Korona Ziemi
Korona Ziemi – najwyższe szczyty poszczególnych kontynentów. A także w tym samym kontekście to:
- książka pod tym samym tytułem autorstwa Dicka Bassa,
- lista najwyższych szczytów na każdym z kontynentów podana w książce,
- podobna lista zaproponowana przez Reinholda Messnera.
Drugie co do wysokości szczyty danych kontynentów są określane mianem Koronki Ziemi.
Spis treści |
[edytuj] Lista szczytów
- Azja: Mount Everest (8850 m n.p.m.)
- Ameryka Południowa: Aconcagua (6960 m n.p.m.)
- Ameryka Północna: McKinley (6195 m n.p.m.)
- Afryka: Kilimandżaro (5895 m n.p.m.)
- Europa:
- (wg geografów) Mont Blanc (4810 m n.p.m.)
- (wg Messnera) Elbrus (5642 m n.p.m.)
- Australia:
- (wg Bassa) Góra Kościuszki (2230 m n.p.m.)
- (wg Messnera) Oceania: Puncak Jaya (4884 m n.p.m.)
- Antarktyda: Masyw Vinsona (4892 m n.p.m.)
[edytuj] Historia
Richard Bass, amerykański biznesmen i miłośnik gór, wyznaczył sobie cel zdobycia najwyższych szczytów Ziemi na każdym z siedmiu kontynentów, w tym w Australii. Wynajął profesjonalnych alpinistów, by pomogli mu zdobyć Mt. Everest, najtrudniejszy z jego siódemki. Zdobył ten szczyt jako ostatni 30 kwietnia 1985, następnie współtworzył książkę opisującą całe przedsięwzięcie.
Znany alpinista Reinhold Messner podał w wątpliwość wybór Australii jako kontynentu (lub jako kontynentu godnego wspinaczki) i dokonał zmiany w liście Bassa, zastępując Australię całą Oceanią. Pat Morrow jako pierwszy, a następnie sam Messner, sprostali temu wyzwaniu, obaj w 1986.
Do marca 2007 198 wspinaczy zdobyło siedem szczytów z jednej lub drugiej z tych list; około 30% z nich wspięło się na wszystkie 9 konieczne do skompletowania wszystkich wariantów.
[edytuj] Kontrowersje
[edytuj] Czy Elbrus powinien reprezentować Europę?
Poza problemem wyboru szczytu na południowy wschód od kontynentu azjatyckiego, toczy się spór o obecność Elbrusa na liście jako najwyższego w Europie. Kaukaz ma więcej wspólnego z innymi azjatyckimi pasmami górskimi niż z europejskimi – encyklopedie geograficzne i Międzynarodowa Unia Geograficzna zaliczają go do Azji. Żadna lista bez Elbrusa nie zdobyła jednak aprobaty wśród entuzjastów wspinaczki.
Więcej o przebiegu granicy między Europą i Azją w haśle: granica Europa-Azja.
[edytuj] Zdobywcy Korony Ziemi
[edytuj] Pierwsi zdobywcy
- Richard Bass (USA) – 1985
- Gerry Roach (USA) – 1985
- Pat Morrow (Kanada) – 1986
- Gerhard Schmatz (Niemcy) – 1986
- Reinhold Messner (Włochy) – 1986
- Oswald Oelz (Austria/Szwajcaria) – 1989
- Phil Ershler (USA) – 1989
- Geoff Tabin (USA) – 1990
- Rob Hall (Nowa Zelandia) – 1990
- Gary Ball (Nowa Zelandia) – 1990
[edytuj] Polscy zdobywcy
- Leszek Cichy (28 października 1999), jako 57. w historii
- Anna Czerwińska (22 maja 2000), jako 66. w historii
- Urszula Tokarska (2 czerwca 2005)[1], w wersji Bassa
- Tomasz Kobielski, Janusz Adamski i Bogusław Ogrodnik (18 stycznia 2008)[2]
- Robert Piotr Rozmus (18 stycznia 2009)[2]
- Jarosław Hawrylewicz (2 listopada 2009)[3], w wersji Bassa
- Martyna Wojciechowska (22 stycznia 2010)[4]
- Anna Lichota (23 maja 2010)[5]
- Marian Hudek (24 maja 2010)[6]
- Roman Dzida (4 stycznia 2011)[7]
- Ireneusz Szpot (20 maja 2011)[8]
- Małgorzata Pierz-Pękala i Daniel Mizera (27 grudnia 2011) (pierwszy w historii duet matki z synem)
[edytuj] Statystyki
- 24 grudnia 2011 roku 15-latek Jordan Romero stanął na Mount Vinson, najwyższym szczycie Antarktydy. Był to ostatni wierzchołek Amerykanina w drodze do Korony Ziemi. Dokonując tego wyczynu, Jordan Romero stał się najmłodszym alpinistą, który zdobył najwyższe szczyty wszystkich kontynentów[9].
- Najmłodszą osobą, która zdobyła Koronę Ziemi w wersji Messnera, jest Amerykanin Johnny Collinson (17 lat), zaś w wersji Bassa oraz w obu wersjach – Amerykanka Samantha Larson (18 lat)[10].
- Pierwszą kobietą, która skompletowała całą listę szczytów, była Japonka Junko Tabei (1992).
- Henrik Kristiansen (Dania) potrzebował zaledwie 136 dni na zdobycie wszystkich szczytów.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Urszula Tokarska na wierzchołku świata. [dostęp 2010-06-17].
- ↑ 2,0 2,1 Korona Ziemi dla Roberta Rozmusa. [dostęp 2010-07-13].
- ↑ Statistics of 7 summits climber Hawrylewicz. [dostęp 2010-01-24].
- ↑ Carstensz Expedition 2010 – martynawojciechowska.com. [dostęp 2010-01-24].
- ↑ Anna Lichota trzecią Polką z Koroną Ziemi!. [dostęp 2010-06-19].
- ↑ Hudek zdobył Koronę Ziemi! Wszedł na McKinley. [dostęp 2010-07-13].
- ↑ Roman Dzida zdobył Koronę Ziemi!. [dostęp 2011-01-11].
- ↑ Kasia Pieczyńska: Ireneusz Szpot zdobywcą Korony Ziemi (pol.). MaratonyPolskiePL, 20 maja 2011, 08:26. [dostęp 2011-05-20].
- ↑ 15-letni Jordan Romero najmłodszym zdobywcą Korony Ziemi. 2012-01-02. [dostęp 2012-01-09].
- ↑ Facts & figures of all 7summiteers!. [dostęp 2010-07-13].
[edytuj] Literatura
- Richard Bass, Frank Wells, Rick Ridgeway, Seven Summits (Warner Books, 1986) ISBN 0-446-51312-1
- Anna Czerwińska, Korona Ziemi (Prószyński i S-ka, 2000) ISBN 83-7255-710-1
