Marek Jandołowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marek Jandołowicz
Marek Jandołowicz, portret pędzla nieznanego malarza z XVIII wieku
Marek Jandołowicz, portret pędzla nieznanego malarza z XVIII wieku
Data i miejsce urodzenia 1713
Lwów
Data i miejsce śmierci 11 września 1799
Berezówka na Wołyniu
kaznodzieja
Okres sprawowania od 1734
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja OCarm
Prezbiterat 1744

Marek Jandołowicz, ksiądz Marek, także Marek Jandowicz (ur. 1713 we Lwowie, zm. 1799, w Berezówce k. Lubaru, (Wołyń)) – karmelita, kaznodzieja, charyzmatyczny przywódca duchowy konfederacji barskiej.

Pochodził z lwowskiej rodziny mieszczańskiej. W 1734 wstąpił do zakonu karmelitów trzewiczkowych. W 1744 r. przyjął swięcenia kapłańskie. Wzrastał duchowo w klasztorze w Berdyczowie i został kaznodzieją. Wyjątkowe zdolności kaznodziejskie, umiejętność leczenia i sposób obcowania z wiernymi sprawiły, iż na Podolu zaczął być uważany za cudotwórcę i świętego. Wieścił m.in. rychły upadek Stanisława Augusta. W 1759 został superiorem klasztoru karmelitów w Barze. Wraz z Józefem Pułaskim przygotowywał Konfederację barską, stając się jej przywódcą duchowym. Założył w Barze Zakon Rycerski Kawalerów Krzyża Świętego, którego głównym celem była obrona wiary katolickiej. 19 czerwca 1768 z krzyżem w ręku wystąpił przeciwko natarciu rosyjskiemu na Bar, podnosząc tym samym morale miasta. Po upadku twierdzy został pobity przez kozaków i odesłany jako wyjątkowo niebezpieczny do więzienia w Kijowie. Sama Katarzyna II zadecydowała o jego dalszym losie. W okropnych warunkach przesiedział sześć lat w kijowskiej ciemnicy. We wrześniu 1773 został wypuszczony na mocy amnestii i został przeorem w Barze. W 1786 przebywał w Warszawie, w klasztorze oo karmelitów na Lesznie. W czasie insurekcji kościuszkowskiej błogosławił jeszcze brygadzie gen. Józefa Kopcia.
Pochowany w podziemiach klasztoru o.o. karmelitów w Horodyszczu na Wołyniu, jego grób nawiedzały liczne pielgrzymki. Po powstaniu listopadowym władze carskie skasowały klasztor. Jego kościół został zaadaptowany na prawosławną cerkiew parafialną. W 1858 powstał tam żeński monaster Narodzenia Matki Bożej[1][2]. Wejście do podziemi zostało wówczas zamurowane[3].

Według tradycji jest autorem "Wieszczby dla Polski" albo "Proroctwa ks. Marka"(Profecja ks. Marka), napisanej w 1763 lub 1767[4]. W tym mesjanistycznym wierszu przepowiedziane są klęski dla Polski, z których odrodzi się ona, jak Feniks z popiołów, by stać się ozdobą Europy. Jego postać stała się natchnieniem dla literatury romantycznej. Dość wymienić tylko "Proroctwo Ks. Marka" Seweryna Goszczyńskiego (1833) i dramat mistyczny Juliusza Słowackiego "Ksiądz Marek" (1843). Postać księdza Marka pojawia się także na początku poematu dygresyjnego "Beniowski" Słowackiego.

Portret ks. Marka znajduje się w klasztorze kapucynów w Nowym Mieście nad Pilicą.

Przypisy

  1. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 30. ISBN 978-83-7431-127-4.
  2. Свято-Різдво Богородичний Городищенський чоловічий монастир
  3. Feliks Koneczny, Święci w dziejach narodu polskiego, Warszawa, 1985
  4. Autorstwo tego wiersza Władysław Konopczyński przypisuje ks. Tomaszowi Garlickiemu. Władysław Konopczyński; Tomasz Garlicki Polski Słownik Biograficzny t. VII s. 284

Źródła;[edytuj | edytuj kod]