Krwotok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krwawienie z palca

Krwotok (łac. haemorrhagia) – silne krwawienie[1], gwałtowna utrata krwi w jej pełnym składzie na skutek choroby (na przykład gorączki krwotocznej) lub urazu naczyń krwionośnych.

Krwotok może być zewnętrzny, spowodowany raną otwartą lub wewnętrzny, kiedy krew nie znajduje ujścia poza organizm. Przykładem krwotoku wewnętrznego jest wylew krwi do mózgu. Rozróżniamy także krwotoki mieszane, kiedy źródło krwotoku znajduje się wewnątrz organizmu, a krew wypływa na zewnątrz, np. krwotok z nosa.

Groźne dla życia krwotoki mogą wystąpić w przebiegu następujących chorób: gruźlica płuc, rak, żylaki przełyku, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy czy hemofilia. Krwotoki, które pociągają za sobą szybką utratę znacznej ilości krwi, mogą doprowadzić do wstrząsu krwotocznego, a nawet śmierci.

Podział[edytuj | edytuj kod]

Krwotoki dzielimy na:

  • sercowe - krwotok sercowy powstaje wskutek urazu (rana kłuta, takie rany nie zawsze są śmiertelne), pęknięcie blizny pozawałowej (zwłaszcza w stadium organizacji zawału).
  • aortalne
  • włośniczkowe
  • żylne - jeśli uszkodzona zostaje żyła, wypływająca krew ma barwę ciemnoczerwoną, płynie wolno, jednostajnie
  • tętnicze - jeśli uszkodzona zostaje tętnica, krew barwy jasnoczerwonej wypływa pulsującym strumieniem
  • miąższowy - krwotok ten zazwyczaj następuje wskutek uszkodzenia narządu i wynaczynienia krwi z drobnych naczyń

Klasyfikacja utraty krwi[edytuj | edytuj kod]

Według ATLS (Advanced Trauma Life Support), krwotoki dzieli się na 4 stopnie, w zależności od ilości utraconej krwi[2].

  • I stopień – utrata do 15% krwi krążącej. Zazwyczaj tracąc do 15% nie obserwuje się zmian w funkcjonowaniu organizmu. Niepotrzebne jest uzupełnianie utraconej krwi płynami.
  • II stopień – utrata od 15 do 30% krwi krążącej. U pacjenta można zaobserwować tachykardię oraz niewielką różnice między wartościami ciśnienia skurczowego i rozkurczowego krwi. Mechanizmem obronnym, przed niedokrwieniem głównych narządów jest skurcz naczyń na obwodzie (wazokonstrykcja), co objawia się spadkiem temperatury i bladością powłok skórnych. Mogą się pojawić niewielkie zmiany w zachowaniu pacjenta. Utraconą krew uzupełnia się krystaloidami.
  • III stopień utrata od 30 do 40% krwi krążącej. Obserwuje się spadek ciśnienia krwi, tachykardię, zmniejszenie się nawrotu kapilarnego, pogorszenie się stanu psychicznego pacjenta. Utraconą krew uzupełnia się krystaloidami, koloidami oraz toczy się krew i preparaty krwiopochodne.
  • IV stopień utrata krwi krążącej powyżej 40%. Przy tak dużej utracie krwi, organizm jest na skraju wydolności, jeśli nie zostaną szybko podjęte środki zapobiegające dalszej utracie krwi oraz natychmiastowe uzupełnienie objętości krwi krążącej, może dojść w krótkim czasie do śmierci pacjenta.

Objawy krwotoku[edytuj | edytuj kod]

Postępowanie ratownicze przy krwotoku zewnętrznym[edytuj | edytuj kod]

  1. podniesienie zranionej kończyny w górę
  2. ucisk ręczny przez jałowy materiał
  3. założenie opatrunku uciskowego[a]
  4. Unieruchomienie kończyny

Łacińskie nazewnictwo krwotoków[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło krwotok w Wikisłowniku

Uwagi

  1. Według najnowszych wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji opaskę uciskową stosuje się tylko w specyficznych przypadkach: wypadku masowego, amputacji, zmiażdżenia. Zakłada się ją około 5 centymetrów powyżej miejsca krwotoku. Po założeniu opaski należy zanotować godzinę i zapisać ją na kartce umieszczonej w pobliżu opatrunku.

Przypisy

  1. Krwotok. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2011-09-12].
  2. Manning, JE "Fluid and Blood Resuscitation" in Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. JE Tintinalli Ed. McGraw-Hill: New York 2004. s. 227

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

The Merck Manual. Objawy kliniczne. Praktyczny przewodnik diagnostyki i terapii. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010, s. 346-355. ISBN 978-83-7609-173-0.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.