundacji właściciela wsi, Sieciecha, ówczesnego łowczego łęczyckiego[13][14].
W 1492[15] (lub według innych źródeł w 1491 albo w 1493[16]) na terenie mileszkowskiej parafii powstał kościół filialny w Chojnach, ufundowany przez Stanisława z Chojen Dużych herbu Jastrzębiec[17]. W 1892[18] (lub w 1901[19]) erygowano tam parafię pw. św. Wojciecha.
W 1511 Jakub Romiszewski poślubił Annę ze Stoków (wnuczkę Sieciecha) i stał się posiadaczem okolicznych dóbr (m.in. Stoków, części Mileszek, Chojen). Wtedy też staraniem ks. Macieja (zwanego Maciejem z Mileszek, ówczesnego kanonika łęczyckiego) stokowski kościół przeniesiono do siedziby parafii i ustawiono na miejscu poprzedniej, poważnie już zniszczonej świątyni. Było to możliwe również dzięki zakupowi dokonanemu w tymże samym roku przez J. Romiszewskiego (...), albowiem zbieżność dat obu wydarzeń nie jest tu przypadkowa[20][21][22]. I tak kościół ze Stoków stał w Mileszkach aż do 1766, gdy uległ spaleniu[14].
W tym samym roku powstał obecny budynek kościelny pw. św. Doroty[23]. Zbudowany z bali modrzewiowych, pokryty gontem. Przy kościele dobudowano jeszcze dzwonnicę. Świątynia przetrwała nienaruszona do I wojny światowej. Wtedy to została uszkodzona wieża i część świątyni. Kościół odbudowano, dodając jednocześnie kruchtę nad którą wzniesiono wieżę.
W latach 1997-2000 kościół poddano gruntownemu remontowi. Wymieniono zniszczone elementy budynku, zamontowano instalacje przeciwpożarową i antywłamaniową, odrestaurowano żyrandole i inne elementy wystroju. Od początku 2007 roku kościół jest iluminowany i wieczorami można go podziwiać w pełnej krasie.
[edytuj] Wyposażenie
Trzy ołtarze późnorenesansowe z początku XVII wieku. Ołtarz główny z bramkami, w centrum płaskorzeźba Koronacja Najświętszej Marii Panny, słynąca cudami (od 1665 roku istniała Księga cudów – zaginęła w czasie II wojny światowej), obok znajdują się rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława z początku XVII wieku. W zwieńczeniu trzy rzeźby gotyckie: Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Doroty i św. Barbary z początku XV wieku. Na bramkach ołtarza rzeźby: Matki Bożej i św. Jana z grupą Ukrzyżowania z połowy XVI wieku.
Ołtarze boczne z barokowymi obrazami św. Anny i św. Walentego. Organy 8-głosowe, dzwon z 1948 roku, sygnaturka, Droga Krzyżowa, późnobarokowa ambonka z końca XVII wieku, kropielnica kamienna, 4 barokowe konfesjonały, chrzcielnica kamienna, krucyfiks z połowy XVI wieku.
[edytuj] Grupy parafialne
Ministranci, oaza, Parafialne Koło Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, Podwórkowe Koło Różańcowe, Żywa Róża
[edytuj] Msze święte
W niedziele i święta
- 8.00, 10.15, 12.00, 17.00 (w okresie Wielkiego Postu)
W dni powszednie
- 17.00
[edytuj] Duszpasterze
Proboszcz
- ks. Tadeusz Jajkowski
Pomoc duszpasterska
- ks. prof. Marek Marczak
Przypisy
- ↑ Zaraz po kapliczkach św. Rocha i św. Antoniego oraz kościele św. Antoniego w Łagienikach.
- ↑ Por. [1] J. Łukowski, J. Korytkowski, Liber beneficiorum archidyecezyi gnieźnieńskiej T.2: obejmujący Archidyakonaty: Kaliski, Wieluński, Łowicki i Łęczycki: z poręki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego podług kodeksów rękopiśmiennych Archiwum Gnieźnieńskiego i Kaliskiego, dalej: Liber beneficiorum..., Gniezno 1881, s. 382-283.
- ↑ Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, pod red. ks. Jana Wiktorowskiego, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, dalej: Diecezja łódzka..., Łódź 1973, s. 280.
- ↑ Tamże.
- ↑ Por. Jan Szymczak, Przejęcie Chojen, Mileszek i Bedonia przez Romiszewskich ze Stoków w 1511 r., dalej: Przejęcie Chojen, Mileszek..., [w:] Rocznik Łódzki, T. 44, Łódź 1997, s. 213-221.
- ↑ Diecezja łódzka..., s. 280.
- ↑ Por. Łódź: dzieje miasta, T. 1, Do 1918 r., pod red. B. Baranowskiego, J. Fijałka, PWN, Warszawa – Łódź 1980, s. 66.
- ↑ Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2001, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 2001, s. 335.
- ↑ Por. Archidiecezja Łódzka. Informator 2007, pod. red. ks. mgr. inż. Józefa Jańca, Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, dalej: Informator 2007..., Łódź 2007, s. 355.
- ↑ Por.: Witryna o parafii w Mileszkach (ze strony archidiecezji łódzkiej).
- ↑ Por.: Nota o parafii Mileszki (ze strony o archidiecezji łódzkiej ks. Bogdana Dziwosza).
- ↑ Mało prawdopodobnym wydaje się, aby erygowanie parafii odbyło się już w wieku XI. Tezę argumentującą, że przechowywany jeszcze pod koniec XIX wieku w mileszkowskiej plebanii dokument (opatrzony datą 14 grudnia 1048, uchodzący niegdyś tam za akt erekcyjny kościoła i parafii) prawdopodobnie został sfałszowany w wieku XVII, a w rzeczywistości pochodził z wieku XVI (dokładnie z dnia 14 grudnia 1518), przedstawił historyk Jan Karol Kochanowski, który dokładnie przeglądał parafialne archiwum latem 1888 (Por. [2] J. K. Kochanowski, Szkice i drobiazgi historyczne, Serya Druga, Warszawa 1908, s. 156.). Potępił tym samym zapis dokonany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich w haśle o Mileszkach, jakoby "tradycya odnosiła założenie tamtejszego kościoła do wieku XI" (Por. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, T. VI, Warszawa 1885, s. 423). Mimo tego, w roku 1948 hucznie świętowano obchody dziewięćsetlecia parafii.
- ↑ Por. J. Korytkowski, Arcybiskupi gnieźnieńscy, prymasowie i metropolici polscy od roku 1000 aż do roku 1821, t. II, Poznań 1888, t. II, dalej: Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 157, 158.
- ↑ 14,0 14,1 Por. Diecezja łódzka..., s. 280.
- ↑ Por. Jan Szymczak, Erekcja kościoła w podłódzkich Chojnach w 1492 r., „Rocznik Łódzki” 1996, t. XLIII, s. 15-35.
- ↑ Por. Liber beneficiorum..., s. 383.
- ↑ Por. Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 213.
- ↑ Por. Diecezja łódzka..., s. 256.
- ↑ Por. Informator 2007..., s. 272.
- ↑ Przejęcie Chojen, Mileszek..., s. 219.
- ↑ Por. Arcybiskupi gnieźnieńscy..., s. 604.
- ↑ Por. Diecezja łódzka: struktura terytorialno-administracyjna i duchowieństwo, Wydawnictwo Kurii Biskupiej Diecezji Łódzkiej, Łódź 1980, s. 267.
- ↑ Por. Diecezja łódzka: terytorium, organizacja, duchowieństwo, pod red. ks. prof. bp. Bohdana Bejze, Diecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1987, s. 222.
