Małpy szerokonose

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Małpy szerokonose
Platyrrhini
É.Geoffroy, 1812
Ateles hybridus
Ateles hybridus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini
Nadrodzina małpy szerokonose
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Małpy szerokonose, małpy Nowego Świata (Platyrrhini) – niewielkie, nadrzewne ssaki naczelne o płaskim i szerokim nosie, klasyfikowane w czterech rodzinach małp Nowego Świata.

Małpy szerokonose wywodzą się z tego samego pnia co wąskonose małpy Starego Świata i człekokształtne – wraz z nimi obejmowane są nazwą małp właściwych (Simiiformes), ale ich ewolucja przebiegała odmiennie w wyniku wędrówki kontynentów. Linia rozwojowa Platyrrhini oddzieliła się od wąskonosych ok. 40 mln lat temu. Szerokonose zamieszkują wyłącznie tropikalne obszary Ameryki Południowej i Amerykę Środkową.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Małpy szerokonose mają płaski nos, dużą przegrodę nosową i bocznie umiejscowione nozdrza. Większość gatunków ma długi ogon, zwykle mocny i chwytny. U niektórych występują worki krtaniowe pełniące funkcję rezonatorów. Poza szerokim nosem od małp wąskonosych różnią się uzębieniem i słabiej rozwiniętym mózgiem. U samic małp szerokonosych występuje uproszczona forma menstruacji.

Prowadzą nadrzewny tryb życia. Małpy te żywią się owocami, pajęczakami oraz owadami.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

We wcześniejszych klasyfikacjach fenetycznych z drugiej połowy XX w. małpy szerokonose zaliczane były wraz z wąskonosymi do Anthropoidea. Szerokonose dzielone były na rodziny płaksowatych i pazurkowców. W wyniku badań genetycznych przeprowadzono rewizję systematyki ssaków naczelnych i obecnie małpy szerokonose klasyfikowane są czterech rodzinach:

Klad[1]:

Platyrrhini
Cebidae
Callithricidae


Callithrix



Cebuella



Leontopithecus



Saguinus




Callimico



Cebinae

Cebus



Saimiri




Atelidae
Atelinae

Alouatta




Ateles



Brachyteles



Lagothrix




Pitheciinae


Cacajao



Chiropotes



Pithecia





Aotus



Callicebus






Przypisy

  1. Małpy Starego i Nowego Świata. [dostęp 29 czerwca 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.