Galagowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Galagowate
Galagidae
Gray, 1825
Galago senegalski
Galago senegalski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Strepsirrhini
Rodzina galagowate
Synonimy
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Galagowate, galago (Galagidae[2]) – rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych małpiatek o nocnym trybie życia, wcześniej zaliczanych do lorisowatych jako podrodzina Galaginae. Wiele gatunków pozostaje słabo poznanych, niektóre narażone są na wyginięcie.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Galagowate zamieszkują środkową i południową Afrykę. Nie występują na Madagaskarze. Zasiedlają tereny zalesione oraz busz.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Są to małpiatki o niewielkich rozmiarach. Długość ciała od 14 cm (galago senegalski) do 35 cm (galago gruboogonowy). Ogon osiąga długość większą od długości ciała i jest wykorzystywany do utrzymywania równowagi. Gatunki z tej rodziny mają duże uszy i oczy oraz silnie rozwinięte kończyny tylne. Na drugim palcu stopy znajduje się długi pazur wykorzystywany do czyszczenia sierści.

Wzór zębowy I C P M
36 = 2 1 3 3
2 1 3 3

Prowadzą nadrzewny i nocny tryb życia. Żerują samotnie lub w małych grupach. Bardzo sprawnie poruszają się wśród gałęzi, skaczą z drzewa na drzewo. Po ziemi skaczą podobnie jak kangury. Są wszystkożerne - żywią się owadami i ich larwami, drobnymi kręgowcami, a także pędami roślin, owocami i nasionami. Ciąża trwa 110-133 dni. Samica rodzi jedno lub dwa młode. Młode rodzą się nie w pełni samodzielne. Przez kilka do kilkunastu dni - w zależności od gatunku - wędrują z matką przyczepione do jej futra. Galagowate trzymane w ogrodach zoologicznych żyją 12-16,5 roku.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny galagowatych zaliczane są trzy lub pięć rodzajów. Niektórzy autorzy wyróżniają kilka gatunków z rodzaju Galago do rodzaju Galagoides i Sciurocheirus. Poniżej przedstawiono klasyfikację według Wilson & Reeder (Mammal Species of the World, 2005)[2]

Systematyka rodziny
Rodzaj Gatunki
Euoticus Euoticus elegantulusEuoticus pallidus
Galago Galago allenigalago AllenaGalago cameronensisGalago demidoffgalago DemidoffaGalago gabonensisGalago gallarumGalago grantiGalago matschieiGalago moholiGalago nyasaeGalago orinusGalago rondoensisgalago malutkiGalago senegalensisgalago senegalskiGalago thomasiGalago zanzibaricus
Otolemur Otolemur crassicaudatusgalago gruboogonowyOtolemur garnettiiOtolemur monteiri

oraz według Grubba i współpracowników[3]

Systematyka rodziny
Rodzaj Gatunki
Euoticus Euoticus elegantulusEuoticus pallidus
Galago Galago gallarumGalago matschieiGalago moholiGalago senegalensis – galago senegalski
Galagoides Galagoides cocosGalagoides demidovii – galago Demidoffa • Galagoides grantiGalagoides nyasaeGalagoides orinusGalagoides rondoensisgalago malutkiGalagoides thomasiGalagoides zanzibaricus
Otolemur Otolemur crassicaudatus – galago gruboogonowy • Otolemur garnettii
Sciurocheirus Sciurocheirus alleni – galago Allena • Sciurocheirus gabonensis
Galago gruboogonowy

Przypisy

  1. Galagonidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 19 stycznia 2009]
  2. 2,0 2,1 2,2 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Galagidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 19 stycznia 2009]
  3. P. Grubb, T. M. Butynski, J. F. Oates, S. K. Bearder i inni. Assessment of the Diversity of African Primates. „International Journal of Primatology”. 24 (6), s. 1301-1357, 2003. doi:10.1023/B:IJOP.0000005994.86792.b9. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Galagidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 19 stycznia 2009]
  3. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.