Wyrakowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyrakowate
Tarsiidae[1]
Gray, 1825
Tarsius syrichta
Tarsius syrichta
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini
Infrarząd wyrakokształtne
Rodzina wyrakowate
Rodzaje

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych, tradycyjnie zaliczanych – ze względu na zewnętrzne podobieństwo, zwłaszcza do galagowatych – do małpiatek (Prosimiae lub Prosimii), choć są bliżej spokrewnione z małpami i obecnie klasyfikowane w kladzie wyższych naczelnych (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ciało długości od 15 do 18 cm. Oczy bardzo duże, skierowane do przodu – nieproporcjonalne do głowy. Szyja krótka i bardzo zwrotna, umożliwia obrót głowy o blisko 180°. Kończyny tylne dłuższe. Posiadają długi ogon. Sierść krótka, gęsta, barwy brązowej. Wydłużone kości stępu pozwalają wyrakom wykonywać bardzo precyzyjne skoki. Przeciętna skoczność 1,5 m, a maksymalna do 6 m. Charakterystyczny dla wyraków jest brak ośrodków węchowych w mózgu.

Wyraki żyją na Sumatrze i Celebes (w Indonezji) oraz na Filipinach. Prowadzą nocny, nadrzewny tryb życia. Są przede wszystkim owadożerne - chwytają owady, skacząc na nie. Ale nie gardzą też ptakami, wężami, jaszczurkami i nietoperzami.

Znane od eocenu Europy. Najlepiej poznany gatunek to wyrak upiór (Tarsius spectrum).

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Rodzina wyrakowatych obejmuje jeden rodzaj Tarsius z gatunkami[2]:

Przypisy

  1. Tarsiidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
  3. S. Merker, C. P. Groves. Tarsius lariang  : A New Primate Species from Western Central Sulawesi. „International Journal of Primatology”. 27 (2), s. 465-485, 2006. DOI: 10.1007/s10764-006-9038-z. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 maja 2008]
  4. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 105. ISBN 83-01-14344-4.