Wyrakowate
| Wyrakowate | |
| Tarsiidae[1] | |
| Gray, 1825 | |
 Tarsius syrichta |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | naczelne |
| Podrząd | Haplorrhini |
| Infrarząd | wyrakokształtne |
| Rodzina | wyrakowate |
| Rodzaje | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych, tradycyjnie zaliczanych – ze względu na zewnętrzne podobieństwo, zwłaszcza do galagowatych – do małpiatek (Prosimiae lub Prosimii), choć są bliżej spokrewnione z małpami i obecnie klasyfikowane w kladzie wyższych naczelnych (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.
Spis treści |
Charakterystyka[edytuj]
Ciało długości od 15 do 18 cm. Oczy bardzo duże, skierowane do przodu – nieproporcjonalne do głowy. Szyja krótka i bardzo zwrotna, umożliwia obrót głowy o blisko 180°. Kończyny tylne dłuższe. Posiadają długi ogon. Sierść krótka, gęsta, barwy brązowej. Wydłużone kości stępu pozwalają wyrakom wykonywać bardzo precyzyjne skoki. Przeciętna skoczność 1,5 m, a maksymalna do 6 m. Charakterystyczny dla wyraków jest brak ośrodków węchowych w mózgu.
Wyraki żyją na Sumatrze i Celebes (w Indonezji) oraz na Filipinach. Prowadzą nocny, nadrzewny tryb życia. Są przede wszystkim owadożerne - chwytają owady, skacząc na nie. Ale nie gardzą też ptakami, wężami, jaszczurkami i nietoperzami.
Znane od eocenu Europy. Najlepiej poznany gatunek to wyrak upiór (Tarsius spectrum).
Gatunki[edytuj]
Rodzina wyrakowatych obejmuje jeden rodzaj Tarsius z gatunkami[2]:
- Tarsius bancanus – wyrak sundajski
- Tarsius dentatus
- Tarsius lariang[3]
- Tarsius pelengensis
- Tarsius pumilus
- Tarsius sangirensis
- Tarsius syrichta
- Tarsius tarsier – wyrak upiór
Przypisy
- ↑ Tarsiidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
- ↑ S. Merker, C. P. Groves. Tarsius lariang : A New Primate Species from Western Central Sulawesi. „International Journal of Primatology”. 27 (2), s. 465-485, 2006. doi:10.1007/s10764-006-9038-z.
Bibliografia[edytuj]
- Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
- K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
- Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 maja 2008]
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 105. ISBN 83-01-14344-4.
|
|||||||||||
