Wyrakowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wyrakowate
Tarsiidae[1]
Gray, 1825
Tarsius syrichta
Tarsius syrichta
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Haplorrhini
Infrarząd wyrakokształtne
Rodzina wyrakowate
Rodzaje
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych, tradycyjnie zaliczanych – ze względu na zewnętrzne podobieństwo, zwłaszcza do galagowatych – do małpiatek (Prosimiae lub Prosimii), choć są bliżej spokrewnione z małpami i obecnie klasyfikowane w kladzie wyższych naczelnych (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ciało długości od 15 do 18 cm. Oczy bardzo duże, skierowane do przodu – nieproporcjonalne do głowy. Szyja krótka i bardzo zwrotna, umożliwia obrót głowy o blisko 180°. Kończyny tylne dłuższe. Posiadają długi ogon. Sierść krótka, gęsta, barwy brązowej. Wydłużone kości stępu pozwalają wyrakom wykonywać bardzo precyzyjne skoki. Przeciętna skoczność 1,5 m, a maksymalna do 6 m. Charakterystyczny dla wyraków jest brak ośrodków węchowych w mózgu.

Wyraki żyją na Sumatrze i Celebes (w Indonezji) oraz na Filipinach. Prowadzą nocny, nadrzewny tryb życia. Są przede wszystkim owadożerne - chwytają owady, skacząc na nie. Ale nie gardzą też ptakami, wężami, jaszczurkami i nietoperzami.

Znane od eocenu Europy. Najlepiej poznany gatunek to wyrak upiór (Tarsius spectrum).

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Rodzina wyrakowatych obejmuje jeden rodzaj Tarsius z gatunkami[2]:

Przypisy

  1. Tarsiidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 24 lutego 2010]
  3. S. Merker, C. P. Groves. Tarsius lariang  : A New Primate Species from Western Central Sulawesi. „International Journal of Primatology”. 27 (2), s. 465-485, 2006. doi:10.1007/s10764-006-9038-z. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tarsidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 12 maja 2008]
  4. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 105. ISBN 83-01-14344-4.