Makalu

Makalu
Południowo-zachodnia ściana Makalu
Państwo	Chiny Nepal
Pasmo	Himalaje
Wysokość	8481 m n.p.m.
Wybitność	2386 m
Pierwsze wejście	15 maja 1955 J. Couzy, L. Terray
• zimowe	9 lutego 2009 S. Moro, D. Urubko
Położenie na mapie Wyżyny Tybetańskiej Makalu
Położenie na mapie Azji Makalu
27°53′03″N 87°05′20″E

Zdjęcie satelitarne Himalajów z zaznaczonym Makalu

Makalu (nep. मकालु, chiń. 马卡鲁山 Mǎkǎlǔ Shān) – ośmiotysięcznik, piąty co do wysokości szczyt świata. Położony w Himalajach Wysokich, na granicy Chin i Nepalu, 20 km na południowy wschód od Mount Everestu. Osiąga wysokość 8481 m n.p.m.. Zbudowany jest z gnejsów, granitów i skał osadowych. Silnie zlodowacony – granica wiecznego śniegu powyżej 5700 m n.p.m. Makalu posiada drugi, niższy wierzchołek – Makalu II (lub Kangchungtse) o wysokości 7678 m.

Geneza nazwy

Dawna nazwa to Khamba Lung, pochodząca od nazwy tybetańskiego regionu Kham. Pochodzenie nazwy Makalu pozostaje niejasne. Prawdopodobnie słowo to wywodzi się od sanskryckiego maha-kala, przydomku Śiwy. Nie ma jednak co do tego pewności. Góra ma stanowić tron bóstwa. Wyrażenie maha-kala można by również przetłumaczyć jako Wielki Czarny lub Wielka Czerń, co mogłoby się odnosić do wyglądu góry. Inna hipoteza mówi, że nazwa Makalu powstała z przekręcenia słowa Kamalu – a ściślej – Kamalung, co po tybetańsku oznacza dolinę Kamy – rzeki płynącej po północnej stronie masywu.

Historia wypraw

Szczyt po raz pierwszy został zdobyty 15 maja 1955 przez ekspedycję francuską. Na szczycie stanęli Lionel Terray i Jean Couzy. Pierwszego wejścia zimowego dokonali Simone Moro i Denis Urubko 9 lutego 2009. Pierwsze polskie wejście miało miejsce 15 października 1981, dokonane przez Jerzego Kukuczkę. Do końca XX w. na wierzchołku Makalu stanęło prawie 180 wspinaczy, członków ponad stu ekspedycji. Na stokach góry poniosło śmierć 20 himalaistów, w tym trzech polskich: Andrzej Młynarczyk (1978), Tadeusz Szulc (1982) i Ryszard Kołakowski (1988).

Pierwsze wyprawy

• 1954 – wyprawy amerykańska i brytyjska – pierwsza próba zdobycia szczytu
• 1954 – jesień – wyprawa francuska, zdobycie pobliskiego Chomo Lonzo 7797 m n.p.m.
• 15 maja 1955 – wejście wyprawy francuskiej – dziewięciu wspinaczy w trzech zespołach
• 1970 – wejście wyprawy japońskiej
• 1971 – wejście wyprawy francuskiej
• 1975 – wejście wyprawy jugosłowiańskiej

Polskie wejścia

• 1981 – Jerzy Kukuczka (nową drogą – północnym filarem)
• 1982 – Andrzej Czok (nową drogą – zachodnią ścianą)
• 1986 – Krzysztof Wielicki
• 1988 – Tomasz Kopyś, Ryszard Kołakowski (zginął podczas zejścia 14 października 1988)
• 2002 – Piotr Pustelnik
• 2006 – Anna Czerwińska
• 2011 – Adam Bielecki, Artur Hajzer, Tomasz Wolfart

Linki zewnętrzne

• Filmy z brytyjskiej wyprawy na Makalu w 2004 roku
• Film z polskiej wyprawy na Makalu w 2011 roku