Lasy Państwowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie
Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku

Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" – państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, niebędąca przedsiębiorstwem w rozumieniu prawa, działająca na terenie Polski. Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną dbając przy tym o stan zarządzanych terenów, tj. o zachowanie walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

Lasy państwowe stanowią 7,6 milionów ha i na ich terenie możliwe jest zbieranie runa leśnego – jagód, grzybów itp. Lasy Państwowe reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzania mieniem. Lasy Państwowe kontrolują również pozyskiwanie drewna z lasów prywatnych[1], jeśli wykonanie takiej działalności zleci i opłaci właściwe Starostwo Powiatowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Lasy Państwowe powstały w 1924 roku jako przedsiębiorstwo państwowe Polskie Lasy Państwowe (formalnie powołane Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 czerwca 1924[2]). Charakter przedsiębiorstwa Lasy Państwowe utraciły w 1949 roku w wyniku działań ówczesnych władz państwowych[3].

W wyniku nacjonalizacji lasów po zakończeniu II wojny światowej wszystkie lasy o obszarze przekraczającym 25 hektarów znalazły się w rękach państwa. W efekcie w 2005 roku około 85% powierzchni lasów należało do państwa.

Lasy Państwowe działają na podstawie ustawy z 28 września 1991 r. o lasach[4], jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

W 2010 rząd zaplanował włączenie Lasów Państwowych do sektora finansów publicznych[5], sprzeciw wyraziły liczne środowiska związane z leśnictwem[6]. Rozpoczęto również zbieranie podpisów pod wnioskiem o poddanie pod referendum ogólnokrajowe sprawy przyszłości PGL "Lasy Państwowe"[7].

W marcu 2010 "Rzeczpospolita" skrytykowała Lasy Państwowe za umożliwienie wybranym pracownikom wykupu niektórych nieruchomości z 95% bonifikatą[8]. W 2012 roku temat "Polityka" poruszyła temat rozbudowy nieruchomości leżących na terenie rezerwatów i należacych do osób z kierownictwa LP[9].

Drugi koalicyjny rząd Donalda Tuska powrócił do kwestii Lasów Państwowych w 2013/2014 proponując nałożyć na Lasy Państwowe w latach 2014-2015 obowiązek odprowadzenia do budżetu państwa łącznej kwoty 1,6 mld złotych. Od roku 2016 Lasy miałyby dokonywać wpłaty w wysokości 2 proc. od wartości sprzedaży drewna[10]. Szacowano, że będzie to kwota 100-150 mln zł rocznie. W reakcji ruszyła kolejna akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum ogólnokrajowe.

Finanse[edytuj | edytuj kod]

Fundamentem ekonomicznym Lasów Państwowych jest zasada samofinansowania – PGL LP przeznacza wygospodarowane środki na własne potrzeby, nie płacąc właścicielowi (państwo) żadnej formy dywidendy (takie rozwiązania są powszechne w zachodniej Europie). Należy przy tym zauważyć, że w Polsce działalność związana z leśnictwem, a więc podstawowa działalność PGL LP, jest zwolniona z podatku dochodowego. Stąd w roku 2012, przy przychodach 8,25 mld zł, podatek dochodowy CIT zapłacony przez Lasy Państwowe wyniósł jedynie 32 mln zł[potrzebne źródło].

PGL LP posiada także unikalny instrument wyrównywania niedoborów finansowych w poszczególnych nadleśnictwach – fundusz leśny. Zasilają go przede wszystkim środki pochodzące z nadleśnictw, tzw. odpis podstawowy, czyli ustalany corocznie procent przychodów od sprzedanego drewna (w roku 2013 14,5%). Dysponentem funduszu jest Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Typowym przykładem działania tego instrumentu jest wsparcie nadleśnictw, w których drzewostany zostały dotknięte klęską żywiołowa. Niemniej istnieje także opinia, że fundusz działa demotywacyjnie, gdyż brak jest kryteriów oceny rentowności poszczególnych nadleśnictw[potrzebne źródło].

W 2010 r. Lasy Państwowe odprowadziły w formie różnych podatków łącznie dokładnie 915,5 mln zł. Z tytułu podatku VAT LP zapłaciły 740,1 mln zł, a 25,6 mln zł wyniósł CIT. Resztę podatków zapłaconych przez LP stanowiły taksy lokalne. Był to przede wszystkim podatek leśny, który wyniósł ponad 122 mln zł, podatek od nieruchomości w kwocie 25 mln zł, podatek rolny - 1,2 mln zł, a także podatek od środków transportowych – 0,6 mln zł.

W 2010 r. LP otrzymały z budżetu łącznie 5,35 mln zł. Według informacji zawartych na stronie Lasów Państwowych, wykorzystanie środków z budżetu państwa przez LP systematycznie się zmniejsza – z 33,9 mln zł w 2004 r. spadło do 27,9 mln zł w 2008 r. i do 4,2 mln zł w 2011 r. (według planu)"[11].

W odpowiedzi na pojawiające się w mediach zarzuty Lasy Państwowe w 2012 r. opublikowały na swojej stronie sprostowanie: "W ostatnim czasie w mediach pojawiają się wypowiedzi niektórych osób, zawierające nieprawdziwe informacje dotyczące zasad finansowania Lasów Państwowych i ich wkładu do budżetu państwa oraz samorządów, które wprowadzają odbiorców w błąd. Przykładem jest choćby wypowiedź Adama Wajraka w programie „Jan Pospieszalski: Bliżej” z 15 marca 2012 r. (TVP Info, godz. 22:30). Nieprawdą jest, jak stwierdził Wajrak, że Lasy Państwowe „nie płacą do budżetu ani złotówki od swoich zysków, a nawet jeśli coś płacą, to jest to znikoma kwota, nie pokrywająca subwencji, które otrzymują z budżetu”.

Ogólne przychody w roku 2012 przekroczyły 8 250 mln złotych, przychody ze sprzedaży drewna wyniosły ponad 7 800 mln złotych, a zyski netto ponad 250 mln złotych[12].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu

Jednostki Lasów Państwowych, takie jak nadleśnictwa czy Dyrekcje Regionalne LP nie posiadają osobowości prawnej i nie są przedsiębiorstwami w rozumieniu prawa, posiadają natomiast zdolność prawną (m.in. nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa, ale również wydaje decyzje administracyjne).

Od początku swego istnienia w Lasach Państwowych przyjęto trójstopniowy model organizacji. Lasami Państwowymi zarządza Dyrekcja Generalna kierowana przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych. Od 7 lutego 2012 jest nim Adam Wasiak. Dyrektora powołuje i odwołuje minister środowiska.

Drugim szczeblem organizacyjnym jest 17 Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych. Ich siedziby znajdują się w następujących miastach:

Trzecim szczeblem w hierarchii administracji leśnej są nadleśnictwa, na których czele stoją nadleśniczowie. Nadleśnictw jest 430 (2013 r.). Nadleśnictwa podzielone są na 1-5 obrębów, a obręby dzielą się na kilka-, kilkanaście leśnictw, w których gospodarują leśniczowie i pomagający im podleśniczowie.

Lasy w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Lasy w Polsce.

Skład gatunkowy lasów w Polsce (2005) według gatunków panujących[edytuj | edytuj kod]

Struktura wiekowa polskich lasów (2005)[edytuj | edytuj kod]

  • od 1 roku do 20 lat – 11,0%
  • od 21 do 40 lat – 17,5%
  • od 41 do 60 lat – 23,9%
  • od 61 do 80 lat – 19,2%
  • od 81 do 100 lat – 13,5%
  • od 101 do 120 lat – 5,9%
  • pozostałe – 2,8%

Zasobność lasów pod zarządem LP[edytuj | edytuj kod]

Według stanu na 1 stycznia 2008 średnia zasobność drzewostanów w lasach LP wynosi 240 m³/ha[13]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Informacja NIK o wynikach kontroli: